Streszczenie „Akademii pana Kleksa” w pigułce
„Akademia pana Kleksa” Jana Brzechwy to powieść o chłopcu Adasiu Niezgódce, który trafia do niezwykłej szkoły prowadzonej przez pana Kleksa. Pigułka opisuje pobyt Adasia w Akademii, opowieść Mateusza, wyprawy do bajek i finał, w którym Akademia maleje.
Adaś trafia do Akademii
Dwunastoletni Adaś Niezgódka wspomina o przyczynach trafienia przez niego do Akademii pana Kleksa. Opisuje wygląd trzypiętrowego budynku: sal szkolnych, jadalni i sypialni, pomieszczeń dyrektora i jego sekretów. W szkole uczyło się dwudziestu czterech uczniów, którym towarzyszył szpak Mateusz. Akademia znajdowała się w wielkim parku otoczonym murem, w którym znajdowały się bramy do różnych bajek.
Gdy pewnego razu panu Kleksowi skończyły się zapałki wysłał Adasia do bajki Andersena o dziewczynce z zapałkami. Spotkał tam autora, który wręczył mu pudełko zapałek. Innym razem bohater wraz z Andrzejem pomógł zakończyć bajkę o śpiącej królewnie i siedmiu braciach. Pan Kleks nosił codziennie w innym miejscu piegi, które były największą nagrodą w Akademii oraz przysmakiem Mateusza.
Opowieść Mateusza
Mateusz urodził się jako książę i jedyny spadkobierca potężnego królestwa. Już od dziecięcych lat kochał jazdę konną i polowania, jednak ojciec zabronił mu tego. Łamiąc zakaz udał się pewnego razu na przejażdżkę na wierzchowcu Ali Babie i przez przypadek zabił króla wilków. Zwierzę raniło go, a rana nie chciała się goić. Pomoc przyniósł chłopcu dopiero doktor z Chin – Paj-Chi-Wo. który wręczył mu także czapkę bogdychanów. Dzięki niej, w chwili niebezpieczeństwa, książę mógł przemienić się w dowolne zwierzę. Wykorzystał ją, gdy po paru latach na królestwo napadły hordy wilków. Zgubił jednak guzik i już na zawsze miał pozostać ptakiem. Jego siostry nie poznały go, przechodził z rąk do rąk, aż trafił do pana Kleksa. Adaś po wysłuchaniu opowieści zaczął zbierać guziki.
Pan Kleks nie był w stanie pomóc Mateuszowi. Wspomniał Adasiowi, że jest od niego młodszy. Codziennie w nocy maleje, by następnie za pomocą pompki powiększającej i tabletek na porost włosów wrócić do normalnej postaci. Pamięć przywracał mu zielony płyn. Nauczyciel wyglądał oryginalnie – miał szerokie spodnie, surdut, kamizelkę i kokardę oraz mnóstwo kieszeni kryjących ogromną ilość głównie magicznych przedmiotów. Miał też bujną czuprynę, czarną brodę i ruchliwy nos, na którym nosił binokle. W piwnicy Akademii przechowywane były baloniki z koszyczkami, do których Kleks wkładał swe oko i wysyłał na rekonesans. Zrobił tak między innymi, by sprawdzić, dlaczego popsuł się tramwaj, a następnie naprawił pojazd. Innym razem, gdy do stawu wpadła pompka zanurzył tam swe oko i odnalazł zgubę. Swe prawe oko wysłał pewnego dnia na księżyc. Inną umiejętnością pana Kleksa było unoszenie się w powietrzu i latanie.
Życie w Akademii
Dzień chłopców wyglądał podobnie. rano budził ich Mateusz i po prysznicu w wodzie sodowej schodzili na śniadanie. Po apelu pokazywali swoje senne lusterka panu Kleksowi. O siódmej zaczynały się nietypowe lekcje np. kleksografia czy przędzenie liter. W ramach zajęć uczniowie odwiedzili szpital chorych sprzętów, w którym Kleks leczył zaprzyjaźnione meble. Gdy zgubił złotą wykałaczkę ozdrowieńcy pomogli mu w jej odnalezieniu. Podczas lekcji na świeżym powietrzu chłopcy grając w piłkę uczyli się geografii. Musieli uważać, by piłka nie wpadła do sąsiednich bajek.
W Akademii wszelkie prace wykonywali uczniowie, jedynie obiady przygotowywał pan Kleks. Wyznaczony do pomocy w kuchni Adaś zobaczył, z czego powstają dania (głównie z jadalnych farb, których tajniki zdradził Kleksowi doktor Paj-Chi-Wo). Po obiedzie chłopcy bawili się w parku. Jedną z zabaw było poszukiwanie skarbów. Podczas wyprawy Adaś z Arturem w dziupli dębu spotkali Królową Żabkę i otrzymali złoty gwizdek, który przenosił w dowolne miejsce oraz złoty kluczyk, otwierający wszystkie drzwi. Zostali nagrodzeni przez Kleksa piegami.
Psi raj i fabryka dziur
Adasiowi udało się unieść w powietrzu. Wzniósł się ponad miasto, jednak nie potrafił sterować lotem. Zmęczony trafił do psiego raju, gdzie spotkał swego pupilka Reksia. Pies pokazał mu osobliwości miejsca (np. ulicę Dręczycieli czy pomnik doktora Dolittle) i przedstawił przyjaciół. Mimo rajskiego życia Adaś tęsknił za Akademią. Po dwunastu dniach odnalazł go szpak Mateusz i przekazał instrukcje latania od Kleksa. Szczęśliwie wrócili do Akademii.
