Symbolika tytułu „Medaliony”
Słowo „medaliony” pojawia się w dzienniku Nałkowskiej z 7 maja 1944 roku, w zapisie o znajomych, którzy zginęli w czasie okupacji. Medalion oznacza literacki portret człowieka, który ocala pamięć o ofiarach, i przypomina o dwóch stronach medalu.
Skąd wziął się tytuł
W „Dziennikach czasu wojny” Zofii Nałkowskiej czytamy: „Wracałam aleją grobów, szpalerem nagromadzonych trupów. Znajome nazwiska, sylwetki, medaliony.” Zapis ten pochodzi z 7 maja 1944 roku. Wojna jeszcze trwała, ale prawdopodobnie już wtedy pisarka zastanawiała się, jak upamiętnić ofiary czasu okupacji i systemu poniżającego człowieka, bezczeszczącego godność ludzką. Wystawiła im ten literacki pomnik - medalion, by nie wszyscy i niecałkowicie umarli, nie przepadli w zgubnych wąwozach pamięci. Każdy „medalion” (opowiadanie) odsłania tragedię jednostki i dramat powszechny. Jest autentyczny.
Medal, medalik, medalion
Słowo medalion przywodzi na myśl ciąg logiczny kojarzony z poszczególnymi nazwami np. – medal – medalik – odznaczenie upamiętniające fakt; medal - dwie strony medalu: dwa oblicza człowieka, relatywizm działania i sądów, kontrast wartości, medalik – pamiątka, symbol wiary, zaufania, pamięci. W ten sposób można odkryć istotę tytułu, w który wpisano całokształt rozumienia danego pojęcia, i który może być kluczem interpretacyjnym otwierającym znaczenia poszczególnych rozdziałów – miniatur. Ponadto może ułatwić zrozumienie zachowań zaprezentowanych bohaterów. Lecz nade wszystko ma „ocalać od zapomnienia.” Być reliktem przeszłości.
Dług sztuki wobec życia
„Medaliony” spłacają nieustanny dług sztuki wobec życia, dowodząc prawdy i realizując postulat, że „tylko ludzie stanowią o rzeczywistości”. Są proklamacją (manifestem) skierowaną do przyszłych pokoleń, nadzieją, że ów dramat nigdy więcej się nie powtórzy. Nie zaistnieje to, co minęło.. Stanowią poświadczenie moralnych powinności literatury, ocalają głos człowieczy z apokalipsy zamordowanej ciszy.
Pytania i odpowiedzi
Co oznacza tytuł „Medaliony”?
Krótkie literackie portrety ofiar i świadków wojny. Medalion jest pamiątką, a przenośnie przypomina o dwóch stronach medalu, czyli o dwóch obliczach człowieka.
Skąd Nałkowska wzięła słowo „medaliony”?
Pisarka użyła go w dzienniku z 7 maja 1944 roku, kiedy zastanawiała się, jak upamiętnić ofiary okupacji.