aa
Czas i miejsce akcji, przestrzeń i narracja w „Zbrodni i karze”
Czas i miejsce akcji, przestrzeń i narracja w „Zbrodni i karze”
Główna akcja „Zbrodni i kary” trwa w opracowaniach dziewięć i pół dnia, w upalnym lipcu w Petersburgu lat sześćdziesiątych XIX wieku. Epilog przenosi bohatera na Syberię, prawie półtora roku po zbrodni. Opowiada narrator w trzeciej osobie, który prawie nie ocenia postaci.
Czas akcji: lipiec i przygotowania do zbrodni
Wydarzenia „Zbrodni i kary” rozgrywają się w ciągu dziewięciu i pół dnia (bez ... więcej
Struktura i kompozycja „Zbrodni i kary”
Struktura i kompozycja „Zbrodni i kary”
„Zbrodnia i kara” ma sześć części i epilog. Zbrodnia dzieje się na końcu części pierwszej, a pięć następnych części pokazuje jej skutki. Zakończenie otwiera nową historię bohatera, której autor już nie opowiada.
Budowa: sześć części i epilog
„Zbrodnia i kara” to powieść jednotomowa podzielona na sześć części oraz epilog, łącznie składa się z około pięciuset stron (... więcej
Ideowa koncepcja „Zbrodni i kary”
Ideowa koncepcja „Zbrodni i kary”
Dostojewski opowiada o studencie, który uznaje, że wybitnej jednostce wolno zabić w imię wyższego celu, i pokazuje, jak ta teoria rozpada się w zetknięciu z sumieniem. Powieść stawia obok siebie dwie postawy: racjonalizm Raskolnikowa i wiarę Soni. Wiara i miłość otwierają bohaterowi drogę do odrodzenia.
Człowiek nękany biedą jako bohater powieści
Fiodor Dostojewski w swej powieści zbliżył się do naturalizmu i ... więcej
Filozofia w „Zbrodni i karze”
Filozofia w „Zbrodni i karze”
Poglądy filozoficzne w powieści wyraża przede wszystkim Raskolnikow, w teorii o ludziach zwykłych i niezwykłych. Z nią spiera się Sonia swoją wiarą, a Swidrygajłow pokazuje, dokąd prowadzi życie bez zasad.
Poglądy Raskolnikowa
Filozofia ujawnia się głównie w poglądach Rodiona Raskolnikowa, który przedstawia swój światopogląd we fragmencie dotyczącym omawiania artykułu jego autorstwa.
Różne aspekty jego postrzegania świata:
- rady... więcej
Religia w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego
Religia w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego
Religia jest w „Zbrodni i karze” osią sporu Raskolnikowa z Sonią: on wątpi, ona wierzy, a ich rozmowy prowadzą do czytania o wskrzeszeniu Łazarza. Wiarę mają w powieści także Lizawieta i Marmieładow, a pozorną wiarę lichwiarka Alona. W epilogu Ewangelia leży pod poduszką Raskolnikowa.
Ateista wobec wierzącej: Raskolnikow i Sonia
Religia w powieści to miedzy innymi konfrontacja poglądów ateistycznych (Raskolnikow) z chrześcijańskimi (So... więcej
Realizm w „Zbrodni i karze”
Realizm w „Zbrodni i karze”
„Zbrodnia i kara” ma wiele cech powieści realistycznej: dokładne opisy mieszkań, ulic i ludzi, prawdopodobny ciąg zdarzeń i szeroki obraz społeczeństwa Petersburga. Dostojewski przygotowywał się do pisania, czytając kroniki kryminalne, ale nie poprzestał na realizmie: czytelnik wchodzi też w sny i gorączkowe myśli bohatera.
Poetyka szczegółu
Powieść realistyczna, będąca pomysłem Balzaka, to: ... więcej
Psychologizm w „Zbrodni i karze”
Psychologizm w „Zbrodni i karze”
„Zbrodnia i kara” to powieść psychologiczna: Dostojewski śledzi, co dzieje się w głowie Raskolnikowa przed zbrodnią, w chwili zabójstwa i po nim. Teodor Parnicki nazwał go „ojcem nowoczesnej analizy psychologicznej”. Narrator pokazuje myśli i gorączkę bohatera, ale rzadko ocenia jego czyny.
Ojciec nowoczesnej analizy psychologicznej
Teodor Parnicki nazwał Dostojewskiego „(…) ojcem nowoczesnej analizy ... więcej
Sny w „Zbrodni i karze”
Sny w „Zbrodni i karze”
Sny Raskolnikowa pokazują to, czego bohater nie chce powiedzieć na jawie. Najsłynniejszy jest sen o koniu zakatowanym przez pijanego Mikołkę, który poprzedza zbrodnię. Na końcu powieści Raskolnikow śni o epidemii, w której ludzie tracą rozum.
Sny w powieści
Powieść jest pełna szczegółowo opisanych snów, najczęściej głównego bohatera (sen o koniu, sny w chorobie i gorączce po zbrodni, sen w syberyjskiej lecznicy). Raz śni także ... więcej
Petersburg w „Zbrodni i karze”
Petersburg w „Zbrodni i karze”
Petersburg jest w „Zbrodni i karze” miastem biedy, upału i brudu, w którym nędzarze, pijacy i prostytutki żyją obok łotrów i cwaniaków. Akcja dzieje się w lipcu, w ciasnych mieszkaniach, szynkach i na podwórzach. Przestrzeń miasta wpływa na myśli Raskolnikowa i dojrzewanie jego zbrodni.
Miasto biedy i kapitalizmu
Petersburg w powieści przedstawiony jest jako dziecko XIX-wiecznych praw kapitalizmu, miasto ... więcej
Polifoniczność „Zbrodni i kary”
Polifoniczność „Zbrodni i kary”
Polifoniczność znaczy wielogłosowość: w powieści Dostojewskiego obok siebie brzmią różne racje, których autor nie rozstrzyga za czytelnika. Najwyraźniej słychać to w monologach Raskolnikowa, który kłóci się sam ze sobą, i w jego rozmowach z Sonią, Porfirym i Razumichinem.
Co to jest polifonia
Polifonia to termin zaczerpnięty z języka greckiego, oznaczający wielogłosowość. Występuje w techn... więcej
Ponadczasowość „Zbrodni i kary” i jej wpływ na kulturę
Ponadczasowość „Zbrodni i kary” i jej wpływ na kulturę
„Zbrodnia i kara” wprowadziła do literatury nowy typ bohatera: człowieka rozdartego między rozumem a wiarą. Pytania, które stawia, czyli czy wolno zabić w imię wyższego celu i co dzieje się z sumieniem, wracają w kolejnych powieściach i filmach. Najbardziej znana polska ekranizacja to „Zbrodnia i kara” Piotra Dumały z 2000 roku.
Co nowego wniósł Dostojewski
Oto kilka aspektów nowatorstwa pisarza, który zastosował wiele nowatorskich zabiegÃ... więcej
Najważniejsze cytaty ze „Zbrodni i kary”
Najważniejsze cytaty ze „Zbrodni i kary”
Najsłynniejsze cytaty z „Zbrodni i kary” pochodzą z wypowiedzi Raskolnikowa o teorii, zbrodni i winie oraz z rozmów z Sonią i Porfirym. Zdania są pogrupowane według tematów. Cytaty podano w brzmieniu z przekładu przytaczanego w opracowaniach, więc w innych wydaniach mogą się nieco różnić.
Plan zbrodni i wahanie
Do jakiej podłości zdolne jest moje serce!
Ja bym tę starą babę zabił i obrabował, i bądź pewien, że zrobiłbym to bez ... więcej
Bibliografia „Zbrodni i kary”
Bibliografia „Zbrodni i kary”
Wykaz zawiera książki i opracowania, z których korzystano przy omawianiu „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego: monografie o pisarzu, wspomnienia jego żony i opracowania do matury.
Książki i opracowania
1.Brzoza H., Dostojewski – myśl a forma, Łódź 1984
2.Burt D., 100 najwybitniejszych pisarzy wszech czasów, Warszawa 2001.
3.Dostojewska A., Mój biedny Fiedia. Dziennik, przeł. R. Przybylski, Warszawa 1971.
4.Dostojewska A., ... więcej
Motywy literackie w „Zbrodni i karze”
Motywy literackie w „Zbrodni i karze”
W „Zbrodni i karze” ważne są motywy zbrodni i kary, sumienia, nędzy, miasta, ofiary, wiary, miłości i przemiany. Wszystkie łączą się w historii Raskolnikowa, który po zabójstwie traci spokój i dopiero w epilogu zaczyna odnowę.
Zbrodnia i wina
Raskolnikow zabija lichwiarkę Alonę Iwanownę i jej siostrę Lizawietę. Sam mówi Soni: nie człowieka zabiłem, zabiłem zasadę. Więcej... więcej
Teoria Raskolnikowa: ludzie zwykli i niezwykli
Teoria Raskolnikowa: ludzie zwykli i niezwykli
Raskolnikow dzieli ludzi na zwykłych, którzy mają słuchać, i niezwykłych, którzy mogą przekraczać prawo, gdy wymaga tego ich idea. Teorię opisał w artykule „O zbrodni”, opublikowanym w „Słowie Periodycznym”, a bronił jej w rozmowie z Porfirym w części trzeciej.
