aa
Geneza i premiera „Wesela”
Geneza i premiera „Wesela”
Dramat Wyspiańskiego powstał na podstawie prawdziwego wesela Lucjana Rydla.
Od wesela do premiery
Podstawą do napisania dramatu było autentyczne wesele poety Lucjana Rydla. Wywodził się z rodziny profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego.Jego żoną została i Jadwiga Mikołajczykówna, pochodząca z wsi Bronowice, córka tamtejszego gospodarza.... więcej
Czas i miejsce akcji w „Weselu”
Czas i miejsce akcji w „Weselu”
Akcja „Wesela” toczy się w jedną noc w bronowickiej chacie.
Czas i miejsce
Akcja i czas są zdeterminowane przez prawdziwe wydarzenia. Dramat rozgrywa się w nocy z 20 na 21 listopada 1900 roku, w noc oczepin To tradycyjne zdjęcia pannie młodej wianka z głowy i zastąpienia go czepcem. Miało miejsce na weselu przyjaciela autora - Lucjana Rydla.... więcej
Symbolika w „Weselu”
Symbolika w „Weselu”
Symbole w „Weselu” to osoby, przedmioty i sceny.
Symbole
Najbogatsze w symbole są akty II i III. Symbole w „Weselu” można dostrzec w trzech płaszczyznach: osobach dramatu, przedmiotach oraz poszczególnych scenach.symbolZnak, który oznacza coś więcej niż to, co widać. Złoty róg to w dramacie nie tyl... więcej
Struktura i odmiany dramatu w „Weselu”
Struktura i odmiany dramatu w „Weselu”
Dramat ma trzy akty i trzy jedności.
Budowa dramatu
Wyspiański zastosował znany już w antyku zabieg trzech jedności: miejsca, akcji i czasu.
Innym nawiązaniem do dramatu antycznego jest wprowadzenie chóru w scenie, w której Pan Młody spotyka Hetmana. Utwór składa się z trzech aktów, które składają się kolejno z 38, 30 i 37 scen.... więcej
Teatr ogromny Wyspiańskiego i cechy jego dramatu
Teatr ogromny Wyspiańskiego i cechy jego dramatu
Teatr ogromny łączy wiele sztuk.
Teatr ogromny
Teatr ogromny to wizja sztuki według Wyspiańskiego. Polega to na synkretyzmie, eklektyzmie, łączeniu w jedną całość wielu gatunków sztuki.teatr ogromnyPomysł Wyspiańskiego na teatr łączący słowo, muzykę, malarst... więcej
Stylizacja na gwarę w „Weselu”
Stylizacja na gwarę w „Weselu”
Chłopi mówią językiem stylizowanym na gwarę.
Język chłopów
Języka, jakim posługują się mieszkańcy Bronowic w Weselu, nie można nazwać gwarą. Jest to, bowiem, język stylizowany na gwarę podkrakowskiej wsi. Cechuje go skłonność do mazurzenia. To typowe dla rejonu Małopolski. Polega m. in. na wymawianiu zamiast „cz” – „c”, „sz” – „... więcej
Wydarzenia historyczne w „Weselu”
Wydarzenia historyczne w „Weselu”
W „Weselu” wracają dawne i bieżące wydarzenia historyczne.
Wydarzenia historyczne
Pierwszą aluzją do wydarzeń historycznych jest rozmowa Czepca z Dziennikarzem, przeprowadzona już na samym początku dramatu, o sytuacji panującej w Chinach:
„Czepiec Cóż tam, panie, w polityce? Chińczyki trzymają się mocno!?”
W Chinach w latach 1899 – 1901 miało miejsce tzw. powstanie bokserów. Było ono skierowane przeciwko cudzozi... więcej
Adaptacje „Wesela”
Adaptacje „Wesela”
Dramat często wystawiano i sfilmowano.
Adaptacje
Dramat Wyspiańskiego jest do dziś bardzo często wystawiany.
Wielką popularnością i frekwencją cieszył się spektakl Teatru Narodowego w Warszawie, reżyserowany przez Jerzego Grzegorzewskiwgo. Premiera tego spektaklu odbyła się 30 stycznia 2000 roku.
Wesele od tamtego czasu nie schodzi ze sceny. Uwagę przykuwa gwiazdorska obsada spektaklu, w rolach „osób” występują między innymi: Wojciech Malajka... więcej
Najważniejsze cytaty z „Wesela”
Najważniejsze cytaty z „Wesela”
Opracowanie
Duża część cytatów z Wesela weszła na stałe do języka polskiego. Większość funkcjonuje na zasadzie porzekadeł.
„A, ja myśle, ze panowie duza by juz mogli mieć, ino oni nie chcom chcieć!” Czepiec do Dziennikarza „Wyście sobie, a my sobie. Każden sobie rzepkę skrobie” Radczyni do Kliminy
„No, pan się narodowo bałamuci, panu wolno – a to ładny krój – to już było” Żyd... więcej
Bibliografia
Bibliografia
Opracowanie
1.Łempicka A., O „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego, Wrocław 1955
2.Łempicka A., Wyspiański pisarz dramatyczny: idee i formy, Kraków 1973
3.Natanson W., Stanisław Wyspiański, Warszawa 1982
4.Nowakowski J., Wyspiański Stanisław, w: Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. 2, Warszawa 1985
5.Prusak M., Wyspiański w labiryncie teatru, Warszawa 2005
6.Skwarczyńska S., ... więcej
Plan wydarzeń „Wesela” według scen
Plan wydarzeń „Wesela” według scen
Plan wydarzeń „Wesela” trzyma się podziału na akty i sceny. Akt I (38 scen) to wesele i rozmowy w izbie, akt II (30 scen) to nocne zjawy i przyjazd Wernyhory, akt III (37 scen) to poranek i chocholi taniec. Punkty planu wskazują najważniejsze wydarzenia, a nie każdą scenę po kolei.
Akt I: wesele
1. Rozmowa Czepca z Dziennikarzem o polityce i polskim społeczeństwie. 2. Flirt Dziennikarza z Zosią. 3. Zgoda Radczyni na tańce Zosi i Hanki z chłopami. 4. Dia... więcej
Wymowa ideowa i ponadczasowość „Wesela”
Wymowa ideowa i ponadczasowość „Wesela”
Opracowanie
W „Weselu” Wyspiański poruszył problematykę narodową i społeczną. Przywołał wiele narodowych stereotypów. Zdemaskował narodowe mity. Scharakteryzował też polskie społeczeństwo. Skupił się na dwóch grupach – chłopach i inteligencji.inteligencjaWarstwa wykszta... więcej
Mity narodowe w „Weselu”
Mity narodowe w „Weselu”
Opracowanie
Mity narodowe ukazane w „Weselu” dotyczą społeczeństwa polskiego. Charakteryzując warstwę chłopów i inteligencji Wyspiański posłużył się kilkoma stereotypami i mitami. Były one czytelne i aktualne w czasach poety. Część z nich artysta obalił.inteligencjaWarstwa wykszta... więcej
„Wesele” jako dramat realistyczny, fantastyczny, symboliczny, neoromantyczny i narodowy
„Wesele” jako dramat realistyczny, fantastyczny, symboliczny, neoromantyczny i narodowy
Opracowanie
Pomysł umieszczenia scen dramatu w podkrakowskiej chacie podczas wesela Wyspiański wziął z własnych przeżyć. Był przyjacielem Lucjana Rydla. Został zaproszony jako świadek na jego ślub. Osobiście przyglądał się w Bronowicach przebiegowi święta. Dramat oparty jest na... więcej
Motywy literackie w „Weselu” Wyspiańskiego
Motywy literackie w „Weselu” Wyspiańskiego
Motyw to powtarzający się w utworze temat, obraz lub symbol. W „Weselu” najważniejsze są: wesele i taniec, sen i zjawy, związek chłopów z inteligencją, tęsknota za niepodległością oraz złoty róg i inne symbole. Każdy z nich pojawia się w kilku scenach.
Wesele
Wesele jest ramą całego dramatu. Rzeczywiste wesele Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną odbyło się 20 listopa... więcej
Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych? Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych? Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Akcja „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego trwa jedną listopadową noc 1900 roku w chacie w Bronowicach pod Krakowem. Na weselu pana młodego z miasta i wiejskiej dziewczyny bawią się razem chłopi, krakowska inteligencja, ksiądz i arendarz Żyd. Odpowiedź wskazuje trzy przeszkody w porozumieniu tych grup: pamięć rzezi z 1846 roku, obce sobie obyczaje i wyobr... więcej
Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Weselu” legendarny prorok Wernyhora powierza Gospodarzowi rozkaz: zwołać chłopów z kosami i czekać na sygnał do walki o Polskę. Ta sprawa wypełnia trzeci akt, a jej losy pokazują, co potrafią i czego nie potrafią chłopi oraz inteligencja. Odpowiedź omawia mocne i słabe strony obu grup oraz powód, dla którego zryw się nie udaje. Kontekst to sytuacja Polakó... więcej
Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Sen o Polsce czy sąd nad Polską? Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
„Wesele” kończy się obrazem gości, którzy tańczą, kiedy powinni działać. Dramat można czytać jako sen o odzyskaniu Polski, bo w nocy pojawiają się zjawy, a rano ma nadejść Wernyhora. Można go też czytać jako sąd nad Polakami, bo te same zjawy oskarżają szlachtę, inteligencję i chłopów. Odpowiedź pokazuje, że oba odczytania łączą się w jednym obrazie. Kontekst to legenda o Werny... więcej
Symboliczne znaczenie widm i zjaw. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Symboliczne znaczenie widm i zjaw. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Na liście osób „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego stoi siedem postaci dramatu, które nie są gośćmi z krwi i kości: Chochoł, Widmo, Stańczyk, Hetman, Rycerz Czarny, Upiór i Wernyhora. Wszystkie pojawiają się w drugim akcie, po północy, w chacie pełnej tańczących. Odpowiedź pokazuje, że każda zjawa przychodzi do konkretnego gościa i wyciąga na wierzch to, co on chciał zepchnąć w niepa... więcej
Motyw tańca. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Motyw tańca. Omów zagadnienie na podstawie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego muzyka i taniec nie milkną ani na chwilę: słychać je zza drzwi przez wszystkie trzy akty, a dramat kończy się tańcem, z którego nikt nie może się wyrwać. Odpowiedź omawia trzy rodzaje tańca: taniec wspólnoty z pierwszego aktu, taniec ucieczki i zapomnienia oraz chocholi taniec, który odbiera ludziom wolę działania. Kontekst to obyczaj weselny i tradycje polskich tańcó... więcej
kontakt | polityka cookies
