Kompozycja i język „Hamleta”

„Hamlet” składa się z pięciu aktów o podobnej długości. Pierwszy ma pięć scen, drugi dwie, trzeci cztery, czwarty siedem, a piąty dwie. Szekspir złamał kilka reguł dawnego dramatu: akcja zwalnia na monologi bohatera, a język miesza podniosłą mowę dworu z prostą mową grabarzy i wartowników.

Złamane reguły dramatu

W Hamlecie Szekspir złamał kilka z obowiązujących w jego czasach zasad. Wbrew Poetyce Arystotelesa bardziej niż na akcji skupił się na postaci głównego bohatera. Najważniejszymi momentami akcji utworu nie są krwawe wydarzenia, ale monologi, w których Hamlet wyjawiał swoje motywy i myśli widowni. Ponadto autor, co wydaje się dość nietypowe dla jego twórczości, nie wprowadził fabuły pobocznej, podporządkowując całą treść dramatu zmaganiom tytułowego bohatera z zagadnieniem zemsty.

W utworze łatwo doszukać się nieciągłości czy niekonsekwencji akcji. Przykładowo, gdy Hamlet postanowił, że zabije Klaudiusza, w następnej scenie był ponownie niezdecydowany. Badacze wciąż zastanawiają się, czy takie zwroty fabuły są wynikiem błędu, niedopatrzenia autora, czy celowym zabiegiem, który miał wzmocnić poczucie zagubienia i swoistej dwoistości.

Akty i sceny

Dramat podzielony jest na pięć aktów. Ich długość jest mniej więcej równa, choć różnią się między sobą liczbą scen. I tak, pierwszy ma ich pięć, drugi dwie, trzeci cztery, czwarty aż siedem, a piąty dwie.

Za ekspozycję w utworze można uznać rozmowę Horacego z gwardzistami na murach zamku. Akcja zawiązuje się w momencie, gdy wartownikom ukazał się Duch zamordowanego króla Hamleta. Fabuła rozwija się wokół zmagań Hamleta z pomszczeniem ojca. Punkt kulminacyjny utworu przypada na pojedynek księciem a Laertesem, w wyniku którego giną poza nimi król i królowa. Konflikt rozwiązuje się, gdy do Elzynoru przybywa Fortynbras i zostaje mianowany następnym władcą Danii.

Język dworu i język ludu

Język utworu jest niemal w całości zawiły i wyniosły, typowy dla królewskiego dworu. Można zauważyć, iż służący posługiwali się specyficznym słownictwem, które miało na celu rozbawić monarchów. Najlepszymi przykładami na to są Ozryk i Poloniusz:

„Taką więc porę upatrzywszy kiedy, Wprowadzę tutaj moją córkę: wasze Królewskie moście będą mogły wtedy Ukryć się ze mną owdzie za obiciem I być świadkami ich spotkania. Jeśli On jej nie kocha i nie skutkiem tego Utracił zmysły, to niech z szambelana Zostanę prostym chłopem albo klechą”.

Przemówienia Klaudiusza są przepełnione figurami retorycznymi („Dobro | Naszego państwa nie pozwala cierpieć | Takiej bliskości hazardu, na który | Jego wybryki z każdą chwilą bardziej | Nas wystawiają”), podobnie jak Hamleta („Lichy nawet wróbel nie padnie bez szczególnego dopuszczenia Opatrzności”) i Ofelii („Nie idź jednak, bracie, | Za śladem owych fałszywych doradców, | Którzy nam stromą i ciernistą ścieżkę | Cnoty wskazują, a sami tymczasem | Kroczą kwiecistym szlakiem błędów, własnych | Rad niepamiętni”), podczas gdy Horacy, gwardziści, a zwłaszcza grabarze wypowiadają się dużo prościej. Dla zaznaczenia swojego majestatu król Danii często mówi o sobie w trzeciej osobie:

„Jakkolwiek świeżo tkwi w naszej pamięci Zgon kochanego, drogiego naszego Brata Hamleta (...)”.

Pytania i odpowiedzi

Z ilu aktów składa się „Hamlet”?

Z pięciu. Pierwszy ma pięć scen, drugi dwie, trzeci cztery, czwarty siedem, a piąty dwie.

Gdzie kończy się ekspozycja?

Za ekspozycję uważa się rozmowę Horacego ze strażnikami na murach zamku, a akcja zawiązuje się, gdy pojawia się Duch zamordowanego króla.

Jaki jest punkt kulminacyjny?

Pojedynek Hamleta z Laertesem w ostatniej scenie, w którym giną również król i królowa.

Jaki język mają bohaterowie?

Królowie i dworzanie mówią podniosłym, rozbudowanym językiem pełnym figur retorycznych. Grabarze, wartownicy i Horacy wypowiadają się prościej.

Szybki test

Język utworu jest niemal w całości zawiły i wyniosły, typowy dla:

Szekspir wbrew <i>Poetyce</i> Arystotelesa bardziej niż na akcji skupił się na:

Dramat podzielony jest na: