Charakterystyka bohaterów „Chłopców z Placu Broni”

Artykuł zbiera ogólną charakterystykę bohaterów i opis chłopców z Placu Broni.

Bohaterowie

Erno Nemeczek – uczeń czwartej klasy, jeden z głównych bohaterów powieści. Jego rodzice nie byli zamożni, ojciec pracował jako krawiec. Nemeczek był wątłym, jasnowłosym chłopcem. Był nieśmiały, wśród kolegów jako jedyny był szeregowcem, dlatego musiał salutować im i wykonywać polecenia. O swej odwadze zaświadczył docierając do wrogiego obozu w Ogrodzie Botanicznym i zaświadczając o tym, że nie boi się ich. Był także sekretarzem Związku Kitowców niesłusznie oskarżonym o zdradę i tchórzostwo. Przyjaźnił się z Janoszem Boką, który uczynił go swym adiutantem, a także z Czonakoszem. Miał słabe zdrowie – zmarł po tym, jak przeziębił się podczas wykonywania misji w obronie Placu Broni. Plac był dla niego najważniejszy, traktował go, jak Ojczyznę i nawet tuż przed śmiercią chciał zobaczyć swe ulubione miejsce.

Janosz Boka – skończył czternaście lat i miał chłopięcą twarz, jednak gdy przemawiał, wydawał się poważny. Miał głęboki, spokojny i łagodny głos oraz czarne oczy. Był mądrym chłopcem i zapowiadał się na wartościowego i prawego człowieka, któremu zawsze można było ufać. Budził u kolegów podziw i uznanie. Był dowódcą i kapitanem chłopców z Placu Broni. Nie unikał odpowiedzialności. Był rozważny i dojrzały, postępował zgodnie z zasadami honoru.

Deżo Gereb – rywalizował z Boką o przywództwo. Miał gwałtowne usposobienie, był odważny, a nawet zuchwały. Uważał się za lepszego i znacznie bardziej odpowiedniego na wodza. Zdradził chłopców z Placu Broni przechodząc do obozu wroga. Wytłumaczył „czerwonym koszulom”, w jaki sposób mogą zająć Plac. Postanowił sam zadbać o zdobycie Placu bez walki. Nie chciał walczyć z byłymi kolegami i przekupił cygarami stróża Słowaka, by przepędził chłopców z Placu Broni. Oficjalnie przystąpił do czerwonych koszul i został podporucznikiem. Nemeczek skrytykował jego zachowanie, a „czerwone koszule” nie chciały mieć już do czynienia ze zdrajcą. Starał się powrócić do dawnych kolegów, jednak początkowo Boka nie zgodził się na to. Jego ojciec chciał być pewny, czy jego syn jest uczciwy, a wówczas Nemeczek zaświadczył o jego niewinności. Napisał list do chłopców z Placu Broni, prosząc o przebaczenie i zaświadczając o swej lojalności. Podczas bitwy o Plac Broni zachował się dzielnie, za co Boka przywrócił mu stopień podporucznika.

Czele – uważany był za eleganta, dlatego nie nosił do szkoły podręczników, tylko powyrywane strony potrzebne na daną lekcję. Był fircykiem, ale potrafił zachować się po żołniersku. Nie chciał jednak wydać nieprzyjacielowi nikogo, nawet zdrajcy.

Czonakosz – wysoki i silny chłopak. Potrafił gwizdać najlepiej w całej szkole, niczym furman. Zawsze był gotowy do bijatyki. Wychował się na wsi. W jego kieszeniach było wszystko: scyzoryk, sznurek, kulki, mosiężną klamkę, gwoździe, klucze, szmaty, notes, śrubokręt „i Bóg jeden wie, co jeszcze”. Przyjaźnił się z małym Nemeczkiem i wracał z nim razem ze szkoły.

Weiss – należał do Związku Kitowców i był jego prezesem, gdy nauczyciel Rac go rozwiązał. Za karę miał obniżoną ocenę z zachowania o dwa stopnie. Stał na czele delegacji Związku, która miała przeprosić Nemeczka za posądzenie go o tchórzostwo i zdradę.

Konlay – gdy coś się działo od razu uciekał. Często także płakał. Nie lubił się z Barabaszem i często się z nim sprzeczał. Należał do Związku Kitowców. Podczas bitwy o Plac Broni pełnił funkcję adiutanta generała. Swą misję wykonywał z poświęceniem.

Barabasz – był strażnikiem pieczęci w Związku Kitowców, nie przepadał za Kolnayem i często się z nim sprzeczał. Chłopcy pogodzili się po śmierci Nemeczka.

Rychter, Lesik – należeli do Związku Kitowców oraz chłopców z Placu Broni. Lesik był protokolantem w Związku.

Czengey – szkolny prymus, który siedział w pierwszej ławce i z oddaniem wykonywał polecenia nauczyciela.

Cynder – przewodniczący kółka samokształceniowego. Uważał, że sprawowana funkcja nie pozwala mu na wkładanie palców do ust i gwizdanie.

Feri Acz – przywódca chłopaków z Ogrodu Botanicznego, którzy jako swój wyróżnik nosili czerwone koszule. Był dobrze zbudowanym, barczystym chłopcem o ciemnych włosach. Doskonale się prezentował w czerwonej, obszernej koszuli, która nadawała mu wojowniczy wygląd. Miał w spojrzeniu coś miłego i ujmującego. Cieszył się złą sławą, mówiono, że wyrzucono go ze szkoły realnej. Miał głęboki głos, który potrafił zmrozić krew w żyłach tym, którzy narazili się dowódcy. Był przystojnym chłopcem, oczy świeciły mu wojowniczo. Dowodził „czerwonymi koszulami” podczas bitwy o Plac Broni. Starał się utrzymywać w ryzach swych podkomendnych. Miał wyrzuty sumienia z powodu choroby Nemeczka. Potrafił docenić jego odwagę i oddać mu należny szacunek. Został pokonany w zapasach przez wątłego Nemeczka, a po przegranej bitwie stracił swe przywództwo.

Bracia Pastorowie – byli rośli i silni. Nemeczek uważał, że w dwóch mogliby pobić nawet dziesięciu chłopców. Byli też świetnymi biegaczami. Chodzili zawsze ze spuszczonymi głowami, patrzyli ponuro spode łba, nikt nie widział uśmiechu na ich ogorzałych twarzach. Mieli czarne włosy. Ochoczo ukarali Nemeczka, który wtargnął na ich teren. Zanurzyli go w stawie. Za skrzywdzenie słabszego Nemeczka przywódca „czerwonych koszul” nakazał im zanurzyć się w stawie. Po przegranej bitwie starszy z nich został przywódcą „czerwonych koszul”.

Wendauer, Sebenicz – członkowie „czerwonych koszul”.

Jano – Słowak, stróż w tartaku parowym. Miał psa Hektora. Chłopcy przynosili mu niedopałki cygar. Miał ich przepędzić na prośbę Gereba w zamian za cygara i forinty. Nie był zbyt inteligentny, ale kibicował chłopcom i razem z nimi się cieszył.

Profesor Rac – sprawiał wrażenie srogiego, jednak w gruncie rzeczy był człowiekiem łagodnego serca. Wezwał do siebie członków Związku Kitowców i nakazał jego likwidację. Odebrał im kit, składki członkowskie, pieczątkę oraz chorągiewkę.

Chłopcy z Placu Broni

Chłopcy z Placu Broni chodzili do czwartej klasy jednej z budapesztańskich szkół. Jak większość chłopców w ich wieku nie przepadali za lekcjami i z wytęsknieniem czekali na koniec zajęć. Swój wolny czas spędzali na Placu Broni. Był on dla nich symbolem wolności i swobody. Mogli się tam bawić w indiańskie zabawy czy też grać w ulubione gry, takie jak palant. Cenioną umiejętnością była sprawność fizyczna, a nieraz umiejętność głośnego gwizdania, w czym prym wiódł Czonakosz.

Plac znajdował się w centrum miasta, otoczony był kamienicami i starym płotem, zaś z tyłu graniczył z tartakiem parowym. Chłopcy w tartacznym składzie wybudowali twierdze, a siebie mianowali kapitanami, podporucznikami i porucznikami. Jedynie Nemeczek był szeregowcem. Przyznane stopnie wojskowe sprawiały, że chłopcy czuli się ważni i na Placu musieli oddawać sobie honory. Jeden z najważniejszych punktów obowiązującego na Placu regulaminu przewidywał, że każdy, kto tu wchodzi, musi starannie zamykać za sobą furtkę. Za złamanie regulaminu groziły kary np. areszt. Zawołanie grupy brzmiało: „Hola ho! Hola ho!”.

Swojego miejsca zabaw byli w stanie bronić za wszelką cenę. Gdy dowiedzieli się, że „czerwone koszule” planują odebrać im Plac postanowili przygotować się do obrony. Chłopców wiele różniło – byli wśród nich rośli i silni, jak Czonakosz oraz wątli, jak Nemeczek. W obliczu zagrożenia wszyscy jednak gotowi byli na poświęcenia wobec swej „Ojczyzny”. Nikt się nie wyłamał i wszyscy stawili się na Placu w dniu bitwy. Przyszedł nawet ciężko chory Nemeczek, który pragnął walczyć ramię w ramię z kolegami. Dzięki współpracy i skrupulatnemu wykonywaniu rozkazów chłopcom udało się obronić miejsce zabaw.

Przywódcą chłopców z Placu Broni był zrównoważony, spokojny i poważny Janosz Boka. Był sprawiedliwy i podejmował działania tylko wówczas, gdy było to konieczne. Nie wywyższał się i kiedy mu zdarzyło się przewinienie, ukarał sam siebie. Miał autorytet wśród chłopców, dlatego podczas wyborów na przewodniczącego dostał najwięcej głosów. Jego funkcji zazdrościł mu Gereb i zdradził swych kolegów, zdradzając tajemnice Placu wrogim „czerwonym koszulom”. Zupełnie inaczej zachował się Nemeczek, który nie wyjawił nieuczciwości Gereba jego ojcu i obronił dobre imię kolegi.

Chłopcy pochodzili z różnych rodzin. Deżo Gereb miał w domu służbę, zaś Nemeczek żył bardzo skromnie – jego ojciec był krawcem. Wszyscy jednak trzymali się razem i postępowali według określonych reguł. Jeśli komuś stała się krzywda, wstawiali się za nim. Na przykład, gdy bracia Pastorowie odebrali Nemeczkowi kulki, postanowili wypowiedzieć wrogiej bandzie wojnę. Byli lojalni wobec siebie. Często wspólnie wracali po szkole do domu. Oprócz wspólnych zabaw na Placu Broni powołali do życia Związek Kitowców. Wśród siebie wybierali prezesów, sekretarzy, protokolantów czy strażników pieczęci. Członkowie grupy mieli za zadanie dostarczać kit okienny, a prezes miał obowiązek rzuć kit, by nie wysechł. Bardzo skrupulatnie przestrzegano regulaminu, zaś za zdradę lub tchórzostwo wpisywano imię małymi literami do specjalnej księgi. Z powodu likwidacji grupy przez profesora Raca (odebranie składek członkowskich, chorągiewki i pieczęci) członkowie postanowili kontynuować działalność w tajemnicy.

Zazwyczaj chłopcy pozostają w kumpelskich relacjach, ale zdarzają się też między nimi konflikty. Przykładem może być stosunek Barabasza i Kolonaya. W Związku Kitowców tworzyli dwie odrębne frakcje i nigdy nie potrafili się pogodzić. Dawali sobie kuksańce i kłócili się. Boka zażądał by na czas wojny przestali rywalizować. Chłopcy pogodzili się po śmierci Nemeczka na obronionym Placu.

Inną grupą rywalizującą z chłopcami z Placu Broni były czerwone koszule. Ich nazwa wzięła się od koloru stroju, który zawsze nosił ich przywódca Feri Acz na wzór dziewiętnastowiecznych włoskich rewolucjonistów (garybaldczyków). Swoje miejsce spotkań mieli w Ogrodzie Botanicznym na wyspie otoczonej stawem. Ich bronią były włócznie i tomahawki. Swój arsenał umieścili w ruinach zamku. Ich zawołanie brzmiało: „Hej hop! Hej hop!”. Cenili sobie honor i jasne reguły gry. Przede wszystkim ich przywódca – Feri Acz starał się być sprawiedliwy – ukazał braci Pastorów za znęcanie się nad słabszymi. Umiał też docenić odwagę małego Nemeczka, który bez lęku stanął naprzeciw dziesięciu wrogich chłopców. Wstępując do grupy trzeba było złożyć przysięgę. Na przykład Gereb po złożeniu przysięgi na prawo czerwonych koszul otrzymał stopień podporucznika, włócznię i tomahawk, a jego nazwisko znalazło się w tajnym rejestrze. Szybko jednak chłopcy odwrócili się od niego, potępiając zdradę chłopca. Obie drużyny zobowiązały się podczas wojny przestrzegać określonych zasad – nie chcieli prowadzić regularnej bijatyki, a mierzyli się w zapasach.

Bohaterowie powieści „Chłopcy z Placu Broni” to bardzo żywiołowi i różnorodni chłopcy. Łączy ich chęć wspólnej zabawy w miejscu ściśle określonym, przynależącym do każdej z grup. Jednoczą się w „bandy” i związki, które funkcjonują według ściśle określonych reguł podpatrzonych w świecie dorosłych. Kłócą się, rozrabiają, jak ich rówieśnicy na całym świecie, jednak są wobec siebie lojalni, wielkie znaczenie ma dla nich honor. O swoje miejsce potrafią walczyć z poświęceniem traktując je jak ojczyznę.

Pytania i odpowiedzi

Kim jest główny bohater?

Janosz Boka, przywódca chłopców, oraz mały Erno Nemeczek, który wykazuje się wielką odwagą.

Szybki test

Najlepiej wśród chłopców gwizdał:

Słowak pilnujący tartaku patowego miał na imię:

Najbardziej elegancki wśród chłopców z Placu Broni był: