Banko: charakterystyka postaci
Banko jest szkockim tanem, wodzem i przyjacielem Makbeta, który razem z nim słyszy przepowiednię wiedźm. Zapowiedziano mu, że będzie ojcem królów, a mimo to nie sięga po koronę. Makbet zabija go, bo uważa za zagrożenie dla swojej władzy.
Kim jest Banko
Banko wraz z Makbetem dowodzi wojskiem króla Dunkana i bierze udział w bitwie z buntownikami i Norwegami. Król chwali ich obu, a do Banka mówi: Szlachetny Banko, i twoje zasługi Równie są wielkie
. Banko ma syna Fleance'a, który towarzyszy mu w nocy w zamku w Inverness. Jest ostrożny, rozważny i uczciwy.
Banko wobec przepowiedni
Banko od początku nie ufa wiedźmom. Zastanawia się, czy nie widział złudzenia po zatrutych korzonkach, a gdy sprawdza się pierwsza przepowiednia, ostrzega Makbeta, że ciemne siły mówią czasem prawdę tylko po to, żeby człowieka zgubić. W nocy w Inverness Makbet proponuje mu rozmowę o przepowiedni i obiecuje honory. Banko odpowiada ostrożnie: Bylem nic z tego, co mam, nie uronił, Pragnąc przysporzyć, bylem mógł zachować Sumienie czyste i wiarę bez skazy
. Zgadza się więc słuchać, ale tylko pod warunkiem, że nie złamie sumienia.
Podejrzenia i śmierć
Gdy Makbet zostaje królem, Banko zostaje sam i mówi: Lękam się, żebyś najszpetniejszych środków Do osiągnienia celów tych nie użył
. Zauważa też, że przepowiednia, która sprawdziła się dla Makbeta, może sprawdzić się i dla niego. Nie robi jednak nic, żeby ją przyspieszyć.
Wkrótce potem Makbet mówi o nim: On jeden tylko z żyjących mnie trwoży
. Najmuje morderców i prosi, żeby zabili także Fleance'a. Gdy zasadzka się zaczyna, Banko woła do syna: Zdrada! Drogi Fleance, Uciekaj! Fleance, uciekaj! uciekaj!
i dodaje: Możesz mnie pomścić
. Fleance ucieka, a Banko ginie.
Duch Banka i ród królewski
Duch Banka pojawia się na uczcie w pałacu w Forres i zajmuje miejsce Makbeta przy stole. Widzi go tylko Makbet. Mówi do niego: Nie możesz mówić, że ja to zrobiłem: Tylko mi krwawym nie potrząsaj włosem!
W akcie IV Banko pojawia się jeszcze raz jako ostatni w szeregu ośmiu królów, którzy idą przed oczami Makbeta. Makbet dowiaduje się wtedy, że jego rywalem na zawsze pozostanie ród Banka.
Ten ród jest ważny także poza sceną. Szkocka legenda uważała Banka za założyciela dynastii Stuartów, do której należał Jakub I, więc Szekspir pokazuje go jako uczciwego bohatera. W kronice Holinsheda Banko pomagał Makbetowi w zabójstwie Dunkana, ale w tragedii jest nieskazitelny. Więcej o źródłach pisze artykuł Geneza „Makbeta”.
Banko a Makbet
Banko i Makbet słyszą te same słowa, ale wybierają inaczej. Makbet widzi w przepowiedni szansę i decyduje się zabić, Banko jest ostrożny i woli czekać. Banko jest więc w tragedii lustrem, w którym widać, że zbrodnia nie była konieczna. Jego los ma też gorzką ironię: człowiek, który zachowuje uczciwość, ginie z ręki przyjaciela, który ją stracił.
Pytania i odpowiedzi
Co wiedźmy przepowiedziały Bankowi?
Że będzie mniejszy od Makbeta, a jednak większy, że nie będzie tak szczęśliwy, a jednak szczęśliwszy, i że spłodzi królów, choć sam nie zostanie królem.
Dlaczego Makbet zabija Banka?
Bo Banko słyszał przepowiednię i może domyślać się, że Makbet zdobył tron zbrodnią. Makbet boi się też, że koronę odziedziczą potomkowie Banka. Mówi, że zamordował Dunkana dla rodu Banka.
Czy Fleance przeżywa?
Ucieka z miejsca zasadzki i do końca tragedii nie wraca na scenę. W przepowiedni wiedźm to on i jego potomkowie mają być przodkami przyszłych królów.
Dlaczego duch Banka widzi tylko Makbet?
Bo duch jest wytworem jego sumienia. Goście nie widzą nikogo i dziwią się zachowaniu króla, a Lady Makbet tłumaczy, że to zwykła choroba, i odsyła ich.