Streszczenie „Ludzi bezdomnych” w pigułce: 23 rozdziały

„Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego to powieść w dwóch tomach i dwudziestu trzech rozdziałach, wydana w 1899 roku. Doktor Tomasz Judym, który pochodzi z biednej warszawskiej rodziny, chce leczyć ubogich, ale spotyka obojętność lekarzy i zarządców uzdrowiska. W końcu rezygnuje z miłości, żeby spłacić dług wobec ludzi, z których się wywodzi.

Tom I, rozdział 1: Wenus z Milo

W Paryżu doktor Tomasz Judym, który od piętnastu miesięcy odbywa praktykę lekarską, spotyka w Luwrze cztery Polki: panią Niewadzką, jej wnuczki Natalię i Wandę Orszeńskie oraz guwernantkę Joannę Podborską. Pokazuje im Paryż i Wersal. W rozmowie przyznaje, że jego ojciec był warszawskim szewcem.

Tom I, rozdział 2: W pocie czoła

Po powrocie do Warszawy Judym odwiedza brata Wiktora na ulicy Ciepłej. Poznaje jego żonę Teosię, która pracuje w fabryce cygar, oraz ciotkę Pelagię. Z Wiktorem, robotnikiem w stalowni, rozmawia o ich ciężkim dzieciństwie i zwiedza hutę.

Tom I, rozdział 3: Mrzonki

Judym wygłasza w salonie doktora Czernisza odczyt o higienie i mówi, że współczesny lekarz jest lekarzem ludzi bogatych. Lekarze odrzucają jego pomysły, a doktor Chmielnicki radzi mu zająć się praktyką, bo medycyna to „fach”.

Tom I, rozdział 4: Smutek

Podczas spaceru po Alejach Ujazdowskich Judym czuje, że jego plany nie mają szans. Mija go powóz z paniami poznanymi w Paryżu. Judym unosi rękę do kapelusza i idzie dalej.

Tom I, rozdział 5: Praktyka

Judym otwiera gabinet w Warszawie, ale przez wiele miesięcy nie przychodzi do niego żaden pacjent. Nazajutrz po rozmowie z Chmielnickim przychodzi doktor Węglichowski i proponuje mu posadę lekarza w uzdrowisku Cisy. Judym się zgadza.

Tom I, rozdział 6: Swawolny Dyzio

Pod koniec kwietnia Judym jedzie do Cisów. W pociągu męczy go niegrzeczny chłopiec Dyzio, a potem pijany woźnica wiezie go przez błoto. Judym kończy podróż pieszo, brudny i zmęczony.

Tom I, rozdział 7: Cisy

Judym poznaje uzdrowisko i jego historię. Dowiaduje się, że założył je pan Niewadzki, a główny udziałowiec, M. Les, mieszka w Konstantynopolu. Poznaje dyrektora Węglichowskiego i administratora Krzywosąda.

Tom I, rozdział 8: Kwiat tuberozy

W Cisach Judym znów spotyka panie z Paryża. Natalia jest zauroczona utracjuszem Karbowskim, którego Judym porównuje do kwiatu tuberozy, pięknego, ale bezużytecznego. Judym zaczyna marzyć o prawdziwym uczuciu.

Tom I, rozdział 9: Przyjdź

Po burzy Judym siedzi przy otwartym oknie i patrzy na ogród. Czuje radość i oczekuje na kogoś. Obraz przyrody oddaje jego nastrój.

Tom I, rozdział 10: Zwierzenia

Rozdział zawiera fragmenty pamiętnika Joanny Podborskiej. Czytelnik poznaje jej dzieciństwo, śmierć rodziców, tęsknotę za domem i wrażliwość na ludzką krzywdę. Joanna zwierza się też ze swoich uczuć do nieznajomego młodzieńca z tramwaju.

Tom II, rozdział 1: Poczciwe prowincjonalne idee

Judym ciężko pracuje w szpitalu i zbiera dowody, że wśród robotników folwarcznych szerzy się febra. Zarządcy uzdrowiska nie chcą słuchać jego ostrzeżeń.

Tom II, rozdział 2: Starcy

Judym pisze projekt poprawy zdrowotności Cisów i listownie omawia go z M. Lesem. Kiedy przyjeżdża komisja, zarządcy odrzucają jego plan. Węglichowski jest wściekły na swojego lekarza.

Tom II, rozdział 3: „Ta łza, co z oczu twoich spływa…”

Wiktor Judym wyjeżdża za pieniądze brata do Szwajcarii. Rodzina odprowadza go w drogę, a Teosia długo patrzy za mężem.

Tom II, rozdział 4: O świcie

Wczesnym rankiem Judym spotyka Joannę. Dowiaduje się od niej, że Natalia uciekła z Karbowskim. Wtedy zdaje sobie sprawę, że kocha Joannę.

Tom II, rozdział 5: W drodze

Teosia z dziećmi jedzie do męża w Szwajcarii. W Wiedniu gubi się, traci pociąg i dzięki pomocy Natalii Karbowskiej oraz jej męża dociera do Wiktora. Wiktor zapowiada, że wyjadą do Ameryki.

Tom II, rozdział 6: O zmierzchu

Podczas spaceru Judym oświadcza się Joannie i zostaje przyjęty. Oboje planują wspólną przyszłość w Cisach.

Tom II, rozdział 7: Szewska pasja

Administrator Krzywosąd wypuszcza szlam ze stawów do strumienia, z którego wodę biorą chłopi. Judym protestuje i w gniewie wrzuca go do stawu.

Tom II, rozdział 8: Gdzie oczy poniosą

Judym dostaje wymówienie, wyjeżdża z Cisów bez pożegnania i spotyka inżyniera Korzeckiego. Za jego namową jedzie do Sosnowca.

Tom II, rozdział 9: Glikauf!

Korzecki prowadzi Judyma do kopalni „Sykstus”. Judym widzi tam ciężką pracę górników i okrutne traktowanie koni.

Tom II, rozdział 10: Pielgrzym

U dyrektora kopalni Kalinowicza toczy się rozmowa o samobójcach i prawie człowieka do szczęścia. Judym obserwuje dziwne zachowanie Korzeckiego.

Tom II, rozdział 11: Asperges me…

Oleś Daszkowski prosi Judyma o wizytę u chorej matki. Judym widzi, że kobieta jest nieuleczalnie chora, i czuje się bezradny wobec śmierci.

Tom II, rozdział 12: Dajmonion

Judym pracuje jako lekarz fabryczny. Dostaje dziwny list od Korzeckiego i jedzie do niego, ale zastaje go martwego. Korzecki odebrał sobie życie.

Tom II, rozdział 13: Rozdarta sosna

Do Sosnowca przyjeżdża Joanna. Po zwiedzeniu kopalni Judym mówi jej, że musi żyć sam, bo ma dług wobec ludzi, z których pochodzi. Joanna odchodzi, a Judym leży w zawalisku pod rozdartą sosną.

Pytania i odpowiedzi

O czym są „Ludzie bezdomni” w dwóch zdaniach?

Doktor Judym, syn warszawskiego szewca, próbuje poprawić zdrowie biedoty, ale lekarze i zarządcy uzdrowiska go odrzucają. Gdy zostaje bez pracy, postanawia żyć samotnie i oddać się pracy dla ubogich, więc rezygnuje z miłości do Joanny.

Co oznacza tytuł „Ludzie bezdomni”?

Bezdomność ma w powieści kilka znaczeń. To brak dosłownego domu, jak u warszawskiej biedoty, ale też samotność, wyobcowanie i odrzucenie, jak u Judyma, Joanny i Korzeckiego.

Ile rozdziałów mają „Ludzie bezdomni”?

Dwadzieścia trzy: dziesięć w tomie pierwszym i trzynaście w drugim.

Gdzie znaleźć dokładniejsze streszczenie?

Każdy rozdział opisuje streszczenie szczegółowe. Przegląd w kilku zdaniach daje streszczenie rozdział po rozdziale, a kolejność zdarzeń w punktach plan wydarzeń.