Artykuł „O zbrodni”
Artykuł Raskolnikow napisał pół roku przed zbrodnią. Przedstawia w nim stan psychiczny przestępcy w chwili czynu i dodaje myśl o ludziach, którzy mają p... więcej
Dlaczego Raskolnikow zabił: motywy zbrodni
Dlaczego Raskolnikow zabił: motywy zbrodni
Raskolnikow zabija lichwiarkę Alonę Iwanownę, bo jest w nędzy, chce pomóc rodzinie i sprawdzić własną teorię. Sam podaje Soni kilka powodów, a potem mówi, że żaden nie jest prawdziwy. Sądowi tłumaczy wszystko nędzą i chęcią zrobienia kariery.
Nędza i rodzina
Raskolnikow nie ma pieniędzy na studia, nie płaci czynszu i głoduje. Matka sprzedaje rzeczy, żeby go wspierać, a Dunia ma wyjść za Łużyna, żeby poprawić los rodziny... więcej
Kara i odrodzenie: epilog „Zbrodni i kary”
Kara i odrodzenie: epilog „Zbrodni i kary”
Raskolnikow jest karany na trzy sposoby: gorączką i lękiem po zbrodni, wyrokiem sądu i samotnością na Syberii. Odradza się dopiero w epilogu, gdy pada Soni do nóg. Narrator zapowiada, że to początek jego nowej historii.
Kara sumienia
Po zbrodni Raskolnikow choruje, mdleje na policji i unika ludzi. Przed Sonią przyznaje: Wszystko to nie to. Mówi też, że przyznaje się do winy tylko w jednym: że nie wytrzymał i sam się oskarżył.
... więcej
Walka człowieka ze swoimi słabościami. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Walka człowieka ze swoimi słabościami. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Zbrodni i karze” walka ze słabościami wygląda inaczej u każdego bohatera. Raskolnikow zmaga się ze strachem i z własną dumą, Marmieładow przegrywa z alkoholem, a Swidrygajłow w ogóle nie próbuje powstrzymywać swoich namiętności. Powieść pokazuje, że sam rozum nie wystarcza, żeby wygrać z sobą, i że potrzebna jest do tego druga osoba. Kontekstem jest filozoficzny spór o... więcej
Motyw winy i kary. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Motyw winy i kary. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Zbrodni i karze” kara zaczyna się, zanim ktokolwiek ma dowody. Zaraz po zabójstwie Raskolnikow choruje w gorączce, unika matki i siostry i odpycha każdego, kto chce mu pomóc. Prawny wyrok, osiem lat katorgi drugiej kategorii na Syberii, jest dość łagodny, bo bohater sam się przyznał. Poczucie winy budzi się w nim późno i jest związane z miłością do Soni. Kontekstem jest prawo karne w Rosji XIX wie... więcej
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Zbrodni i karze” ludzie poświęcają innym bardzo różne rzeczy. Sonia oddaje własne dobre imię, żeby wykarmić macochę i jej dzieci, a później wolność, jadąc za Raskolnikowem na Syberię. Dunia chce wyjść za człowieka, którego nie kocha, żeby pomóc bratu. Malarz Mikołaj bierze na siebie cudzą zbrodnię. Powieść pokazuje też granicę: poświęcać można siebie,... więcej
Co może determinować ludzkie postępowanie? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Co może determinować ludzkie postępowanie? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Zbrodni i karze” na postępowanie bohaterów wpływa wiele rzeczy: bieda i ciasnota Petersburga, idee, w które wierzą, wychowanie i wspomnienia z dzieciństwa, wiara i przypadek. Dostojewski pokazuje jednak, że żadna z nich nie tłumaczy wszystkiego, bo ludzie w podobnych warunkach wybierają inaczej. Kontekstem jest Petersburg lat 60. XIX wieku i spór o to, czy człowiek jest pr... więcej
Motyw przemiany bohatera. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Motyw przemiany bohatera. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Przemiana Raskolnikowa w „Zbrodni i karze” trwa przez całą powieść i dopiero w epilogu zaczyna się naprawdę. Bohater przechodzi od teorii o ludziach niezwykłych, przez zbrodnię i gorączkę, do przyznania się, a na Syberii po dziewięciu miesiącach rzuca się Soni do nóg. Narrator zaznacza, że to początek: przed bohaterem jeszcze siedem lat katorgi. Kontekstem jest biblijna historia wskrzeszenia Łazarz... więcej
kontakt | polityka cookies
