Gertruda: charakterystyka

Gertruda jest królową Danii, matką Hamleta i żoną Klaudiusza. W dramacie jest wiele pytań o nią, a odpowiedzi brakuje: czy wiedziała o zbrodni, czy kochała pierwszego męża i czy wierzyła synowi. Szekspir nie rozstrzyga tych wątpliwości, a odpowiedź zależy od odczytania całej postaci.

Zagadka królowej

Gertruda – matka tytułowego bohatera, wdowa po królu, która w miesiąc po śmierci męża poślubiła jego brata, Klaudiusza.

Niewielu Szekspirowskich bohaterów wywołuje tak wiele wątpliwości, jak Gertruda, piękna królowa Danii. W dramacie pada znacznie więcej pytań o tę kobietę, aniżeli odpowiedzi. Nie wiemy, czy planowała razem z Klaudiuszem morderstwo króla, czy kochała swojego poprzedniego męża, czy w ogóle wiedziała, że jej mąż został pozbawiony życia przez swojego brata, czy kochała Klaudiusza, czy wyszła za niego tylko po to, aby zachować swoje wysokie stanowisko, czy wierzyła Hamletowi, gdy mówił jej, że nie oszalał. To tylko niektóre zagadnienia, nad którymi może zastanawiać się czytelnik.

Na te pytania można odpowiedzieć na wiele sposobów. Gertruda była uzależniona od otaczających ją mężczyzn, dzięki którym pozostawała na swoim wysokim stanowisku. Hamlet skomentował postawę swojej matki słowami:

„Słabości, nazwisko Twoje: kobieta”.

Charakter: ufność i potrzeba bezpieczeństwa

Gertruda nie zastanawiała się nad swoją sytuacją, raczej ufała instynktowi i wybierała bezpieczne dla siebie wyjścia. Królowa była kobietą u szczytu popularności i poważania. Jej naturalna gracja i urok wskazywały na bogatą osobowość. Czasami czytelnik odnosił jednak wrażenie, że właśnie urok i gracja to jedyne cechy charakteru Gertrudy, dla której poleganie na mężczyznach było sposobem na życie.

Co mówi o niej Duch

Duch nazwał ją swoją „niby cnotliwą żoną”, po czym poinstruował Hamleta:

„Nie kalaj swojej duszy, nie czyń przeciw Matce zamachów; pozostaw ją niebu I owym cierniom, które w głębi łona Występnych siedzą; zrobią one swoje”.

Te słowa mogą sugerować, iż kobieta miała coś na sumieniu i nie była bez winy. Jednak później upiór prosił Hamleta, by ten pocieszył matkę:

„Ale patrz, w jakim stanie twoja matka! O, stań pomiędzy nią a jej sumieniem Odbywającym walkę; wyobraźnia Najsilniej działa w słabym ciele. Przemów Do niej, Hamlecie”.

Widzimy, że pomimo przekonania Ducha, iż sumienie Gertrudy nie było czyste, to wciąż ją kochał i nie potrafił pogodzić się z tym, że ją utracił.

Pytania i odpowiedzi

Kim jest Gertruda?

Matką Hamleta, wdową po królu i żoną Klaudiusza. Wyszła za niego miesiąc po śmierci pierwszego męża.

Czy Gertruda wiedziała o zbrodni?

Dramat nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Hamlet podejrzewa matkę o udział, ale w tekście nie ma ewidentnego dowodu.

Jak ginie Gertruda?

Wypija wino z zatrutego kielicha przeznaczonego dla Hamleta. Przed śmiercią woła, że jest otruta.

Dlaczego Hamlet ma jej za złe małżeństwo z Klaudiuszem?

Bo uważa je za zbyt szybkie, zaledwie miesiąc po pogrzebie ojca, i za zdradę pamięci męża. W monologu po ślubie matki mówi o jej skoku w „kazirodne łoże”.