Streszczenie „Starego człowieka i morza” w pigułce
„Stary człowiek i morze” Ernesta Hemingwaya nie ma rozdziałów. Stary kubański rybak Santiago od osiemdziesięciu czterech dni nie złowił ryby, wypływa więc daleko w morze i przez prawie trzy doby walczy z ogromnym marlinem. Streszczenie ma cztery części odpowiadające etapom wyprawy.
Santiago i Manolin
Głównym bohaterem powieści jest stary rybak Santiago. Mężczyzna był nazywany we wiosce „salao”, co oznacza pechowca - przez osiemdziesiąt cztery dni nie złowił żadnej ryby. Jego wygląd wskazywał na to, iż bardzo ciężko pracował i był biedny. Na uwagę zasługiwały jego młodzieńcze oczy. Jedynym przyjacielem Santiago był chłopiec, który pomaga mu nosić sprzęt, a od czasu do czasu zapraszał go na piwo do Tarasu, lokalnej restauracji. Przyjaciele wspominali dawne czasy, gdy łowili razem. Pierwszy raz wspólnie wypłynęli w morze, gdy chłopiec miał zaledwie pięć lat. Ojciec zakazał chłopcu łowienia ryb ze starcem w obawie, iż jego pech przeniesie się na niego. Starzec zdradził, iż następnego dnia miał zamiar wypłynąć daleko w morze, by tam szukać swojego szczęścia. Chłopiec pomógł starcowi zanieść sprzęt do jego chaty.
Santiago mieszkał bardzo skromnie. Młodzieniec nalegał, by rybak pozwolił kupić sobie sardynki, które miałyby mu posłużyć za przynętę na kolejnym połowie. Starzec uległ i zgodził się. Chłopiec powrócił i poza sardynkami przyniósł starcowi ciepły posiłek od Martina, właściciela Tarasu. Przyjaciele zjedli razem obiad, poczym starzec zaczął przeglądać rubrykę sportową w gazecie, by znaleźć najnowsze informację o Joe DiMaggio, swoim grającym w baseball idolu. Starzec zasnął na swoim łóżku ze sprężyn i starych gazet i, jak zwykle, śniły mu się małe lwy bawiące się na plaży.
Wypłynięcie i połów marlina
Starzec zbudził się przed świtem, aby wypłynąć w kolejny połów, tym razem miał wyruszyć bardzo daleko. Udał się do chaty chłopca i wraz z nim poszedł do przystani. Pożegnał się z Manolinem, bo tak na imię miał młodzieniec, po czym wsiadł do swojej łodzi. Santiago był rybakiem, który kochał morze i w myślach nazywał je „la mar”, czyli w rodzaju żeńskim. Był człowiekiem wrażliwym, który ubolewał nad losem pięknych, choć delikatnych i słabych ptaków. Santiago zarzucił swoje przynęty i wciąż płynął dalej w morze. Santiago znajdował się już daleko od brzegu i innych rybaków. Spostrzegł sokoła morskiego, którego obecność świadczyła o tym, iż w pobliżu muszą znajdować się duże ryby. Starzec starał się podążać za ptakiem. Na jedną z przynęt udało się bohaterowi złowić małego tuńczyka. Rybak zdawał sobie sprawę z faktu, iż mówienie do siebie mogłoby być odbierane przez innych za objaw wariactwa, ale nie przeszkadzało mu to.
Kolejną z przynęt chwycił wielki marlin. Santiago nie zdawał sobie sprawy z faktu, jak wielka była to ryba, lecz szybko przekonał się o jej sile, gdy zaczęła ciągnąć jego łódź w kierunku północno-zachodnim. Rybak musiał trzymać linkę rękami, ponieważ inaczej ryba z łatwością by ją zerwała. Santiago był przekonany, iż ryba zmęczy się holowaniem łodzi i niedługo opadnie z sił. Bardzo chciałby mieć przy sobie chłopca, z którym mógłby wspólnie się cieszyć. Godziny mijały, a ryba nie słabła. Santiago odczuwał już głód, pragnienie i zmęczenie, a do tego chłód, ponieważ zaszło słońce. Nie mógł się doczekać chwili, gdy ujrzy swojego przeciwnika, gdyż ten jeszcze ani razu nie wyskoczył z wody. Santiago był dla niego pełen podziwu. Uważał go za wspaniałe i mądre stworzenie.
