Pozostali bohaterowie „Starego człowieka i morza”
Obok Santiago w opowiadaniu występują chłopiec Manolin, wielki marlin, rekiny i właściciel kawiarni Martin. Ważną postacią w tle jest baseballista Joe DiMaggio, którego Santiago uważa za idola. Artykuł opisuje każdą z tych postaci.
Manolin
Manolin, czyli chłopiec, był największą opoką Santiago. W opowiadaniu nie pojawia się choćby jedno zdanie opisujące wygląd tego bohatera. Możemy się jedynie domyślać, że ma kilkanaście lat, świadczą o tym jego cechy, takie jak dojrzałość, opiekuńczość i zaradność. Z Santiago wiąże go bardzo prosta i mocna więź: „Stary nauczył chłopca łowić ryby i chłopiec go kochał”.
Posłuszny wobec rodziców Manolin od dłuższego czasu nie wypływał w może ze swoim starym przyjacielem, którego okoliczni rybacy nazywali „salao”. Jego relacje z ojcem nie były najlepsze, chłopiec zdradza: „Nie lubię, jak ten mój mnie budzi. Bo to tak, jakbym był gorszy od niego”. Wbrew woli rodzica pozostał lojalny wobec Santiago i spędzał z nim każdą chwilę, gdy ten przebywał w wiosce. O ile na morzu starzec nie potrzebował niczyjej pomocy, na lądzie wymagał stałej opieki chłopca. Manolin był darem niebios dla osamotnionego rybaka. Chłopiec zdawał sobie sprawę, że przez to, iż Santiago od wielu dni nie złowił żadnej ryby tym samym nie zarabiał pieniędzy na życie. Bezinteresownie zadbał nie tylko o to, by starzec miał co jeść i pić, ale również doglądał, czy niczego mu nie brakuje i czy jest czysty. Robił to na tyle dyskretnie i umiejętnie, iż rybak nie odczuwał, że jest na łasce swojego młodego przyjaciela.
Manolin służył głównemu bohaterowi również, a nawet zwłaszcza, w sprawach związanych z wykonywaniem rybackiego fachu. Pomagał nosić ciężki sprzęt, zdobywał najlepsze przynęty i zawsze z samego rana wędrował z Santiago do przystani, by życzyć mu powodzenia. Zanim rybaka dopadł pech, wypływali w morze razem. Ich pierwszy wspólny rejs miał miejsce, gdy Manolin miał zaledwie pięć lat, ale wciąż pamiętał każdy szczegół tamtego połowu: „Pamiętam wszystko, odkąd pierwszy raz popłynąłem z tobą”. Podczas samotnego połowu Santiago, który stanowi podstawę opowieści, główny bohater często wzdycha: „Gdyby chłopiec tu był”, świadczy to o niezwykłej więzi, jaka łączyła przyjaciół.
Rybakowi udało się wpoić młodzieńcowi zamiłowanie do sportu, a konkretnie do baseballa, nowojorskich Jankesów i „wielkiego DiMaggio”. Wspólnie przeglądali rubryki sportowe w gazetach w poszukiwaniu wyników. Santiago jawił się wtedy jako wybitny ekspert, a Manolin uważał, iż ma z takowym do czynienia.
Chłopiec był zafascynowany starcem. Za młodu chłonął każdą wskazówkę i radę, jaką dawał mu Santiago, dzięki temu stał się wyśmienitym rybakiem. Dowiadujemy się, iż pod nieobecność starca chłopiec miał szczęście i w ciągu dwóch dni złowił w sumie cztery duże ryby. Jednak po powrocie rybaka postanowił, że złamie zakaz rodziców i już zawsze będzie pływał ze swoim mistrzem, od którego pragnął wciąż się uczyć. Nie straszny był mu pech, przekonywał Santiago, iż przyniesie mu szczęście.
Manolin był młodzieńcem bardzo wrażliwym i dobrym, o czym świadczą sceny, jakie rozegrały się po powrocie rybaka z morderczego połowu. Chłopiec zadbał o to, by nikt nie przeszkadzał Santiago i zanosił się płaczem na myśl o tym, co przeżywał jego przyjaciel. Zapewniał starca, iż mimo, że pokonały go bezwzględne rekiny, to pokonał wspaniałego marlina, którego nikt poza nim nie zdołałby zrobić.
