Albin: charakterystyka
Albin jest zamożnym sąsiadem pani Dobrójskiej, od dwóch lat starającym się o rękę Klary. Płaczliwy, uległy i sentymentalny, jest najbardziej komiczną postacią komedii. Przeciwstawia się Gustawowi: tamten działa, ten wzdycha. Pod wpływem rad Gustawa zmienia taktykę i wreszcie wygrywa serce panny.
Zniewieściały ziemianin
Albin jest pierwszoplanową postacią komediodramatu Śluby panieńskie. Fredro przeciwstawił ją energicznemu i męskiemu Gustawowi.
Między jego społeczną pozycją, zajęciem a postępowaniem względem ukochanej widzimy rozbieżność. Jak często bogaty ziemianin (chciwy i skąpy ojciec Klary akceptuje jego starania o rękę córki), szanowany sąsiad, gospodarz, szlachcic zachowuje się niemęsko, jest zniewieściały, płaczliwy, marudny, dziecinny, nie rozstaje się z chusteczką do ocierania łez? Bez wątpienia jest to postać niełatwa do sklasyfikowania.
Albin jest najbardziej komiczną postacią utworu. Oto słowa, którymi określa go Gustaw: „Smętny kochanek, aspirant ponury” oraz „Chodzi, łazi cień Albina, / Płacze diabli wiedzą czego! / Pięćdziesiąt lat jęczy, szlocha / Pięćdziesiąt lat wzdycha, kocha; / Teraz każda myśleć będzie, / Że to tak się miłość przędzie (…)”.
Dwa sposoby przeżywania miłości
Albin i Gustaw reprezentują dwa sposoby przeżywania miłości. Pierwszy jest symbolem odnajdywania szczęścia w nieszczęśliwym uczuciu, radości w nieodwzajemnionej miłości, rozkoszowania się w katuszach afektu (mówi: „Ach! Możnaż kochać i nie płakać razem!”), a drugi z kolei to przykład na to, iż prawdziwa miłość to uczucie rodzące się powoli, wymagające kompromisów i poznania partnera. Fredro podkreśla, iż prawdziwą miłością nie jest wzdychanie smutnego, ponurego, płaczliwego, bezradnego i biernego Albina (przypominającego postać Wertera z Cierpień młodego Wertera Goethego), który jest karykaturą romantycznego kochanka, lecz to uczucie, o które walczył Gustaw.
Zaloty, które nie działają
Mimo, że od dwóch lat nie mógł zdobyć swymi „metodami” Klary, był obiektem kpin i pośmiewisk (Gucio: „Już czuję wilgoć, zbliża się fontanna!”), to jednak nie chciał korzystać z dawanych mu rad (Radost: „Nie bądź Gustawem – lecz kochaj wesoło”, Gustaw: „Nie kochaj ją tak poddanie, / A wzajemna ci się stanie! / Nie daj władać, rządzić sobą”).
Gdy poetyckimi sformułowaniami chciał wydobyć od panny cień nadziei na wzajemność z jej strony: „Nigdyż, Klaro, nie przyjdzie chwila wypłakana, / Kiedy balsam otrzyma sroga serca rana?”, mimo, iż nieustannie wyznawał jej swe uczucia - ona traktowała go obojętnie, a nawet z pogardą. Wytykała mu jego poddańczy charakter. Pragnęła mężczyzny, a nie płaczliwego zalotnika, czego dowodem może być scena, w której Albin wiernie zbiera motki wełny wypadające z koszyka niewiasty, a ona go strofuje: „Daj to, Boże. / Żeby raz jeden wypadł kłębek z dłoni, / A waćpan za nim nie byłeś w pogoni... / Żeby raz chustka padła ze stolika, / A waćpan za nią nie leżał na ziemi... / Żebym raz chciała nożyczek, nożyka, / Waćpan nie szukał, nie latał za niemi... / Żebym raz mogła jeden kichnąć skrycie, / Nie słysząc wróżby na stoletnie życie! / Nie - to prawdziwie już nie do zniesienia!”.
Albin nie widział w tym nic złego i dziwnego. Spełnianie wszystkich zachcianek panny traktował jako wyznania miłości: „Jeśli pragnę uprzedzać wszystkie twe życzenia, / Jeślibym całe życie chciał poświęcić tobie, / Przypisz to mej miłości i swojej osobie (…)”. Gdy wspomniał Klarze o radach Gustawa, by nie dawał jej sobą rządzić, ona skrytykowała ten pomysł. Dopiero gdy Albin opuścił pokój – na jej rozkaz – wyszeptała rzewnie i tęsknie: „Gadaj - gada; milcz - milczy; idź - idzie; stój - stoi... / A niechże się sprzeciwi, niech się Boga boi! / Bo ta uległość mimo woli, zdania / I nienawidzić, i kochać go wzbrania”.
Zmiana taktyki i wdzięczność
Albin zmienił się dopiero w chwili, gdy Gustaw wtajemniczył go pośrednio w swą intrygę, przyczyniając się do jego ślubu z krnąbrną i przekorną panienką. Sprytny bratanek Radosta pouczał stale Albina, że Klara chciała mężczyzny, a nie płaczliwego zalotnika, jakim był dotychczas. Gdy w końcu posłuchał rad Gucia i zaczął udawać obojętność – milcząc w obecności Klary, ta w końcu zwróciła uwagę na oblubieńca.
Bohater nie mógł wyrazić wdzięczności, jaką czuł do towarzysza: „Dzięki, Gustawie, za twoje rozkazy, / Spojrzała na mnie już dwanaście razy”, a westchnęła aż cztery… Nie potrafił uwierzyć w swe szczęście: „Co to za szczęście! za niebios opieka! / Tak rozsądnego że mam przyjaciela, / Że mi tak dobrych, świętych rad udziela”, obiecując nadal milczeć i traktować Klarę obojętnie: „Choćbym miał zginąć, wszystko, jak chcesz, zrobię, / Boś już przekonał o dobrym sposobie./ Ach, twoje rady - szczerym dla mnie złotem”. Katusze, które przeżywał, zmieniając nagle strategię zalotów są dowodem na to, że szczerze kochał dziewczynę, w której wzbudzał przekorę: „Bo ta uległość mimo woli, zdania – / I nienawidzić, i kochać go wzbrania”.
Niejednoznaczność
Niejednoznaczność postaci ujawnia się w wyniku analizy jego postępowania. Z jednej strony uległy, niemęski, płaczliwy, z drugiej potrafiący prowadzić majątek, szanowany przez sąsiadów, porywczy w chwili, gdy dowiaduje się o matrymonialnych planach Radosta. Albin jest przykładem na to, że każdy człowiek ma dwie twarze.
Pytania i odpowiedzi
Kim jest Albin?
Sąsiadem, bogatym ziemianinem. Od dwóch lat zabiega o rękę Klary, ale ona mu odmawia.
Dlaczego Albin jest komiczny?
Bo płacze, wzdycha, nie rozstaje się z chusteczką i spełnia każdą zachciankę Klary. Jest karykaturą romantycznego kochanka.
Jak Gustaw pomaga Albinowi?
Radzi mu, żeby przestał błagać Klarę o miłość i okazywał jej obojętność. Te rady skutkują: Klara zaczyna go dostrzegać.
Czym Albin różni się od Gustawa?
Gustaw działa, planuje i prowadzi grę. Albin jest bierny i uległy. Obaj przeżywają jednak podobne uczucia, ale wyrażają je odmiennie.