Wydarzenia historyczne w „Weselu”
W „Weselu” wracają dawne i bieżące wydarzenia historyczne.
Wydarzenia historyczne
Pierwszą aluzją do wydarzeń historycznych jest rozmowa Czepca z Dziennikarzem, przeprowadzona już na samym początku dramatu, o sytuacji panującej w Chinach:
„Czepiec Cóż tam, panie, w polityce? Chińczyki trzymają się mocno!?”
W Chinach w latach 1899 – 1901 miało miejsce tzw. powstanie bokserów. Było ono skierowane przeciwko cudzoziemcom zamieszkującym w tym kraju. Chińczycy uciskani przez europejskich kolonizatorów i misjonarzy, którzy głosząc ewangelię zwalczali tradycyjne wierzenia, zbuntowali się. Ich bunt był wymierzony przeciwko „białym barbarzyńcom”, bo tak nazywali oni cudzoziemców. Na terenie Chin powstawały liczne organizacje zwalczające przedstawicieli zachodnich kultur. Jedną z takich organizacji była „Pięść w imię sprawiedliwości i pokoju”, ona jako pierwsza uciekła się do walki. Powstanie zostało stłumione przez wielką armię składającą się z wojsk sześciu mocarstw europejskich, Stanów Zjednoczonych i Japonii.
Drugim wydarzeniem historycznym w dramacie jest rabacja galicyjska, której temat jako pierwszy poruszył Dziad, uczestnik zajść z 1846 roku: „(…) a ja bywał blisko, bywał, widziałem, patrzały oczy, jak topniał śnieg i krew spłukiwał (…)”
Rabację galicyjską z 1846 roku sprowokowali Austriacy, którzy okłamali polskich, głodujących chłopów, że szlachta w ramach powstania krakowskiego szykuje przeciwko nim akcję zbrojną. Chłopi w bestialski sposób zamordowali blisko tysiąc szlachciców, najczęstszym sposobem zabijania było odpiłowywanie głów. Gdy Austriacy uznali, ze powstanie krakowskie nie ma szans powodzenia brutalnie spacyfikowali chłopów. Za przywódcę rabacji uchodził Jakub Szela. Rabacja na długie lata pozostawała symbolem niechęci chłopstwa do inteligencji.
Trzecim wydarzeniem historycznym przywołanym w dramacie Wyspiańskiego jest bunt chłopów ukraińskich skierowany przeciwko polskiej szlachcie z 1768 roku. Postacią, która przywołuje tamte zdarzenia jest Wernyhora: „Przypominasz krwawe łuny i jęk dzwonów, i pioruny, i rzeź krwawą, krwawe rzeki - -?”
W 1768 zawiązano konfederację barską skierowaną przeciwko królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i wspierającej go Rosji. Właśnie Rosjanie wmówili ukraińskim popom, że Polska związała się z muzułmanami i razem z nimi chce walczyć z prawosławiem. Duchowni szybko powtórzyli te informacje Kozakom i tak doszło do wielkiego antypolskiego buntu na Ukrainie. Najbardziej charakterystycznym momentem tamtych wydarzeń było święcenie przez popów noży pijanych Kozaków. Późniejszym krwawym wydarzeniom kres położyła interwencja wojsk konfederacji.
Pytania i odpowiedzi
Jakie wydarzenia przywołuje dramat?
Powstanie bokserów, rabację galicyjską i bunt chłopów na Ukrainie w 1768 roku.
Kim był Jakub Szela?
Przywódcą rabacji galicyjskiej z 1846 roku.
Czym była konfederacja barska?
Zawiązaną w 1768 roku konfederacją przeciw królowi i Rosji.
Szybki test
Cytat: „Cóż tam, panie, w polityce?/Chińczyki trzymają się mocno!?” odnosi się do:
Poprawna odpowiedź: c) powstania bokserów
Konfederacją, podczas której zbuntowali się na Ukrainie Kozacy była konfederacja:
Poprawna odpowiedź: b) barska
Rabacja galicyjska miała miejsce w roku:
Poprawna odpowiedź: b) 1846