Pewnego dnia uczniowie Akademii wybrali się z panem Kleksem tramwajem do fabryki dziur i dziurek. Przywitał ich inżynier Kopeć i oprowadził po poszczególnych halach, w których produkowane były różnej wielkości dziurki i dziury (dziurki w nosie, dziurki od kluczy, dziury w moście). Po powrocie do Akademii okazało się, że budynek zaatakowały muchy. Nie pomógł nawet wielki pająk krzyżak, dopiero wymyślona przez Kleksa muchołapka powstrzymała natrętne owady. Po ich uprzątnięciu pan Kleks pokłócił się z Filipem golarzem
Pan Kleks maleje
Od tego momentu pan Kleks zmienił się. Stał się bardziej roztargniony i zaczął się kurczyć. Musiał zabrać wodę ze stawu, by ugasić parzące go płomienie świec. Adaś ruszył na ratunek zwierzętom – Królowej Żabce oddał złoty kluczyk, zaś ryby wraz z innymi kolegami przeniósł do bajki o rybaku i złotej rybce. W zamian od płaza otrzymał Żabkę Podajłapkę. Tego dnia do Akademii powróciło z księżyca oko pana Kleksa, który obiecał opowiedzieć chłopcom o księżycowych mieszkańcach.
Adaś miał sen o siedmiu szklankach. Gdy się obudził pan Kleks zarządził wyprawę do Chin. W odjeździe przeszkodziła wielka czarne chmura. Adaś wspiąwszy się na drabinę zebrał do szklanek deszcz, śnieg, grad, grom i błyskawicę oraz wiatr. Jego koledzy zmienili się w widelce. Pan Kleks ogłosił suszę, z nieba lał się wrzątek. Adaś wypuścił na niego deszcz, a następnie śnieg. Rozpętała się śnieżyca, którą przepędził za pomocą wiatru. Po oblaniu wrzątkiem pan Kleks zakwitł, pożądliły go pszczoły. Gdy uśmierzył ból gradem zaczął grać swą głową jak piłką. Adaś odnalazł zagubioną głowę w pokrzywach, przy pomocy pioruna. Kleks zjadł następnie grzmot i rozpadł się na tysiące małych Kleksów. Jednego Adaś schował do szklanki i zaniósł do kuchni. Obudził się, a nad sobą zobaczył prawdziwego pana Kleksa.
Pan Kleks z dnia na dzień zmniejszał się. W nocy ktoś dobijał się do bram Akademii. Okazało się, że golarz Filip przyprowadził dwóch synów – Anatola i Alojzego. Pan Kleks spał w szklance i kazał chłopcom zająć się gośćmi. Alojzy wciąż spał. Rano uczony stwierdził, że to lalka i zabrał ją szpitala chorych sprzętów, gdzie przy pomocy Adasia zajął się ożywianiem lalki. Po obiedzie sprowadził sztucznego chłopca na dół. Lalka bardzo szybko się uczyła. Po tygodniu nikt nie byłby już w stanie rozpoznać w Alojzym zwyczajnej lalki powołanej do życia przez pana Kleksa.
Pan Kleks zapowiedział wielką uroczystość, na której miał opowiedzieć, co jego oko widziało na księżycu. Chłopcy ochoczo przystąpili do przygotowania Akademii, ponieważ miało się pojawić wielu gości z innych bajek. Okazało się, że Alojzy robi im na złość i specjalnie bałagani oraz niszczy sprzęty. Pan Kleks był bezradny. Alojzy dokuczał innym uczniom. Adaś wyprowadził go do parku i śpiącego zostawił. Nazajutrz do Akademii przybyło wielu znamienitych gości z bajek. Zajmowali się nimi odświętnie ubrani chłopcy. O jedenastej pan Kleks zaczął prezentację. Wspomniał, że na księżycu, pod ziemią żyją Lunnowie – księżycowi ludzie, którzy mogą przybierać dowolne kształty. W Wielkiej Srebrnej Górze mieszkał władca Lunnów – król Niesfor. Opowieść uczonego przerwało wtargnięcie na salę Alojzego, który przepędził gości.
Finał
Pan Kleks z dnia na dzień kurczył się, a wraz z nim malała cała Akademia. Alojzy zachowywał się skandalicznie. W wigilię Bożego Narodzenia dyrektor zapowiedział zniknięcie Akademii i zakończenie bajki. Nauczyciel na pożegnanie przygotował piękną choinkę i podarunki dla chłopców. Uroczystość przerwano, ponieważ okazało się, że Alojzy dostał się do sekretów pana Kleksa. Przyniósł hebanową szkatułkę z całą wiedzą doktora Paj-Chi-Wo i zniszczył porcelanowe tabliczki. Uczony rozłożył go na części i schował do walizki. Wściekły Filip zapowiedział zemstę.
Adaś znalazł się na dziedzińcu Akademii. Malała coraz bardziej, aż zamieniła się w klatkę ze szpakiem. Malutki pan Kleks zmienił się w guzik. Adaś znalazł się w tajemniczym pokoju z książkami. Szpak zamienił się w starszego, dystyngowanego pana. Powiedział, że nie jest księciem, a autorem bajki. Wziął z kolan książkę i odstawił na półkę – na jej grzbiecie widniał napis „Akademia pana Kleksa”.
Pytania i odpowiedzi
O czym jest „Akademia pana Kleksa”?
O chłopcu Adasiu Niezgódce, który trafia do szkoły pana Kleksa, poznaje szpaka Mateusza, wyprawia się do bajek i przeżywa niezwykłe przygody.
Gdzie przeczytać dokładne streszczenie?
W streszczeniu szczegółowym oraz w planie wydarzeń.