Streszczenie „Chłopców z Placu Broni” w pigułce
„Chłopcy z Placu Broni” Ferenca Molnára to powieść o grupie budapesztańskich chłopców, którzy bronią swojego placu zabaw przed „czerwonymi koszulami”. Pigułka opisuje przygotowania, wyprawę do obozu wroga, zebranie w Ogrodzie Botanicznym, bitwę i los Nemeczka.
Szkoła, plac i Związek Kitowców
Uczniowie jednej z budapesztańskich szkół przygotowywali się do zakończenia ostatniej lekcji. Krążyła między nimi wiadomość, że po południu mają spotkać się na Placu, by wybrać przewodniczącego. Czele, Gereb i Boka wracali razem do domów. Spotkali Czonakosza i małego, jasnowłosego Nemeczka. Chłopak poinformował, że dzień wcześniej bracia Pastorowie, należący do innej grupy chłopców zabrali mu kulki do gry, gdy bawił się z przyjaciółmi (takie wymuszenie nazywane było „einstand”). Cieszący się szacunkiem i posłuchem Boka stwierdził, że nie zostawi tak tego.
Plac Broni znajdował się pomiędzy ulicą Pawła, a tartakiem. Stanowił dla chłopców z miasta idealne miejsce wielu zabaw. Wśród ułożonych bali drewna mieli swoje fortece. Tartaku pilnował stróż Jano Słowak. Chłopcy przydzielili sobie tytuły kapitanów i poruczników, jedynie Nemeczek był szeregowcem. Pierwszy na miejscu zbiórki pojawił się Nemeczek. Zaniepokoiło go szczekanie psa stróża, Hektora. Okazało się, że na jednej z twierdz czerwono-zieloną chorągiew – symbol chłopców z Placu Broni – zabiera Feri Acz, przywódca grupy „czerwonych koszul”. Nemeczek opowiedział o tym innym chłopcom. Nastąpiło głosowanie na przewodniczącego. Jedenaście głosów otrzymał Boka, a trzy Gereb. Wybory zakończyły wiwaty na cześć przywódcy i zapewnienie o chęci obrony Placu.
Plan wojenny i wyprawa do obozu wroga
Nazajutrz plan wojenny był gotowy. Boka postanowił wraz z Czonakoszem i Nemeczkiem dostać się do obozu wroga na wyspie w Ogrodzie Botanicznym i zostawić kartkę potwierdzającą ich obecność. Po przedostaniu się przez płot do ogrodu w ruinach zamku znaleźli arsenał „czerwonych koszul”. Następnie łodzią dostali się na ich wyspę. Nemeczek wpadł do wody. Wśród wrogów dostrzegli zdrajcę - Gereba. Boka zawieśił na drzewie czerwoną kartkę. Wraz z kolegami musiał uciekać przed nieprzyjacielem. Schronił się w oranżerii, gdzie Nemeczek ponownie musiał zanurzyć się w wodzie. Cudem udało się im uniknąć złapania. Boka i Czonakosz zrzucili się na tramwaj dla Nemeczka.
Nazajutrz chłopcy mieli zdać relację z wyprawy. Nauczyciel Rac wezwał do siebie grupkę chłopców, którzy przyznali się, że założyli Związek Kitowców (jego członkowie zbierali kit). Stanowczo zabronił im dalszej działalności, odebrał składki, pieczęć i chorągiewkę. Chłopcy spotkali się po południu na Placu Broni. Członkowie Związku Kitowców dyskutowali o przyszłości organizacji. Nemeczek zauważył Gereba i śledził go. Podsłuchał, jak przekupuje cygarami stróża, by przepędził chłopców z placu. Chciał jak najszybciej przekazać tę wieść Boce i nie zatrzymał się na wołania kolegów ze Związku, którzy składali nową przysięgę. Został uznany za tchórza i zdrajcę. Nemeczek wraz z Boką zobaczyli śmiejącego się szyderczo Gereba. Nemeczek kaszlał – przeziębił się w Ogrodzie Botanicznym.
Zebranie czerwonych koszul i odezwa Boki
Dwa dni później w Ogrodzie Botanicznym odbywało się zebranie „czerwonych koszul”. Jeden z nich poinformował, że z arsenału zniknęła chorągiewka chłopców z Placu Broni. Gereb powiedział, że podstępem mogą zdobyć plac, jednak dowódca chciał to uczynić w walce i zaatakować nazajutrz. Gereb nazwał tchórzami grupę Boki, wówczas z drzewa zszedł Nemeczek i powiedział, że to nieprawda. „Czerwone koszule” odebrały mu chorągiew i zanurzyły w stawie. Nemeczek powiedział, że woli być zanurzony w stawie, niż zdradzać przyjaciół. Chłopcy Feriego Acza uznali go za bohatera, natomiast z Gerebem nie chcieli rozmawiać. Feri Acz ukarał braci Pastorów, za wykorzystywanie słabszych.
Boka wywiesił na Placu Broni odezwę wzywającą do obrony tego miejsca przed wrogiem. W Związku Kitowców trwał konflikt między Barabaszem a Kolnayem. Boka ogłosił stan wojenny i nakazał pogodzić się kłócącym. Przedstawił plan wojenny przydzielając chłopcom poszczególne zadania. Swym adiutantem uczynił Nemeczka i zarządził manewry. Gdy na placu pojawił się Gereb, Boka nie chciał przyjąć go z powrotem. Na Placu pojawił się ojciec zdrajcy, jednak Nemeczek zaprzeczył jego nieuczciwości. Był osłabiony i coraz bardziej chory.
Bitwa o Plac Broni
Nazajutrz w całej szkole czuć było podniecenie. O drugiej cała armia była już na Placu w bojowym szyku. Gereb wysłał przez służącą list, w którym tłumaczył się ze zdrady i przekazywał tajne informacje z obozu wroga. Chłopcy wybaczyli mu. Nadeszło poselstwo od „czerwonych koszul” z informacją o wypowiedzeniu wojny i godzinie ataku. Ustalili zasady walk. Boka wysłał parlamentariuszy do obozu wroga, by oddali ich chorągiew, którą chcieli odzyskać w walce.
Pogoda w dniu starcia była piękna. Po ostatnim przeglądzie wojsk rozległ się dźwięk trąbki nieprzyjaciela. Czerwone koszule zaatakowały jedynie z jednej strony, resztę wojska pozostawiając na drugi etap walk. Rozgorzała zacięta bitwa na kule z piasku, a potem na zapasy. Kolejnych przegranych zamykano w budce stróża. Wojska Boki odniosły sukces. Widząc to Feri Acz przystąpił do ataku pozostałymi wojskami. Wszyscy chłopcy bronili zaciekle swego Placu. Gdy Feri Acz zbliżał się, by z budki stróża uwolnić więźniów, na drodze stanął mu Nemeczek i powalił wodza. Sam padł nieprzytomny. Plac został obroniony, a wojska wroga musiały go opuścić. Gereb awansował na porucznika zaś Nemeczek kapitana. Matka Nemeczka zabrała go na rękach do domu, a wszyscy chłopcy podążyli za nimi. Wieczorem pod domem chorego czuwający Boka zobaczył Feri Acza.
Los Nemeczka
W księdze Związku Kitowców cofnięto zapis o zdradzie Nemeczka i zapisano jego imię wielkimi literami. Nemeczek oznajmił odwiedzającemu go Boce, że umiera. Na jego śmierć patrzyli ubodzy rodzice. Doktor potwierdził jego beznadziejny stan. Boka wspomniał, że stróż Ogrodu Botanicznego przegnał „czerwone koszule”. Zapewnił, że zachowanie Związku Kitowców wynikało z nieporozumienia. Nemeczek zaczął majaczyć i wykrzykiwać bojowe hasła. Chciał po raz ostatni zobaczyć Plac Broni. Delegacja Związku Kitowców nie zdołała przekazać mu jego rehabilitacji. Nemeczek zmarł. Wieczorem Boka udał się na Plac. Widział, jak Barabasz i Kolonay pogodzili się. Od stróża dowiedział się, że na placu rozpocznie się budowa kamienicy. Opuścił swą „ojczyznę” zastanawiając się nad życiem.
Pytania i odpowiedzi
O czym są „Chłopcy z Placu Broni”?
O budapesztańskich chłopcach, którzy bronią placu zabaw przed „czerwonymi koszulami”, i o niezwykłej odwadze małego Nemeczka.
Gdzie przeczytać dokładne streszczenie?
W streszczeniu szczegółowym oraz w planie wydarzeń.
Szybki test
Na miejscu Placu Broni miała powstać:
Poprawna odpowiedź: c) kamienica
Związek Kitowców oficjalnie rozwiązał:
Poprawna odpowiedź: a) nauczyciel
Uciekając przed czerwonymi koszulami w Ogrodzie Botanicznych chłopcy z Placu Broni schronili się w:
Poprawna odpowiedź: d) oranżerii