Marlin
Marlin, czyli ryba, z którą Santiago stoczył zacięty i ostatecznie zwycięski bój. Był to wspaniały okaz, którego wygląd zapierał dech w piersiach: „Lśnił w słońcu, głowa i grzbiet były ciemnofioletowe, a w świetle widniały pasy na jego ciele, szerokie, jasnolawendowego koloru. Miecz miał długi jak pałka baseballowa, spiczasty jak rapier; wypłynął z wody na całą długość, następnie pogrążył się znowu niby nurek, a stary ujrzał, jak znika ogromna kosa jego ogona, po czym linka zaczęła wylatywać za burtę”. Jak się okazało ryba mierzyła aż „Osiemnaście stóp od nosa do ogona”, a Santiago przewidywał, iż ważyła „z górą półtora tysiąca funtów (…) A może i dużo więcej”.
Stworzenie to było tak silne, iż z łatwością ciągnęło łódź rybaka za sobą przez wiele godzin. Jego wspaniałość powodowała, że główny bohater miewał wątpliwości, czy powinien go zabijać. Wszystko to powodowało, iż Santiago myślał o rybie jako o swym bracie.
Marlin przyniósł bohaterowi poczucie zwycięstwa, ale i porażki. Rybakowi nie udało się dotransportować ryby w całości do brzegu, ponieważ zaatakowały ją rekiny. W ostatniej scenie opowiadania widzimy wielki szkielet, który unosi się po wodach zatoki, czekając na przypływ, który zabierze go na morze, gdzie pójdzie na dno. Jedyną pamiątką, która pozostała po Marlinie, poza wspomnieniami Santiago, był jej miecz, który rybak podarował chłopcu.
Rekiny
Rekin mako, czyli pierwszy z drapieżników, który odgryzł kawałek marlina. Jego widok był przerażający: „Był to ogromny żarłacz mako, o budowie przystosowanej do pływania tak jak najszybsza ryba w morzu, i wszystko w nim było piękne prócz paszczy. Grzbiet miał błękitny jak u ryby-miecza, brzuch srebrny, a skórę gładką i ładną. Zbudowany był też podobnie do ryby-miecza, z wyjątkiem olbrzymich szczęk, zatrzaśniętych teraz, gdy płynął bystro tuż pod powierzchnią, tnąc niewzruszenie wodę sterczącą płetwą grzbietową. Za ściśniętymi podwójnymi wargami jego paszczy było osiem rzędów kłów osadzonych skośnie do wewnątrz. Nie były to zwykłe, stożkowe zęby większości rekinów. Miały kształt palców ludzkich zagiętych jak szpony. Były prawie tak długie jak palce starego rybaka, a z obu stron miały tnące, ostre jak brzytwa krawędzie”.
Pomimo, że Santiago udało się zabić rekina, to spowodował on nieodwracalne straty. Poza tym, że odgryzł czterdziestofuntowy kawałek marlina, pozbawił również rybaka jego harpuna, który utkwił w łbie drapieżnika. Rana, którą mako zadał rybie Santiago krwawiła tak mocno, iż starzec wiedział, że wkrótce zjawią się inne rekiny.
Martin
Martin, czyli właściciel kawiarni na Tarasie. Nie jest to postać znacząca dla fabuły, ale jego wielka życzliwość dla Santiago i chłopca sprawia, iż warto o niej wspomnieć. Mężczyzna wiedział o ciężkiej sytuacji, w jakiej znajdował się stary rybak, dlatego od czasu do czasu przysyłał mu jedzenie. Główny bohater był mu za to bardzo wdzięczny i pragnął się odwdzięczyć: „Więc muszę mu dać coś więcej niż mięso z brzucha. Bardzo o nas dba”.
