„Cudzoziemka”: bohaterowie
W „Cudzoziemce” w centrum stoi rodzina Żabczyńskich: skrzypaczka Róża, jej mąż Adam oraz dzieci, Władysław i Marta. Pozostali bohaterowie pojawiają się w scenach z jednego dnia albo we wspomnieniach Róży. Każda z tych postaci pokazuje, jak Róża wpłynęła na ludzi wokół siebie.
Róża Żabczyńska
Skrzypaczka, która przez czterdzieści lat czeka na powrót Michała.
Główna bohaterka powieści, urodzona w Taganrogu. Jako szesnastolatka zakochuje się w Michale Bądskim, a kiedy ją zdradza, postanawia zemścić się na całym świecie. Wychodzi za Adama, którego nie kocha, i przez lata niszczy życie rodziny. Potrafi być okrutna, ale jest wrażliwa na muzykę i piękno przyrody. Pod koniec życia, po wizycie u doktora Gerhardta, zaczyna prosić bliskich o wybaczenie.
Adam
Cierpliwy mąż, który kocha Różę mimo jej pogardy.
Syn burmistrza z Nowego Miasta, cichy i głęboko wierzący. Pokochał Różę od pierwszego spojrzenia i przez czterdzieści lat godzi się z tym, że ona kocha innego. Stara się być dobrym ojcem, a największą czułością darzy córkę Martę, podobną do niego. W ostatnim dniu życia Róży przychodzi do mieszkania Marty i słyszy od żony prośbę o wybaczenie.
Marta
Śpiewaczka, którą matka najpierw odrzucała, a potem ukształtowała według swoich marzeń.
Najmłodsze dziecko Róży i Adama, znana w kraju śpiewaczka, żona Pawła i matka Zbyszka. Przez wiele lat czekała na zainteresowanie matki. Kiedy Róża odkrywa jej talent, decyduje za nią o karierze i o małżeństwie. Marta jest wrażliwa i skryta, a w obecności matki czuje się jak niegrzeczna dziewczynka.
Władysław (Władyś)
Dyplomata, który od dzieciństwa musi okazywać matce troskę.
Najstarszy syn Róży i Adama, dyplomata, mąż Jadwigi i ojciec trójki dzieci. Ma słabe serce i nerwowy charakter. Matka zmusiła go do zerwania pierwszych zaręczyn i przez lata burzyła spokój jego domu, a on mimo to stawiał jej troskę na pierwszym miejscu.
Bohaterowie drugoplanowi
Jadwiga
Żona Władysława, dobra i pogodna.
Rozwiń
Poznaje Władysława kilka lat po zerwaniu jego pierwszych zaręczyn. Jest dobra, pogodna i dba o dom. Róża jej nie akceptuje, a każda wizyta teściowej przynosi Jadwidze lęk i niepokój. Z czasem dostaje nerwicy.
Paweł
Mąż Marty, którego wybrała jej matka.
Rozwiń
Oziębły człowiek, który nie umie okazywać uczuć. Róża najpierw popierała jego starania o Martę, a po ślubie przestała go zauważać, więc przy teściowej czuje się nikim. Kiedy dowiaduje się, że Róża miała atak i planuje wyjazd do doktora Gerhardta, gniewa się i nie zamierza przejmować się jej histeriami.
Zbyszek (Zbysio)
Syn Marty i Pawła, wnuk Róży.
Rozwiń
Chłopiec, który wraca do domu w trakcie awantury. Róża w gniewie wypowiada o nim obraźliwe słowa i zaczyna płakać. Później prosi Pawła, żeby był dla chłopca wyrozumiały.
Kazio (Kaziuczek)
Najmłodszy syn Róży i Adama, który zmarł w dzieciństwie.
Rozwiń
Najmłodszy i ukochany synek Róży. Jego śmierć sprawia, że Róża przestaje wierzyć w Boga, a Adam przyjmuje ją zgodnie z zasadą „Bóg dał – Bóg zabrał”. W dziesiątą rocznicę śmierci Róża i Adam idą razem na cmentarz, a w czasie późniejszej kłótni Róża zarzuca mężowi, że był nieczuły, kiedy Kazio umierał.
Michał Bądski
Pierwsza miłość Róży, który ją zdradził.
Rozwiń
Syn nauczyciela gry na skrzypcach, u którego uczy się Róża. Zachwyca się jej klasycznym nosem, a te słowa zapadają w pamięć bohaterki na całe życie. Zdradza ją z Rosjanką, musi ją poślubić i zamieszkuje w Wierchnieudinsku. Róża czeka na jego powrót przez czterdzieści lat.
Ciotka Luiza
Siostra ojca Róży, która zabiera ją do Warszawy.
Rozwiń
Przyjeżdża do Taganrogu i zabiera bratanicę do Warszawy, żeby dziewczyna żyła w ojczyźnie ojca i uczyła się gry na skrzypcach. Zmienia też jej imię na Ewelina, bo nie chce, żeby ktoś wziął Różę za Żydówkę. Róża winiła ją przez całe życie za utratę domu rodzinnego.
Doktor Gerhardt
Lekarz z Królewca, który zmienia Różę.
Rozwiń
Bada serce Róży i nieoczekiwanie wypowiada słowa, które przed laty usłyszała od Michała. Róża ma wrażenie, że budzi się z koszmarnego snu. Po tej wizycie chce jeszcze raz pojechać do Królewca i zmienia swoje zachowanie wobec rodziny.
Halina
Pierwsza narzeczona Władysia.
Rozwiń
Dziewczyna, którą Władyś poznaje w organizacji studenckiej podczas studiów za granicą. Nie jest piękna ani bogata, ale jest dobra i łagodna. Róża traktuje ją z wyższością, a potem namawia syna do zerwania zaręczyn.
Państwo Strawscy
Gospodarze, u których Róża wynajmuje pokój.
Rozwiń
W ich mieszkaniu w Warszawie Róża mieszka po wyjściu od córki. To oni znajdują ją, kiedy po rozmowie z Martą kładzie się na łóżku, i pan Strawski zagląda do niej w nocy, kiedy Róża budzi się z jękiem.
Róża Żabczyńska · Adam · Marta · Władysław · Główne wątki · Tragizm Róży
Pytania i odpowiedzi
Kto jest główną bohaterką „Cudzoziemki”?
Róża Żabczyńska, skrzypaczka, żona Adama i matka Władysława, Marty oraz zmarłego Kazia. Powieść opowiada o ostatnim dniu jej życia.
Kim jest Michał Bądski?
Pierwszą miłością Róży. Jako szesnastolatka zakochała się w synu swojego nauczyciela gry na skrzypcach, a kiedy ją zdradził, przez czterdzieści lat żyła w żalu i czekaniu.
Kim jest doktor Gerhardt?
Lekarzem z Królewca, który zbadał serce Róży. Jego słowa przypominają jej Michała i budzą ją z długiego snu.
Kim jest Jadwiga?
Żoną Władysława. Róża nie lubi synowej, a każda wizyta teściowej jest dla niej męczarnią.
Kim była ciotka Luiza?
Siostrą ojca Róży. Zabrała ją z Taganrogu do Warszawy i nazwała Eweliną.