Dwie doby walki z marlinem
Przed świtem Santiago odciął pozostałe linki, by inne ryby nie rozpraszały jego uwagi. Musiał zrobić to jedną ręką, ponieważ w drugiej trzymał linkę z marlinem. Podczas tej czynności przewrócił się i rozciął łuk brwiowy. Wyznał swojemu przeciwnikowi: „Rybo (…) Kocham cię i szanuję bardzo. Ale zabiję cię, nim ten dzień się skończy”. Dłonie rybaka cierpiały zarówno od skurczów, jak i ran, które spowodował nagłym szarpnięciem marlin. Rybakowi udało się posilić małym tuńczykiem, którego złowił poprzedniego dnia.
Marlin postanowił wreszcie pokazać się rybakowi. Stworzenie wzbiło się ponad lustro wody, a starzec zorientował się, iż jest większe od jego łodzi. Santiago zaczął wątpić w swoje siły, z tego powodu zwrócił się prośbą o pomoc do Boga. Bohater odnalazł w sobie siły i zawziętość. Pomimo, iż uważał rybę za wspaniałą, postanowił udowodnić jej, że człowiek jest lepszy. Rybak był przekonany, iż Joe DiMaggio byłby z niego dumny.
Rybak wspominał, jak za dawnych czasów toczył dwudniowy pojedynek w siłowaniu się na rękę z wielkim Murzynem w Casablance. Wspomnienie dawnej świetności dodało mu sił i otuchy. Przed zapadnięciem zmierzchu udało się mu złowić małego delfina, którego miał zamiar później zjeść. Starzec rozmyślał o więzi, która łączyła go z marlinem, ostatecznie uznał go za równego sobie, za przyjaciela, którego jednak musiał będzie zabić. Posilił się mięsem małego delfina i ułożył się tak, iż bez puszczania linki udało mu się zasnąć.
Marlin zbudził starca ponownym wyskokiem z wody. Santiago wiedział, iż lada moment stoczy wielką walkę z rybą i czuł się na nią gotowy. Słaniający się z wyczerpania Santiago zdołał przyciągnąć do siebie rybę i wbić harpun prosto w jej serce. Po godzinie pierwszy rekin zaatakował marlina. Santiago udało się zabić drapieżnika, lecz ten najpierw odgryzł spory kawałek wielkiej ryby. W dodatku stary rybak stracił harpun, który utkwił w łbie żarłacza. Bohater wiedział, iż krew marlina zwabi inne rekiny. Po raz pierwszy zaczęło dręczyć go poczucie klęski. Czuł wyrzuty sumienia, iż zabił tak wspaniałe stworzenie tylko dlatego, że był zbyt dumny, by mu się poddać. Kolejne dwa rekiny pozbawiły rybaka blisko ćwierci jego ryby. Santiago uśmiercił je swoim nożem. W duchu przepraszał rybę, że do tego doszło. Żałował, iż ją złowił.
Rekiny
Nękany przez kolejne rekiny Santiago poddał się dopiero, gdy nie miał już czym z nimi walczyć. Wiedział, iż z jego ryby nie zostało już nic, poza szkieletem. Zdruzgotany skupił się wyłącznie na tym, by jak najszybciej wrócić do wioski. Zastanawiał się nad przyczynami swojej porażki. Uznał, iż nie powinien był wypływać tak daleko. Starzec przebył trudną drogę z przystani do swego domu z masztem na barkach. Zanim doszedł do chaty często się potykał i upadał, ponieważ był skrajnie wycieńczony. Manolin jako jedyny rozumiał dramat Santiago. Chłopiec, co rusz płakał na myśl o tym, co przeżywał jego przyjaciel. Uzmysłowił rybakowi, że pomimo porażki z rekinami, zdołał pokonać największego marlina, jakiego w życiu widział. Manolin obiecał, iż od tej pory zawsze będą pływać razem. Turysta na tarasie była przekonana, iż wspaniały szkielet należał do rekina.
Pytania i odpowiedzi
Kim jest Santiago?
Starym kubańskim rybakiem, który od osiemdziesięciu czterech dni nie złowił żadnej ryby. Pomaga mu młody przyjaciel Manolin.
Co łowi Santiago na morzu?
Ogromnego marlina, który ciągnie jego łódź przez prawie dwie doby. Starzec w końcu zabija rybę harpunem.
Jak kończy się opowiadanie?
Rekiny zjadają marlina, a Santiago wraca do wioski z samym szkieletem. Manolin obiecuje, że znów będzie z nim pływał.
Gdzie znaleźć dokładniejsze streszczenie?
Wydarzenia opisuje streszczenie szczegółowe, a 18 punktów fabuły zebrano w planie wydarzeń.
Szybki test
Zabicie rekina uważał Santiago za:
Poprawna odpowiedź: a) akt samoobrony