Joe DiMaggio
Joseph Paul DiMaggio, urodził się jako Giuseppe Paolo DiMaggio, Jr. 25 listopada 1914 roku, a zmarł 8 marca 1999 roku. Cała jego sportowa kariera, która trwała piętnaście lat, była związana z jednym klubem, New York Yankees. Trzy razy był wybierany najlepszym zawodnikiem zawodowej ligi baseballowej MLB oraz aż trzynaście razy wziął udział w corocznym Meczu Gwiazd. Zaskarbił sobie uznanie kibiców dzięki wspaniałej grze nie tylko w ataku, ale i w obronie. Jednak do pamięci przeszedł jako zawodnik, który wkładał wielkie serce w każde spotkanie i w każdą akcję. Gdy kończył karierę w wieku 36 lat, jego osiągnięcia indywidualne były bardzo wysokie, ale nie najlepsze w historii tego sportu. Mimo to w 1969 roku został uznany najlepszym, żyjącym, baseballistą Ameryki.
DiMaggio był ósmym z dziewiątki dzieci, jego rodzice pochodzili z Sycylii, a do Stanów Zjednoczonych przybyli jako emigranci. Jego ojciec był rybakiem, podobnie jak wielu jego przodków. Tego samego chciał dla swoich pięciu synów. Joe nienawidził sprzątać łodzi ojca, ponieważ smród martwych ryb przyprawiał go mdłości. Już za młodu wymykał się rodzicom, by grać w baseball. Zanim okrzyknięto go objawieniem lokalnej ligi, ojciec zabraniał mu uprawienia tego sportu. Od tamtego momentu kariera młodego DiMaggio nabrała zawrotnego tempa.
Już w pierwszym sezonie gry dla Yankees pomógł drużynie odbudować dawną chwałę i sięgnął z nią po mistrzostwo MLB. 11 listopada 1951 roku był zmuszony do ogłoszenia końca swojej wielkiej kariery z powodu prześladujących go wciąż kontuzji, które utrudniały mu poruszanie się. W 1953 roku numer, z którym grał, czyli 5, został zastrzeżony, co oznaczało, iż żaden z zawodników Yankees od tej pory nie może go nosić na swojej koszulce.
Wielki rozgłos przyniosło mu drugie małżeństwo. 13 stycznia 1954 roku DiMaggio poślubił Marilyn Monroe. Ich związek był pełny namiętności oraz zazdrości. Za każdym razem, gdy baseballista widział słynną scenę, gdy wiatr podwiewa jego małżonce sukienkę, wpadał w szał. Oboje byli na różnych etapach karier zawodowych. Joe właśnie skończył uprawianie sportu i szukał spokoju w życiu, podczas gdy Marilyn pięła się coraz wyżej w hollywoodzkiej hierarchii. Te nieporozumienia były powodem ich rozwodu. Po kilku latach, gdy DiMaggio dowiedział się o tym, jakie życie prowadziła jego była żona postanowił ponownie się jej oświadczyć, lecz było już za późno. 5 sierpnia 1962 roku Marilyn została znaleziona martwa w swoim mieszkaniu. Zrozpaczony DiMaggio zorganizował pogrzeb i przez dwadzieścia następnych lat, trzy razy w tygodniu, posyłał na jej grób pół tuzina czerwonych róż. Nigdy więcej się już nie ożenił.
W roku 1998 przeszedł operację płuca, zaatakowanego przez raka. Zmarł 8 marca 1999 roku. Według jego adwokata, ostatnimi słowami DiMaggio były: „Wreszcie zobaczę się z Marilyn”.
Woody Guthrie napisał książkę „DiMaggio Done It” („DiMaggio tego dokonał”), w której opisał udział zawodnika w serii meczów o mistrzostwo przeciwko Chicago Red Sox z czerwca 1949 roku. W tym sezonie DiMaggio z powodu operacji ostrogi kostnej prawej pięty był zmuszony do opuszczenia pierwszych sześćdziesięciu meczów swojej drużyny. Właśnie do tego okresu odwołuje się w „Starym człowieku i morzu” Ernest Hemingway.
Pytania i odpowiedzi
Kim jest Manolin?
Chłopcem, który jako dziecko pływał ze Santiago i uczył się od niego rybołówstwa. Opiekuje się starcem po powrocie z morza.
Kim był Joe DiMaggio?
Amerykańskim baseballistą, zawodnikiem Yankees, który był idolem Santiago. Starzec myśli o nim, kiedy potrzebuje siły.
Co symbolizują rekiny?
Destruktywne prawa, którymi rządzi się świat. Zjadają marlina, którego Santiago zdobył z takim trudem.