Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Kordian

Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przywódców – „Kordian” Słowackiego

Pomysł „wydobywania” z diabelskiego kotła wizerunków polityków - wodzów narodu zaczerpnął Słowacki z Makbeta Williama Szekspira. Tam również, w akcie IV, scenie pierwszej, czarownice gromadzą się wokół dymiącego naczynia i wrzucając rozmaite budzące wstręt komponenty, „wyczarowują” widma, które wypowiadają wróżby dotyczące losów Makbeta.

Pierwszą charakteryzowaną postacią jest Grzegorz Józef Chłopicki (1771 – 1854). W szkicu Słowackiego jawi się jako:

„Stary – jakby ojciec dzieci,
Nie do boju, nie do trudu;
Dajmy mu na pośmiewisko
Sprzeczne z naturą nazwisko
Nazwijmy od słowa ludu,
Kmieciów, czyli nędznych chłopów”


Poeta krytykuje jego konserwatyzm, bierność militarną oraz uległość wobec caratu. Był dyktatorem powstania listopadowego, jednak nie wierzył w zwycięstwo Polaków.

W roku 1814 Aleksander I mianował go dowódcą pierwszej dywizji piechoty polskiej, lecz wkrótce potem Chłopicki popadł w konflikt z Wielkim Księciem Konstantym. Podał się do dymisji i usunął z życia wojskowego i politycznego. W zasadzie pozostawał bezczynny aż do wybuchu powstania. Wtedy powierzono mu dowództwo nad wojskami powstańczymi. Dyktaturę objął z własnej woli 5 grudnia 1830 roku i trwała ona do 17 stycznia 1831 roku.

W międzyczasie jednak car Mikołaj I zażądał kapitulacji powstania, wtedy Chłopicki złożył dyktaturę, ale nadal pozostawał faktycznym dowódcą armii – jako doradca nowego wodza Michała Radziwiłła. Podczas walk powstańczych był mało zdecydowany, ponieważ nie wierzył w sukces armii polskiej. Uważał Rosję za potężniejszą militarnie i nie chciał konkurować z silniejszym wrogiem. Działania wojenne ograniczał do obrony, nie rozszerzając ekspansji. Wsławił się podczas walk pod Grochowem, choć ze względu na jego niesprecyzowany status (cywilny strój) dowódcy: Krukowiecki i Łubieński nie chcieli wypełniać rozkazów. Gdyby ich nie zignorowali, opracowany przez Chłopickiego odważny plan rozbicia sił rosyjskich byłby ogromnym sukcesem wojsk polskich.


Drugie widmo wynurzające się z diabelskiego kotła przybiera postać księcia Adama Jerzego Czartoryskiego (1770 – 1861). Taki opis tej postaci przytacza Słowacki:

„Wyszedł jakiś człowiek godny (...)
Będą przed nim giąć kolana
Jest to stara twarz Rzymiana
Na pieniądzu wpół zatarta.
Dajmy mu na pośmiewisko
Sprzeczne z natura nazwisko
Ochrzcijmy imieniem Czarta.”


Adam Czartoryski przebywał na dworze cesarskim w Petersburgu, przyjaźnił się tam z późniejszym carem Aleksandrem I. Był jednym z jego zaufanych doradców oraz ministrem spraw zagranicznych cesarstwa (1804 – 1806). Opracował projekt konstytucji dla utworzonego na Kongresie Wiedeńskim (1815) Królestwa Polskiego. Miał duży wkład w powstanie Królestwa. Optował jednak za połączeniem Polski i Rosji jako wspólnego narodu pod berłem cesarza rosyjskiego. Był prezesem Rządu Narodowego, ale po wybuchu powstania obawiał się i starał ograniczać działania, które mogłyby doprowadzić do zerwania konstytucyjnych związków między Królestwem a cesarstwem.

W styczniu 1831 roku opowiedział się za detronizacją Mikołaja I. Podczas walk powstańczych nie liczył na sukcesy militarne Polaków. Uznawał przewagę Rosji. Opowiadał się również za ingerencją innych państw w sprawy polskie, sądząc, że interwencje dyplomatyczne innych krajów przyniosą rozwiązanie polskich dylematów. Po upadku powstania udał się na emigrację, tworząc w Paryżu ośrodek polskiego życia politycznego – Hotel Lambert.

Słowacki znał osobiście i szanował księcia, mimo różnic w poglądach. Jego ocena, w opisie poety, nie wypada zbyt negatywnie – Czartoryski jawi się jednak jako zbytnio powściągliwy polityk, który nie wierzy w odrodzenie i samodzielność Polski.

strona:    1    2    3    4  


Szybki test:

Słowa: „Stary – jakby ojciec dzieci, Nie do boju, nie do trudu;” traktują o:
a) Skrzyneckim
b) Lelewelu
c) Niemcewiczu
d) Chłopickim
Rozwiązanie

Za mało wartościową działalność poetycką gani Słowacki:
a) Skrzyneckiego
b) Czartoryskiego
c) Niemcewicza
d) Lelewela
Rozwiązanie

Projekt konstytucji dla utworzonego na Kongresie Wiedeńskim Królestwa Polskiego opracował:
a) Czartoryski
b) Lelewel
c) Krukowiecki
d) Chłopicki
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Kordian” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Kordiana” w pigułce
Geneza „Kordiana”
Czas i miejsca akcji w „Kordianie”
Losy Kordiana
Znaczenie motta „Kordiana”
Znaczenie tytułu - „Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny.”
Juliusz Słowacki życiorys
„Kordian” - historia dojrzewania głównego bohatera
Obraz polskiego społeczeństwa w „Kordianie” Słowackiego (sąd nad Polakami)
Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przywódców – „Kordian” Słowackiego
„Kordian” jako dramat romantyczny
Kompozycja i struktura „Kordiana”
Artyzm „Kordiana” - stylistyka i język
Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego
Mesjanizm a winkelriedyzm – spór wieszczów o losy narodu polskiego
Spór Słowackiego i Mickiewiczem o rolę poezji
Obraz narodów europejskich w „Kordianie”
O roli poety i poezji w „Kordianie”
Motyw spisku w „Kordianie” Słowackiego
Motywy literackie w „Kordianie” Słowackiego
Plan wydarzeń „Kordiana”
Nawiązania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego słynne bitwy
„Kordian” na deskach teatrów – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich
Skok Kordiana w aspekcie historycznym
Książę Konstanty i jego stosunek do Polaków
Krytyka literacka o „Kordianie”
Twórczość Słowackiego - kalendarium
Najważniejsze cytaty z „Kordiana” Słowackiego
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Kordiana - kliniczny przypadek romantyka
„Kordian” charakterystyka pozostałych bohaterów



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies