Kordian jako bohater romantyczny: cechy i sceny, które je pokazują
Kordian ma wiele cech bohatera romantycznego: jest młody, wrażliwy, nieszczęśliwie zakochany, samotny, szuka sensu życia w podróży i w końcu buntuje się przeciw władzy. Słowacki łączy w nim dwa wzorce: bohatera werterowskiego (Werter Goethego) i bajronicznego (Hassan z „Giaura” Byrona). Jednocześnie dramat pokazuje, że taka postawa zawodzi, więc Kordian jest jednocześnie portretem i krytyką romantyka.
Cechy i sceny
- Nieszczęśliwa miłość: akt I, scena druga. Laura lekceważy Kordiana, a on mówi, że „Zabił się — młody”, i przykłada pistolet do czoła.
- Samobójstwo: akt I, scena trzecia. Grzegorz oznajmia: „panicz się zastrzelił”. W akcie II okazuje się, że bohater przeżył.
- Samotność: akt I, scena pierwsza i akt III, scena czwarta, gdzie Kordian mówi: „Ojciec w grobie — i matka w grobie — krewni w grobie”.
- Wędrówka po Europie: akt II, w którym Kordian odwiedza Londyn, Dover, Włochy, Watykan i Mont Blanc.
- Bunt i indywidualizm: monolog na Mont Blanc oraz samotna decyzja o zamachu w akcie III, scena czwarta.
- Poświęcenie w imię wolności: skok na Placu Saskim i oczekiwanie na rozstrzelanie na Placu Marsowym.
Werter i Bajron
Bohater werterowski jest wrażliwy, marzy, pisze wiersze i cierpi z powodu miłości. Kordian pisze wiersze do Laury, siedzi w ogrodzie i patrzy na jesień, a po odrzuceniu strzela do siebie. Bohater bajroniczny buntuje się i działa wbrew rozsądkowi. Kordian w podziemiach katedry gardzi spiskowcami, którzy nie chcą zabić cara, i idzie do zamku sam. Obie postawy łączą się w jednej biografii, ale prowadzą do klęski.
Jak Słowacki ocenia swojego bohatera
Poeta pokazuje Kordiana z sympatią, ale nie ukrywa jego błędów. Kordian przecenia siebie, a jego zamach na cara to nie przemyślany plan, tylko porywcza decyzja. Sam car mówi po jego omdleniu, że to „żołnierz”, który „pewnie stał na warcie”, i podejrzewa spisek. W szpitalu Doktor porównuje poświęcenie Kordiana do poświęcenia wariatów. Kordian w finale nie zostaje bohaterem zwycięskim, ale dramat nie rozstrzyga, czy zginie. Szersza ocena postaci jest w artykule Kordian: charakterystyka, a kolejne motywy opisuje artykuł o motywach literackich.
Pytania i odpowiedzi
Jakie cechy bohatera romantycznego ma Kordian?
Jest młody, wrażliwy i samotny, pisze wiersze, przeżywa nieszczęśliwą miłość i próbuje samobójstwa. Potem wyrusza w podróż, a na końcu buntuje się i chce poświęcić życie dla ojczyzny.
Czym różni się bohater werterowski od bajronicznego?
Werterowski przeżywa uczucia i cierpi, a bajroniczny buntuje się i działa przeciw światu. Kordian ma obie cechy: w akcie I jest bardziej werterowski, a w akcie III bajroniczny.
Czy Słowacki podziwia swojego bohatera?
Częściowo. Pokazuje jego odwagę i poświęcenie, ale w scenach w szpitalu i w zamku podkreśla też, że jego plan jest oderwany od rzeczywistości.