Komedia intrygi: manipulacje w „Zemście”
„Zemsta” jest komedią intrygi, bo prawie każda postać próbuje manipulować innymi: Cześnik wykorzystuje Papkina, Rejent murarzy i syna, Podstolina Cześnika, a Wacław i Klara Papkina. Wszystkie podstępy plączą się ze sobą i prowadzą do zakończenia, którego nikt nie planował: ślubu Wacława z Klarą.
Czym jest intryga
Intryga to skryte i umyślne działanie postaci, zmierzające do pokrzyżowania zamiarów innych postaci. Często polega za zaskoczeniu lub wprowadzeniu ich w błąd. „Zemsta” powstała poprzez wykorzystanie do budowy akcji wielu intryg.
Główna intryga: Cześnik i Rejent
Główny konflikt w dramacie rozgrywa się między Cześnikiem a Rejentem. Toczą spór o zamek. Prowadzi on do bójki między murarzami. Rejent pragnie naprawić mur dzielący go od sąsiada. Cześnik się temu sprzeciwia. Mężczyźni planują nawet pojedynek, by rozwiązać konflikt. Robią wszystko by sobie zaszkodzić. Wykorzystują do tego inne osoby. Rejent wykrada Cześnikowi narzeczoną - Podstolinę. Chce by wyszła za mąż za jego syna Wacława. Obawia się, że sąsiad może nie przeżyć, jeśli się o tym dowie. Wszystko powierza opiece boskiej. Cześnik próbuje w imieniu Klary napisać list do Wacława. W końcu niszczy plany Rejenta i organizuje ślub Wacława i Klary.
Intrygi Podstoliny i Wacława
Intrygę prowadzi także Podstolina. Początkowo zgadza się na ślub z Cześnikiem. Zmienia zdanie i przechodzi na stronę Rejenta. Pragnie zabezpieczyć swoją finansową przyszłość. Da jej to ślub z Wacławem. W młodości młody mężczyzna miał z nią romans.
Wacław cały czas spiskuje, by być bliżej ukochanej Klary. Chce wziąć z nią ślub. Przekupuje Papkina, by wziął go w niewolę. Podaje się za komisarza Rejenta. Ukrywa swoje prawdziwe imię. W młodości także przedstawia się jako książę Radosław.
Przykłady manipulacji
„Zemsta” Fredry nazywana jest komedią intrygi. Bohaterowie często manipulują innymi. Chcą osiągnąć własne korzyści.
Cześnik wykorzystywał Papkina. Mówił mu, jaki jest z niego bohater. Tak naprawdę Papkin był tchórzem. Chętnie słuchał komplementów. Robił to, co Cześnik mu kazał. Szczególnie, jeśli miał za to dostać złoto.
Wacław manipulował Papkinem, kiedy zapłacił mu złoto. Chciał zostać u Cześnika, aby być bliżej ukochanej Klary. Zmusił Papkina do milczenia.
Klara manipulowała Papkinem. Powiedziała, że aby ją zdobyć musi przywieźć krokodyla. Było to niemożliwe do zrobienia.
Podstolina manipuluje Cześnikiem. Najpierw obiecuje ożenić się z nim. Potem chce wziąć ślub z synem Rejenta Wacławem. Tłumaczy, że chodzi jej o pieniądze.
Rejent manipuluje murarzami. Po bójce każe im kłamać w zeznaniach. Pragnie udowodnić, że ludzie Cześnika zrobili im wielką krzywdę.
Intrygi, które kończą się dobrze
Intryga kojarzy się z czymś złym. W „Zemście” jednak wszystkie intrygi prowadzą do szczęśliwego zakończenia. Młodzi wzięli ślub. Skłócone strony się pogodziły.
Pytania i odpowiedzi
Kto manipuluje Papkinem w „Zemście”?
Cześnik, który wykorzystuje go jako swata i posłańca, Wacław, który płaci mu za milczenie, oraz Klara, która zbywa go nierealnymi zadaniami. Papkin daje się nimi prowadzić, bo liczy na pieniądze i pochlebstwa.
Na czym polega intryga Rejenta?
Rejent zmienia zeznania murarzy, tak żeby oskarżyć Cześnika, i odbiera mu narzeczoną, wydając Podstolinę za swojego syna. Zabezpiecza się intercyzą, która karze stronę zrywającą umowę.
Dlaczego intrygi w „Zemście” kończą się dobrze?
Bo złe zamiary nie przynoszą skutków, jakich spodziewali się ich autorzy. Cześnik chce zaszkodzić Rejentowi, a w rzeczywistości łączy młodych i godzi sąsiadów.