Aniela: charakterystyka

Aniela jest córką pani Dobrójskiej, młodą, dobrą i łatwowierną panną, narzeczoną Gustawa z umowy rodziców. Wychowała się w zacisznym dworku i bardzo dużo czyta. Wierzy w romanse, dlatego razem z Klarą złożyła śluby panieńskie. Mimo to ma też własne zasady i godność, a pod wpływem Gustawa uczy się, że prawdziwa miłość istnieje.

Wychowanie i dobre serce

Aniela jest ładną, młodziutką panienką, jedną z pierwszoplanowych bohaterek komediodramatu Aleksandra Fredry Śluby panieńskie. Już same „anielskie” imię postaci świadczy o jej cechach. Daje się poznać podczas lektury jako delikatne, miłe, łagodne, spokojne i wrażliwe dziewczę, któremu obce są cechy charakterystyczne dla jej najlepszej przyjaciółki – Klary.

Wychowanie Anieli tłumaczy jej charakter. Dorastała pod czułym okiem opiekuńczej matki, która wpoiła jej tradycyjne, ziemiańskie zasady, czego przykładem może być wypowiedź dziewczyny na temat traktowania cudzych spraw: „Cudzy sekret - rzecz święta!”. Córka nigdy nie przeciwstawiłaby się matce, co można tłumaczyć dobrocią, jaką była otaczana od najmłodszych lat. W dramacie odnajdziemy wiele przykładów na dobre serce Anieli. Dokładała wszelkich starań, by Albin, któremu szczerze współczuła, nie czuł się wyśmiewany i poniżany. Wymogła na mamie obietnicę, by chroniła Klarę przed małżeństwem ze starym Radostem.

Dlaczego Aniela złożyła śluby

Szlachecki dworek Dobrójskiej sprawił, że Aniela nie poznała „wielkiego świata”, lecz żyła niejako pod kloszem, z dala od problemów politycznych czy społecznych, spędzając wolne chwile na haftowaniu, wyszywaniu czy lekturze sentymentalnych powieści. Negatywnym skutkiem dorastania w zamkniętym środowisku był fakt, iż naiwna panienka wierzyła ślepo i bezwarunkowo we wszystko, co przeczytała w romansach. To właśnie lektury „zbójeckich książek” w stylu „Męża Kloryndy życie wiarołomne” czy obserwowanie niedobranego małżeństwa rodziców Klary spowodowało, iż przestała wierzyć w prawdziwą miłość (nie przestając jednak pragnąć takiego uczucia) i sensowność sakramentu łączącego dwoje ludzi.

Wyznawane poglądy doprowadziły bohaterkę do złożenia ślubów panieńskich. Choć przyrzekła „nigdy nie być żoną”, to jednak cały czas miała wątpliwości na temat niegodziwości męskiego rodu: „Czy oni nigdy nie kochają szczerze?”. W chwili, gdy zaczęła bliżej poznawać Gustawa, coraz trudniej było jej nie podważać sensowności przysięgi:

„Nienawidzić! Tak! - Każda plecie, baje, Ale nie tak to łatwo, jak się zdaje. - Z gniewu w nienawiść droga bardzo bliska, Kiedy dotknęła jaka czynność zdradna; Lecz kiedy czule kto nam rękę ściska, Jak mamę kocham, nie potrafi żadna”.

Ciągle zastanawiała się, dlaczego kobiety nie umierają z miłości, skoro są ofiarami mężczyzn, jak w sentymentalnych książkach: „Taką więc sprawą – rzecz wcale nieładna, / Że każda kocha, nie topi się żadna”.

Budzenie się uczucia

Nie zgadzam się z twierdzeniem Tadeusza Boya-Żeleńskiego, jakoby Aniela była przykładem „polskiego cielęcia”. Choć bardzo łatwowierna i wychowana z daleka od niegodziwości świata, to jednak miała swoje zasady, była dumna, znała swą wartość, czego przykładem może być odrzucenie oświadczyn Gustawa. Panienka nie miała zamiaru wiązać się z kimś, kto traktował ją jak „wieśniaczkę”, zasypiał w jej obecności i lekceważył poglądy.

Pytania i odpowiedzi

Kim jest Aniela?

Córką pani Dobrójskiej i narzeczoną Gustawa. Dorastała w dworku, z dala od świata.

Dlaczego Aniela złożyła śluby?

Pod wpływem sentymentalnych romansów i przykładu nieudanego małżeństwa rodziców Klary przestała wierzyć w trwałą miłość. Przysięgła z Klarą, że nigdy nie wyjdzie za mąż.

Jak Aniela zmienia się pod wpływem Gustawa?

Z naiwnej dziewczyny, która wierzy książkom, staje się kobietą, która sama rozpoznaje własne uczucia. Najpierw współczuje Gustawowi, potem zaczyna mu pomagać, a w końcu się w nim zakochuje.

Czy Aniela jest „polskim cielęciem”?

Tak nazwał ją Boy-Żeleński, ale stary artykuł się z tym nie zgadza: Aniela jest łatwowierna, ma jednak swoją dumę i zasady. Odrzuca Gustawa, który traktuje ją jak wieśniaczkę.