Sokrates tańczący - analiza ostatnidzwonek.pl
JesteÅ› w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Sokrates tańczący - analiza

Autor: Karolina Marlêga

Wiersz Juliana Tuwima „Sokrates taÅ„czÄ…cy” jest – jak wskazuje sam tytuÅ‚ - nawiÄ…zaniem przez poetÄ™ do motywu znanego ze starożytnej filozofii Sokratesa, jednego z najwiÄ™kszych filozofów w dziejach ludzkoÅ›ci. Poprzez wprowadzenie obok nazwiska antycznego myÅ›liciela przymiotnika „taÅ„czÄ…cy” wskazuje na żartobliwe i satyryczne ujÄ™cie tematu oraz przynosi obietnicÄ™ tekstu traktujÄ…cego o powszechne zabawie i przyziemnych uciechach.

Sytuacja liryczna jest zrozumiaÅ‚a i przedstawia siÄ™ nastÄ™pujÄ…co: bÄ™dÄ…cy poważnym mÄ™drcem, ojcem filozofii moralnej, wzorem techniki zadawania pytaÅ„, ateÅ„skim prowokatorem nazwanym przez wyroczniÄ™ w Delfach najmÄ…drzejszym z ludzi Sokrates schodzi z pomnika i… zaczyna taÅ„czyć, Å›piewać, godzinami wylegiwać siÄ™ na prażącym sÅ‚oÅ„cu, a w koÅ„cu – bÄ™dÄ…c pod wpÅ‚ywem alkoholu – negować stworzonÄ… przez siebie wokół maksymy „wiem, że nic nie wiem” filozofiÄ™ i namawiać do powszechnej zabawy (nawiÄ…zanie do filozofii Henriego Bergsona i jego bezgranicznego zatracania siÄ™ w taÅ„cu oraz oddania siÄ™ prawom natury).

AnalizujÄ…c konstrukcjÄ™ podmiotu lirycznego wiersza, zaliczamy go do liryki bezpoÅ›redniej. tytuÅ‚owy Sokrates wypowiada siÄ™ w pierwszej osobie liczby pojedynczej, czego dowodzÄ… gramatyczne zakoÅ„czenia czasowników oraz zaimki osobowe, na przykÅ‚ad: „Prażę siÄ™” czy „Stary ja jestem”. BezpoÅ›rednim adresatem jego słów jest uczeÅ„ Cyrbeus i żona Ksantypa, choć oczywiÅ›cie odbiorcami nauk podpitego mÄ™drca sÄ… czytelnicy wiersza.

Wielokrotne zdrobnienia ich imion – „Cyrbeinku” czy „Ksantypciu”- jeszcze bardziej wyolbrzymiajÄ… nonszalanckÄ… postawÄ™ bagatelizujÄ…cego ich krytykÄ™ Sokratesa, który nie waha siÄ™ czasami na maÅ‚Ä… prowokacjÄ™ w postaci wulgarnych i trywialnych w brzmieniu pytaÅ„ retorycznych:

„Czego siÄ™ gapisz, Cyrbeusie?
Co myślisz? Leży stary kiep,
Już do gadania słów mu brak,
Już się wygadał? A tak, tak...
Idź, piecz swój chleb.
(…)
Cóż ci to? przykro, Cyrbeusie,
Że mi się język trochę plącze?
Że się tak śmieję, Cyrbeinku?
Że w biały dzień w Atenach, w rynku,
Jak żebrak leżę, wino sączę?
Mędrcowi, mówisz, nie przystoi,
Gdy złym przykładem uczniom świeci?
Że stary broi
Jak dzieci?
Że tłumu uczni nie gromadzę,
Że drogi prawd im nie wskazuję?
Nie radzÄ™,
Nie filozofujÄ™?
A tak... a tak...
(…)”
Liczne pytania, stawiane przez mistrza i autora teorii dialektyki – Sokratesa, sÄ… niewÄ…tpliwym nawiÄ…zaniem do tej sztuki prowadzenia dyskusji, dochodzenia do prawdy i metody przyswajania wiedzy podczas rozmowy zadajÄ…cego pytania nauczyciela i analizujÄ…cego wartość posiadanych już informacji ucznia, poprzez ukazywanie sprzecznoÅ›ci w sposobie myÅ›lenia rozmówcy lub przez obalanie zaprzeczeÅ„ dowodzonych tez.

AnalizujÄ…c każde dzieÅ‚o Tuwima nie sposób przyjrzeć siÄ™ warstwie leksykalnej tekstu, gdyż: „JÄ™zyk Tuwima byÅ‚ wciąż pod ciÅ›nieniem mÅ‚odopolskiego wielosÅ‚owia, postromantycznej żarliwoÅ›ci (…). Tuwim z ekshibicjonistycznÄ… pasjÄ… rozkÅ‚ada przed czytelnikiem caÅ‚y stragan poetycki. (…) Jeżeli byÅ‚ w Polsce od czasu SÅ‚owackiego poeta o absolutnym sÅ‚uchu, poeta, któremu strofa byÅ‚a ulegÅ‚a, a rym posÅ‚uszny, poeta, który przeoraÅ‚ siÄ™ przez wszystkie pokÅ‚ady współczesnej i historycznej polszczyzny, zreanimowaÅ‚ je i powoÅ‚aÅ‚ do poetyckiego trwania – byÅ‚ nim Julian Tuwim.
Jedyny wśród swego pokolenia poeta, który tak spontanicznie cieszył się słowem, dobywał z języka nie przeczuwane tony, brał zwykle słowo powycierane od użycia i nadużycia, oprawiał je w strofę, i ono nagle zaczynało opalizować poezją. Zdumiewające. Potem przyszła generacja poetów małpujących Baudelairea i piszących programowo w konwencji estetyki brzydoty. Ale Tuwim był bodaj pierwszym, który bałuckie rynsztoki zaklął w wiersze. I nikomu nie dał się potem prześcignąć.

strona:    1    2    3  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matkÄ… - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
PÅ‚yty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La précieuse - analiza i interpretacja
La précieuse - geneza

SÅ‚onimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza

Wierzyński Kazimierz
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Å»agarów”
Ideowe podÅ‚oże „Å»agarów”
Powstanie i rozwój „Å»agarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na poczÄ…tku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies