Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Chłopi

Motywy literackie w „Chłopach”

PIELGRZYMA – do pielgrzyma możemy porównać Rocha, wędrującego od wsi do wsi i opowiadającego historie o Bogu, Jezusie i ich miłosierdziu. Choć Reymont nie zdradził nam wielu szczegółów, możemy się domyślać, że był poszukiwany przez carskie władze (zabór rosyjski), a na końcu powieści zmuszony do opuszczenia wsi, ponieważ wypytuje o niego żandarmeria. Roch jest symbolem dydaktyka (uczył wiejskie dzieci czytania i pisania), pielgrzyma (chodził na pielgrzymki, między innymi do Częstochowy), mędrca, życzliwego doradcy i wiernego przyjaciela (pomógł zorganizować wsparcie dla opuszczonych kobiet, gdy mężczyźnie z Lipiec byli w areszcie).

APOTEOZY PRACY – praca jest w powieści podstawowym elementem życia wsi, wyznacza rytm jej egzystencji. Można powiedzieć, że kto pracował – był szanowany i lubiany. Praca była również szansą na wydostanie się z biedy i nędzy panującej w Lipcach. Największym poważaniem cieszyli się najbogatsi gospodarze, a co za tym idzie – najbardziej pracowici.

KONFLIKTU POKOLEŃ – przejawem obecności konfliktu pokoleń są wrogie stosunki między Maciejem a Antkiem Boryną. Ziemia i kobieta – te dwie sprawy spowodowały, że tak podobni do siebie mężczyźni stali się sobie zupełnie obcy. Choć płynęła w nich jedna krew, chcieli nawet się zabić (Maciej podpalił bróg, w którym nakrył syna i żonę, a Antek zamierzał strzelić do ojca w czasie zamieszania w bitwie o las). Na szczęście w końcowej scenie drugiego tomu między mężczyznami doszło do symbolicznego pojednania, gdy ranny Maciej z miłością spojrzał na syna.

Konflikt pokoleń obserwujemy również na przykładzie relacji panujących między Dominikową a jej synami, których traktował niczym parobków, bijąc i zabraniając kontaktu z kobietami.

NACISKU GROMADY NA JEDNOSTKĘ – przejawem tego motywu jest sposób traktowania przez wiejską społeczność Jagny, tak naprawdę zagubionej i wrażliwej dziewczyny, w końcu wyrzuconej poza społeczność. Reymont przedstawił siłę, jaką grupa może wywrzeć na jednostkę, opisał działanie psychologii tłumu, co jest widoczne w scenie, gdy mieszkańcy Lipiec pod przywództwem organiściny radzą w karczmie nad sposobem wykluczenia Jagny z gromady. Prawie wszyscy (prócz Mateusza) przystają na wywiezienie dziewczyny na gnoju poza granice wsi. Gromada narzuciła swoje zasady Jagnie, a gdy ona nie chciała żyć wedle norm zamkniętej społeczności – została w brutalny sposób wykluczona.


SAMOTNOŚCI W GROMADZIE – w powieści jedynie Jagna odczuwała samotność i nienazwaną potrzebę opuszczenia wsi, w której źle się czuła, nękana ciągłymi plotkami i niemożnością robienia tego, co pragnęła. Nie dążyła, jak pozostali, do zgromadzenia majątku; w swych wyborach nie kierowała się wyrachowaniem czy interesownością, przez co stała się ofiarą społeczności, wyklętym przykładem odmienności, kiedy pragnęła jedynie wolności i samotności.

CZŁOWIEKA A NATURY – w Chłopach człowiek i natura stanowią nierozerwalne połączenie, silniejsze niż śmierć, czego symbolem jest ostatnia scena z życia Macieja Boryny, gdy umiera na polu, zwracając swe ciało matce-ziemi. Również za życia mieszkańcy Lipiec czują się związani z naturą, ponieważ stanowi ona porządek ich losów, wyznacza czas pracy i czas odpoczynku (wschody i zachody słońca), porę świąt i obrzędów, odpustów i zabaw.

NIEUCHRONNOŚCI ŚMIERCI – śmierć jest nieuchronną koleją losu ludzkiego. Przykładem bohatera pogodzonego z kolejami życia, a nawet czekającego na śmierć, jest Agata. Ta starowinka odziana w łachmany, obwieszona różańcami i podpierająca się kijem, wierząca w Boga, od kilku lat przygotowywała sobie „wyprawę na śmierć”: pościel, poduszki, pierzynę. Pragnęła jedynie umrzeć w łóżku, w ciepłej pościeli. Od dawna miała również odłożone pieniądze na pogrzeb. W końcu jej marzenie się spełniło – zmarła u krewnych, namaszczona przez księdza olejami, zostawiając rodzinie wyżebrane pieniądze. Śmierć stanowiła dla niej zakończenie pewnego etapu, a zarazem możliwość zrealizowania największego pragnienia.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Chłopi” – streszczenie szczegółowe
„Chłopi” – streszczenie w pigułce
Życiorys Stanisława Władysława Reymonta
Geneza „Chłopów”
Język „Chłopów”
Problematyka „Chłopów”
Kompozycja „Chłopów”
Narracja „Chłopów”
Czas i miejsce akcji „Chłopów”
Kalendarium twórczości Reymonta
Obyczaje mieszkańców Lipiec
„Chłopi” jako epopeja
„Chłopi” – młodopolska powieść czy epopeja?
Motywy literackie w „Chłopach”
Konwencje literackie w „Chłopach”
Interpretacja tytułu „Chłopi”
„Chłopi” na dużym ekranie
Najważniejsze cytaty z „Chłopów”
Bibliografia




Bohaterowie
Hanka – szczegółowa charakterystyka
Jagna – szczegółowa charakterystyka
Antek – szczegółowa charakterystyka
Maciej Boryna – szczegółowa charakterystyka
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Chłopów”
Kuba Socha - charakterystyka postaci
Jagustynka - charakterystyka postaci



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies