Kto jest kim w „Zemście”: bohaterowie jako typy

Bohaterowie „Zemsty” reprezentują typy szlachty z różnych epok: czasów saskich, stanisławowskich i wczesnego sentymentalizmu. Rejent jest dorobkiewiczem i pieniaczem, Cześnik dawnym zawadiaką i żołnierzem konfederacji barskiej, Papkin samochwałem, Dyndalski wiernym sługą, a Wacław i Klara młodymi zakochanymi.

Trzy epoki w jednej komedii

Bohaterowie są reprezentantami trzech epok: saskiej, stanisławowskiej i preromantyzmu (sentymentalizm).

Rejent i Cześnik

• Rejent Milczek – niegdyś palestrant – pracownik wymiaru sprawiedliwości, dorobkiewicz, pieniacz, skryty, obłudny (za jego pokora kryła się szlachecka zawziętość), chciwy i świętoszkowaty, chce zaspokoić wyłącznie własne cele, nie licząc się ze środkami (przekupstwo świadków, zmuszenie syna do zamążpójścia), właściciel połowy zamku, unosi się honorem, jest gotów stracić swój majątek, byleby pogrążyć Cześnika;

• Cześnik Raptusiewicz – niegdyś żołnierz konfederacji barskiej i sejmikowy rębajło, od niedawna zamieszkał w zamku, zawadiaka i cechujący się buta i bujnym temperamentem, sprawuje opiekę nad Klarą (ma nad nią nieograniczoną władzę), której zmarły ojciec był drugim właścicielem zamku, nie posiada własnego majątku, nieporadny amant;

Podstolina i Papkin

• Podstolina – trzykrotna wdowa, „krewniaczka” Klary, pragnie pozyskać męża, by nie pozostać w nędzy, lawiruje między Cześnikiem i Rejentem, skłonna do romansów (m. in. z Wacławem), posiada majątek, który jednak ma przejść na Klarę wraz z jej zamążpójściem, łatwo łamie raz dane słowo (zerwanie zaręczyn);

• Papkin – żołnierz-samochwała, „lew północy”, jego atrybutem jest szabla Artemiza, pieniacz- fircyk, samochwała, łgarz, karciarz i hulaka, nie posiadał własnego majątku (gitara angielska, kolekcja motyli), żył z pośredniczenia w załatwianiu podejrzanych spraw, wezwany przez Cześnika (wcześniej uratował on Papkina przed wiezieniem), by pośredniczyć w konflikcie z Rejentem i wyswatać go z Podstoliną, tchórzliwy, zarozumiały i głupi, miał wysokie mniemanie o sobie, łatwo wpada w afektację, zależny od innych, na świat patrzy poprzez przeczytane utwory (Don Kichot), „amator papki”, znawca dworskiego obyczaju;

Dyndalski, Wacław i Klara

• Dyndalski – klient-domownik starej daty, całkowicie oddany swemu patronowi, bezgranicznie wierzący w jego prawość i siłę reki, wielkość rozumu, to sarmata, któremu obcy jest francuski obyczaj;

• Wacław – syn Rejenta, bez pamięci zakochany w Klarze, aktywnie dąży do związku z wybranką, dając się nawet wziąć w jasyr, niegdyś amant (uwiódł Podstolinę);

• Klara – bratanica Cześnika, śmiała, ale rozsądna, odmawia potajemnej ucieczki z zamku z Wacławem, dziedziczka wielkich dóbr, podejmuje ryzyko, by związać się z ukochanym.

Pytania i odpowiedzi

Którzy bohaterowie „Zemsty” są główni?

Cześnik Maciej Raptusiewicz i Rejent Milczek. Pozostali to Klara, Wacław, Podstolina, Papkin i Dyndalski, a epizodyczni są Śmigalski, Perełka, murarze, hajducy i pachołkowie.

Kim jest Dyndalski w „Zemście”?

Marszałkiem Cześnika, czyli starym sługą, który mu pomaga, przypomina o chorobach i pisze list pod jego dyktando. Jest wierny panu, ale uważa niektóre jego pomysły za niehonorowe.

Czy bohaterowie „Zemsty” są przesadzeni?

Fredro wyolbrzymia ich wady, ale zachowuje prawdopodobieństwo. Widz poznaje w nich typowych szlachciców, a nie karykatury bez związku z życiem.