Streszczenie „Ślubów panieńskich” akt po akcie
Streszczenie „Ślubów panieńskich” w pięciu akapitach, po jednym na akt. Poprzedza je lista osób z krótkim opisem pokrewieństw, w których łatwo się pogubić: Radost jest stryjem Gustawa, Aniela córką pani Dobrójskiej, a Klara kuzynką Anieli. Pozwala szybko przypomnieć sobie przebieg komedii.
Osoby i miejsce akcji
Osoby: PANI DOBRÓJSKA – matka Anieli ANIELA – córka Dobrójskiej, przeznaczona na żonę Gustawa KLARA – kuzynka Anieli RADOST – stryj Gustawa, dawny narzeczony Dobrójskiej GUSTAW – bratanek Radosta, przeznaczony na męża Anieli ALBIN – sąsiad Dobrójskiej, od dwóch lat starający się o rękę Klary JAN – służący Dobrójskiej
Akcja rozpoczyna się na wsi, w dużym pokoju, w domu pani Dobrójskiej.
Akt I
Jan oczekuje powrotu panicza Gustawa. Do czuwającego podchodzi Radost – stryj Gustawa. Pyta lokaja, czy jego bratanek jeszcze śpi, a po wymijających odpowiedziach służącego zgaduje prawdę o miejscu pobytu młodzieńca. Pojawia się Gustaw, nieświadomy obecności Radosta. Radost czyni bratankowi wymówki z powodu niewłaściwego zachowania przyszłego męża, a ten opowiada o balu, w którym uczestniczył.
Rozmowa między Albinem – nieszczęśliwie zakochanym w Klarze, a Radostem, na temat różnych sposobów okazywania uczucia. Klara kpi na temat wyglądu i zachowania zalotnika. Urażony Albin zostaje w pokoju jedynie na prośbę dobrodusznej Anieli.
Po wyjściu Albina, Aniela upominała Klarę, że nie powinna go dręczyć. Kuzynki rozmawiają na temat tajemniczych ślubów, które złożyły, miłości i mężczyzn. Aniela i Klara skarżą się pani Dobrójskiej na ignoranckie zachowanie Gustawa, który traktuje je jak „wieśniaczki”. Potem ironizują na temat swej mądrości, porównując się z mężczyznami.
Gustaw zasypia podczas rozmowy ze swą narzeczoną Anielą, jej matką, kuzynką i Albinem. Urażeni uczestnicy dyskusji opuszczają pokój, pozostawiając młodzieńca samego. Gustaw zostaje obudzony przez przerażonego jego złymi manierami Radosta. Młodzieniec ponownie obiecuje poprawę i usprawiedliwia się faktem, iż uśpił go błogi głos kobiet.
Akt II
Radost i pani Dobrójska (starzy znajomi, a kiedyś nawet para), prowadzą rozmowę na temat wad i zalet charakteru młodego Gucia. Radosta rozmyśla nad możliwościami poprawy charakteru Gustawa. Gustaw skarży się stryjowi na oschłe traktowanie ze strony narzeczonej, podczas gdy Radost kolejny raz strofuje go za złe maniery. W końcu informuje bratanka o pakcie, który zawarły Aniela i Klara.
W trakcie rozmowy z narzeczoną Gustaw stara się być uprzejmy i szarmancki, z obojętnością traktując Klarę. Ukochana Albina stara się wytrącić znienawidzonego przedstawiciela brzydkiej płci z równowagi… jednak bezskutecznie. Po nagłym wyjściu rozgniewanej Klary w pokoju pozostało narzeczeństwo. Rozmawiali o miłości, małżeństwie i zamiarach ich krewnych, pragnących zobaczyć ich na ślubnym kobiercu. Gustaw zostaje przyłapany przez Klarę, gdy klęczał po wyjściu Anieli. Dziewczyna odrzuca go tysiącem obelg. Gustaw poprzysięga Klarze zemstę i postanawia opowiedzieć narzeczonej wzruszającą i ckliwą historię o nieszczęśliwej miłości, by zyskać przychylność dziewczyny.
Gustaw zostaje mentorem Albina. Udziela mu rad na temat postępowania z Klarą. Albin nie bierze pod uwagę uwag Gustawa i po raz kolejny wyznaje Klarze swe uczucia, nie szczędząc sentymentalnych porównań i poetyckich zwrotów.
Akt III
Gustaw opowiada Anieli zmyśloną historię. Kłamie, że Radost nie pozwala mu na ślub z ukochaną… Anielą, ponieważ pojedynkował się z jej ojcem. Opisał stryja jako złego i apodyktycznego dręczyciela, wymuszając na dziewczynie zgodę na uczestnictwo w wymyślonym planie. Gustaw odgrywa przed Anielą scenę strachu - niczego nieświadomemu Radostowi rzuca się do stóp i prosi o przebaczenie. Rozpoczyna się dowcipna rozmowa, w trakcie której zdziwiony zachowaniem bratanka Radost próbuje dowiedzieć się o powód zmiany, a kawaler oskarża stryja, że chce go widzieć martwym.
Aniela staje się powierniczką sekretów Gustawa i zaczyna mu sprzyjać w wyimaginowanej walce z nieugiętym stryjem. Zostaje pomocnicą i bratnią duszą młodzieńca. Rozmyśla nad istotą i szansą istnienia prawdziwej miłości i sensownością złożonych ślubów. Aniela relacjonuje Klarze wiadomości o nieszczęśliwym uczuciu i cierpieniu Gustawa, o złym charakterze apodyktycznego i egoistycznego Radosta, a w końcu o złożonej przez siebie obietnicy pomocy.
Zdezorientowany uczuciami, które wywołuje w Klarze i Anieli, Radost próbuje dowiedzieć się czegoś na ten temat o Gucia, lecz ten udziela stryjowi wymijających odpowiedzi.
Akt IV
Jan zawiązuje Gustawowi czarną chustkę – na dowód skaleczenia – na prawej dłoni. Młodzieniec uświadamia sobie, że pierwszy raz w życiu jest zakochany. Jego wybranką została oczywiście Aniela.
Gustaw upewnia Albina o tym, ze Klara odwzajemnia jego uczucia, czym wywołuje przerażenie strachliwego kawalera. Flegmatyczny młodzieniec obiecuje wykonywać wszystkie polecenia Gustawa, a ten przysięga doprowadzić do ślubu delikatnego młodzieńca. Albin otrzymuje najtrudniejsze zadanie w życiu – ma zachować milczenie w obecności ukochanej.
Gustaw prosi Anielę, by ze względu na jego skaleczenie pomogła w napisaniu listu do ukochanej. Panna po chwili wahania zgadza się wypełnić prośbę, a młodzieniec zaczyna zasypywać ją przykładami na istnienie prawdziwej miłości. W czasie rozmowy pada imię Radosta, który według kawalera miał zamiar poślubić Klarę.
Klara dowiaduje się od kuzynki o planach starego Radosta, co początkowo wywołuje w niej wybuch śmiechu, a po chwili przyprawia o gęsią skórkę i wywołuje płacz.
W trakcie pisania listu, Aniela wyznaje Gustawowi, że przestrzegła Klarę przed jego stryjem. Dowiaduje się od młodzieńca, że Albin już nie kocha jej kuzynki, lecz to ona jest nowym obiektem westchnięć kawalera. Rozmowę i pisanie listu przerywa nagłe pojawienie się pani Dobrójskiej, szukającej Radosta, by zapytać o jego plany względem Klary. W czasie rozmowy z ciotką, Klara zaczęła uświadamiać sobie, jakim dobrym i oddanym człowiekiem jest Albin. Wymianę zdań przerywa pojawienie się Radosta. Pani Dobrójska pozostawia „parę” samą.
Niczego nieświadomy Radost zaczyna z przerażoną Klarą rozmowę o mężczyznach i… ślubie. Panna po oświadczeniu, że będzie najgorszą żoną na świecie – wybucha płaczem. Albin – ostatni ratunek Klary – okazuje się niezainteresowany ożenkiem, Aniela uświadamia kuzynce, że dawny adorator teraz kocha tylko ją.
Akt V
Dochodzi do rozmowy Gustawa i Radosta, w której stryj domaga się kolejny raz wyjaśnień (bezskutecznie). Jest zdziwiony atmosferą panującą podczas niedawnego obiadu. Albin dziękuje Gustawowi za udzielone rady. Choć Klara zaczęła traktować go inaczej, nadal obiecywał milczenie i obojętność. Gustaw zaczął nazywać Klarę „stryjenką”, doprowadzając ją do płaczu. Gdy w końcu się uspokoiła, wyznała, że młodzieniec może liczyć na wzajemność ze strony Anieli.
Zrozpaczona Klara wyznaje Albinowi, że zapewne wkrótce zostanie zmuszona przez ojca do ślubu ze starym Radostem. Wściekły młodzieniec wybiega z pokoju w poszukiwaniu mężczyzny. Ma zamiar wyzwać go na pojedynek.
Zdenerwowany Radost wbiega do pokoju w poszukiwaniu Gustawa, a gdy go nie zastaje, udaje się w dalszym pościgu za „ladaco”. W ślad za nim biegnie zdyszana pani Dobrójska, zamierzająca przeciwdziałać nadchodzącej tragedii.
Aniela i Gustaw wyznają sobie miłość. Młodzieniec zdradza dziewczynie szczegóły planu, dzięki któremu zdobył jej serce i doprowadził do zerwania ślubów. Gdy wbiega spocony Radost i domaga się wyjaśnień od bratanka, ten wybucha śmiechem, po czym zaczyna wypominać zawstydzonemu stryjowi wydarzenia niedawnego balu, w którym uczestniczyli w przebraniu…
Albin wyzywa Radosta na pojedynek, lecz po chwili Gustaw wyjawia zebranym prawdę o plotkach, które rozpowiedział. Klara przyjmuje oświadczyny Albina, Aniela wierzy w prawdziwą miłość, a Gustaw dziękuje stryjowi.
Pytania i odpowiedzi
Kim są bohaterowie komedii?
Pani Dobrójska i jej córka Aniela, kuzynka Klara, stryj Radost i jego bratanek Gustaw, sąsiad Albin oraz lokaj Jan. Aniela jest przeznaczona Gustawowi, a Albin od dwóch lat zabiega o rękę Klary.
Które akty są najważniejsze dla intrygi?
Trzeci i czwarty. W trzecim Gustaw opowiada Anieli zmyśloną historię, w czwartym rozsiewa plotkę o zamiarach Radosta i dyktuje Anieli list.
Co dzieje się w ostatnim akcie?
Wszyscy bohaterowie spotykają się w salonie i intryga się wyjaśnia. Gustaw ujawnia prawdę, a Albin i Klara oraz Gustaw i Aniela deklarują miłość.