Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Kordian

„Kordian” na deskach teatrów – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich

Przedstawienie krakowskie nie było ascetyczne. Wybierało środki ekspresji skrótowe i nowoczesne, ale nie rezygnowało, gdy trzeba, z barwności i bogactwa. Muzyka Kisielewskiego, także nowoczesna w środkach, była komunikatywna i „narracyjna”. (...) Tu się zaczyna istotna dyskusja o nowoczesności, o drogach współczesnego teatru, o perspektywach wyjścia z długoletniego impasu. „Nowoczesne” środki krakowskiego przedstawienia nie przybliżyły do widza dramatu, nie przeadresowały go do współczesności. To był dramat mimo wszystko konwencjonalny. (...)”

Inscenizacja Jerzego Grotowskiego i Ludwika Flaszena – premiera w Opolu, w Teatrze 13 Rzędów – 14 luty 1962 roku. W roli Kordiana wystąpił – Zbigniew Cynkutis.

Marta Piwińska, „Kordian” w Teatrze 13 Rzędów, „Teatr” 1962, nr 8:
„Teatr nazywa się nielogicznie, bo, jak wiadomo, krzesła od dawna nie stoją tu w żadnych rzędach. Na przedstawieniu „Kordiana: są zwrócone ku środkowi sali, porozrzucane na podestach i mają umożliwić widzowi śledzenie rozgrywającej się wciąż w różnych punktach akcji. Terenem działania jest cała sala, a scenografię zastąpiła jej architektura. Wszystko w tym celu, aby spektakl nie był czymś biernie przyjmowanym, lecz stał się zbiorowym aktem współuczestnictwa widza i aktora. [...]

W teatrze 13 Rzędów nie nastąpiła, jak się to mówi popularnie, likwidacja sceny, lecz przeciwnie: likwidacja widowni. Architektura sali, przemieszczanie publiczności z aktorami, rezygnacja z gry świateł – mocne reflektory oświetlają równomiernie całość – wszystko to sprawia, że nie ma istotnie podziału na aktorów i statystów. Widzom – statystom zresztą też wyznaczono role: dodatkowy komentarz Flaszena do programu i jeszcze dodatkowa ulotka tłumaczą, że od momentu dzwonka wszyscy „grają” w „Kordianie” pacjentów w domu obłąkanych. Piętrowe szpitalne łóżka,, białe kitle lekarskie i opukiwanie głów kilku z nagła ogłupiałych widzów stwarza atmosferę napięcia, podenerwowania i oczekiwania. [...]


Zaczyna mówić Kordian. To najciężej i najbardziej niebezpiecznie chory. Spektakl rozbija się na parę płaszczyzn: rzecz dzieje się w owym umownym szpitalu, ale jednocześnie „szpitalna” rzeczywistość zostaje przetransportowana przez chory mózg Kordiana. Jest tylko jeden bohater przedstawienia – Kordian, reszta aktorów ma funkcje dwuznaczne, jest jakoś nieokreślona. To jednocześnie fantomy (widma) chorej wyobraźni i lekarze czy też inni pacjenci. Dlatego jeden i ten sam aktor gra parę „ról” (...).


„(...) kim jest bohater tytułowy? Człowiekiem chorym na „manię Kordiana” jak bywają chorzy na „manię Napoleona” lub „Cezara”? Samym Kordianem, o którym dramat napisał Słowacki? Symbolem „kordianizmu” w ogóle. Wydaje się, ze wszystkim jednocześnie. (...)” (Marta Piwińska)

Grotowski – wbrew pozorom, wbrew wszystkim udziwnieniom – „uracjonalnił” „Kordiana”. Może to się wydawać paradoksem, ale w jego adaptacji dramat Kordiana jest pomyślany w sposób znacznie bardziej „trzeźwy” niż u Słowackiego. W Teatrze 13 Rzędów zmieniony został kierunek. „Do wewnątrz”, do chorej wyobraźni bohatera, została cofnięta akcja. I dlatego nie ma Strachu ani Imaginacji, są tylko dwaj lekarze, którzy podtrzymują skrępowanego kaftanem Kordiana. Ich głosy to jego halucynacje. W Teatrze 13 Rzędów halucynacje te wróciły na swoje racjonalne miejsce i utraciły romantyczną samoistność bytu, którą im ofiarował Słowacki. [...]

Koncepcja przestawienia jest przejrzysta, a pewne przestawienia kompozycyjne – rzecz zaczyna się i kończy szóstą sceną Spisku koronacyjnego (W szpitalu wariatów) – wzmaga jego czytelność. (...)

strona:    1    2    3    4    5    6  


Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Kordian” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Kordiana” w pigułce
Geneza „Kordiana”
Czas i miejsca akcji w „Kordianie”
Losy Kordiana
Znaczenie motta „Kordiana”
Znaczenie tytułu - „Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny.”
Juliusz Słowacki życiorys
„Kordian” - historia dojrzewania głównego bohatera
Obraz polskiego społeczeństwa w „Kordianie” Słowackiego (sąd nad Polakami)
Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przywódców – „Kordian” Słowackiego
„Kordian” jako dramat romantyczny
Kompozycja i struktura „Kordiana”
Artyzm „Kordiana” - stylistyka i język
Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego
Mesjanizm a winkelriedyzm – spór wieszczów o losy narodu polskiego
Spór Słowackiego i Mickiewiczem o rolę poezji
Obraz narodów europejskich w „Kordianie”
O roli poety i poezji w „Kordianie”
Motyw spisku w „Kordianie” Słowackiego
Motywy literackie w „Kordianie” Słowackiego
Plan wydarzeń „Kordiana”
Nawiązania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego słynne bitwy
„Kordian” na deskach teatrów – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich
Skok Kordiana w aspekcie historycznym
Książę Konstanty i jego stosunek do Polaków
Krytyka literacka o „Kordianie”
Twórczość Słowackiego - kalendarium
Najważniejsze cytaty z „Kordiana” Słowackiego
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Kordiana - kliniczny przypadek romantyka
„Kordian” charakterystyka pozostałych bohaterów



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies