Józef Papkin: charakterystyka
Józef Papkin to samochwał i tchórz, który nazywa siebie „lwem Północy”, a w rzeczywistości ma tylko szablę Artemizę, angielską gitarę i zastawioną kolekcję motyli. Żyje z przysług dla Cześnika: jest jego swatem i posłańcem, a przy okazji zalotnikiem Klary. Papkin jest najśmieszniejszą postacią komedii, bo między jego słowami a czynami jest ogromna różnica.
Kim jest Papkin i jak wygląda
Józef Papkin to najzabawniejsza postać komedii Aleksandra Fredry „Zemsta”. Autor stworzył jego postać na zasadzie kontrastu. Papkin mówi o sobie jako bohaterze, który niczego się nie boi. Walczył wiele razy, wykazywał się odwagą. Twierdzi, że zna się na kobietach, jak nikt inny. Ludzie, którzy go znają wiedzą, że to kłamstwa. Już samo jego imię można skojarzyć z "papką", czyli potrawą. Oznacza człowieka, którego usługi można pozyskać za papkę; tchórzliwego, wesołego hulakę.
Śmieszny jest sam wygląd Papkina. ubrany jest według mody francuskiej. Nosi krótkie spodnie, półperukę i warkocz. Nie rozstaje się ze swoją szpadą – Artemizą. To przykład człowieka modnego. Jego wygląd znacznie różni się od tradycyjnego wyglądu polskiego szlachcica.
Majątek, długi i zależność od Cześnika
W obawie śmierci (sądzi, ze został otruty przez Rejenta) sporządza testament, zapisuje wtedy: „Ja, Józef Papkin, syn mego ojca Jana Papkina (...)”. Z dalszej treści wnioskować można głównie o jego sytuacji materialnej: nie posiada żadnych dóbr, ani tytułów (godności). Całym jego bogactwem jest szabla Artemiza, angielska gitara, zastawiona kolekcja motyli i ewentualne długi, które w wypadku zgonu „mogą się pokazać”, a wtedy będą jedyną pamiątką po świętej pamięci Papkinie.
Finansowo Papkin zależny jest od Cześnika, zresztą tych dwóch bohaterów łączą jeszcze jakieś tajemnicze „sprawki” z przeszłości:
„Rzecz to znana, iż w mej mocy Kazać zamknąć waszmość pana Za wiadome dawne sprawki.” – wypomina mu Raptusiewicz.
Całym majątkiem Papkina jest szpada Artemiza, angielska gitara i zastawiona kolekcja motyli. Nie ma więc nic. Żyje tylko za to, co ofiarują mu inni w zamian za przysługi. Pomaga Cześnikowi w zdobyciu ręki Podstoliny. Jest też posłańcem do Rejenta.
Artemiza
Artemiza to szabla Papkina. Szlachcic nosił ją zawsze przy sobie. Był to znak, że ciągle jest przygotowany do ewentualnej walki. Oprócz angielskiej gitary i zastawionej kolekcji motyli był to jedyny majątek Papkina.
Nazwa wymyślona przez Fredrę może odnosić się do greckiej królowej Halikarnasu i pobliskich wysp. Walczyła ona w II wojnie perskiej (czasy starożytne). Dowodziła swoim oddziałem pięciu statków w bitwach morskich u przylądka Artemizjon oraz pod Salaminą.
Zadania, które wykonuje dla Cześnika
Wówczas sługa broni się: „Ach, co każesz, wszystko zrobię.” Cześnik powierza mu „misję” zdobycia ręki Podstoliny i trzeba przyznać, że z tego zadania „podwładny” wywiązuje się bardzo dobrze – wdowa „daje słowo” Maciejowi.
Druga „próba” jest trudniejsza – oświadczenie Rejentowi wezwania na pojedynek wiąże się z niebezpieczeństwem, ale nieprzyjemne musi być też poinformowanie Cześnika o zdradzie narzeczonej. Mimo strachu Papkin radzi sobie i z tymi poleceniami, choć do odważnych raczej nie należy. Zwykle w sytuacjach „ekstremalnych” jak np. bójka na murze, przepełnia go trwoga.
Dwie osobowości: prawdziwy i wymyślony Papkin
Jego osobowość dzieli się na dwie: tchórzliwą, słabą i taką, w którą on sam próbuje uwierzyć, i którą niewątpliwie chciałby prezentować. Prawdziwy Papkin to panikarz i histeryk, w dodatku udający, że wybornie zna się na kobietach. Wydaje mu się, iż każdą może zdobyć, próbuje nawet podbić serce Klary, ale dziewczyna inteligentnie pozbywa się natręta - wyznacza mu zadania ponad jego możliwości.
„Wymyślony Papkin” to bohater, świetny jeździec, waleczny rycerz, którego znają wszyscy:
„Mądry w radzie, dzielny w boju, Dusza wojny, wróg pokoju. – Znają Szwedy, Muzułmany, Sasy, Włochy i Hiszpany Artemizy ostrze sławne I nim władać ramię wprawne – Jednym słowem, krótko mówiąc, Kula ziemska zna Papkina. (...)”
Kontrast stworzony między Papkinem autentycznym a fikcyjnym czyni tę postać śmieszną. Kłamie tak zręcznie, że choć domyśla się, iż ludzie mu nie wierzą i śmieją się z niego, musi to robić nadal, by zgrabnie „balansować” na granicy swoich dwóch osobowości, zwłaszcza tej drugiej – fikcyjnej, która dodaje mu pewności siebie.
Papkin bardzo dużo mówi o sobie. Przechwala się swymi zasługami. Przekonuje, że w życiu przeżył wiele przeżył. Walczył na niejednym froncie. Uważa się za człowieka mądrego i sprytnego. Poznajemy go, gdy przyjeżdża do Cześnika. Opowiada o swych przygodach podczas podróży. Cześnik wie jednak, że wszystko co mówi jest kłamstwem.
Tak naprawdę Papkin to tchórz i kłamca. Kłamie na każdym kroku. Wie, że inni mu nie wierzą. Podczas bójki przy murze ukrywa się z tyłu. Boi się iść do Rejenta, ale przekonuje go obietnica zapłaty. Jego dwojak postawa śmieszy.
Papkin i Klara
Najbardziej zabawna jest scena Papkina z Klarą. Mężczyzna stara się o rękę bratanicy Cześnika. Ta jednak wyznacza mu bardzo trudne zadania. Każe milczeć sześć miesięcy, żyć rok i sześć dni o chlebie i wodzie oraz przywieźć krokodyla. Śmieszy również scena, gdy Papkin pisze testament. Wierzy, że Rejent go otruł. Żegna się z życiem.
„Jestem Papkin, lew Północy”: interpretacja
„Jestem Papkin - lew Północy, Rotmistrz sławny i kawaler - okazując gestem wstęgi orderowe Tak, siak, tędy i owędy. Mądry w radzie, dzielny w boju, Dusza wojny, wróg pokoju. Znają Szwedy, muzułmany, Sasy, Włochy i Hiszpany Artemizy ostrze sławne I nim władać ramię wprawne. Jednym słowem, krótko mówiąc, Kula ziemska zna Papkina...”
Papkin to jeden z głównych bohaterów „Zemsty” Aleksandra Fredry. Jego śmieszność polega na tym, że cały czas się przechwala. Mówi o swoich zasługach. Tak naprawdę jest kłamcą i tchórzem. Określa siebie jako lwa Północy. Tym przydomkiem nazywano króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Papkin równa się więc z królami.
Wspomina, że jest sławnym rotmistrzem, czyli dowódcą wojsk. Zdobył wiele orderów. Jest także „mądry w radzie”, czyli potrafi doradzać. Zamiast pokoju wybiera wojnę. Dobrze czuje się walcząc (dusza wojny), nie lubi kiedy nic się nie dzieje, nie ma walk (wróg pokoju). Mówi,że jego szabla – Artemiza – znana jest w całej Europie (W Szwecji, Saksonii, Hiszpanii, Włoszech), a nawet na całym świecie (Kula ziemska zna Papkina).
Papkin chwali się czynami, których nigdy nie dokonał. Stara się wierzyć w swoją siłę. Inni wiedzą jednak, że wszystko to kłamstwa.
Zalety i ocena
Papkin ma również zalety. Cześnik powierza mu ważne zadania, a to znaczy, że darzy go zaufaniem, liczy na inteligencję, spryt i ogładę towarzyską sługi. Ponadto Papkin, śmieszny i z pozorów „głupawy”, skrywa naturę filozoficzną. Rozmyśla nad istotą świata i człowieka:
„Wdzięczność ludzi, wielkość świata – Każdy siebie ma na względzie (...)”
Głównie to „rozpad osobowości” – rojenia o „ja” fikcyjnym, sprawiają, że jest to postać bardzo zabawna, niewątpliwie najśmieszniejsza w komedii, ale i te fantazje można mu wybaczyć, przecież każdy w wyobraźni pragnie być kimś innym – lepszym, potężniejszym, piękniejszym, a w marzeniach nie ma nic złego, byle tylko nie stały się obsesją i faktycznie nie przysłoniły wizerunku nas samych. Papkin jest tylko bohaterem literackim i trudno go jednoznacznie ocenić. A wśród czytelników zapewne znajdzie się wielu, którym ten bohater przypadnie do gustu.
Papkin to najśmieszniejsza postać w „Zemście”. Czasem jednak wypowiada bardzo mądre słowa. Na pewno zasługuje na sympatię czytelnika.
Wywiad z Papkinem
- Witam Wielce Szanownego Pana! Jestem przedstawicielem pisma „Wieści i Nowe i Najnowsze”. Dziękuję za zgodę na wywiad. Wiele słyszałem o Pańskich dokonaniach, lecz chcę, by czytelnicy dowiedzieli się o nich od Pana. Może na początek się Pan przedstawi? - Jestem Papkin – lew Północy… Hmm mam wrażenie, że komuś już to mówiłem… No cóż, w swoim krótkim życiu zwiedziłem wiele krain, wiele podróżowałem. Znają mnie w Szwecji, Włoszech, Niemczech, a właściwie sława moja obiegła cały świat. - Czym się Pan wsławił? - Ooo… to przede wszystkim moja odwaga. Zawsze stawałem do boju w pierwszym szeregu. W ogóle walka to moje życie, nie znoszę spokojnych czasów. - Właśnie widzę, że ma pan przypasaną do boku szablę… - Tak to moja duma – Artemiza. Towarzyszy mi nieustannie. Jak czuła kochanka. - Jeśli już o kochankach mowa… - Cisza. W tym temacie nie ma ode mnie bieglejszego znawcy. Kochały mnie kobiety na całym świecie. Podziwiały moje męstwo i rycerskość, padały mi do stóp. - I z żadną się Pan nie związał? - Ach, była kiedyś jedna dama, która podbiła moje serce. Planowałem nawet ożenić się z nią. Byłem gotów wskoczyć za nią w ogień, obiecać jej wielotygodniowe milczenie, wielomiesięczny post. Cóż z tego, kiedy dziewczyna zażądała niemożliwego. Kazała przywieźć z dalekich stron krokodyla. Wyobrażacie Państwo sobie? „Krrokodyla daj mi, luby” - powiedziała. Musiałem ustąpić. Oddałem Klarę Wacławowi. - Wiem, że z zadań zleconych przez Cześnika wywiązywał się Pan znakomicie. - O tak. To ja doprowadziłem do jego związku z Podstoliną. Wyswatałem go. Ja także dowodziłem pachołkami w bitwie o mur graniczny. Stałem z przodu i dzielnie atakowałem przeciwnika swą szpadą. Podjąłem się także bardzo trudnego wyzwania. Udałem się z poselstwem do Rejenta. Wymagało to wielkiej odwagi. Ten podstępny człowiek próbował otruć mnie winem! Wyobrażacie sobie Państwo? Mnie! Otruć! Ale Papkina pozbyć się – to nie jest łatwa sprawa. - Słyszałem, że zaczął Pan pisać testament. - Brednie tam! Testament. Zresztą każdy powinien zabezpieczyć się na ostatnią chwilę. Pracując dla Cześnika nigdy nie wiem, jak trudnemu zadaniu przyjdzie mi sprostać. Jestem tylko narzędziem w jego rękach. - Czy tak zacny mąż jak Pan nie dorobił się wielkiej fortuny? - Owszem. A jakże. Tylko chwilowo jest pod zastawem. Posiadam między innymi sławną kolekcję motyli. Jest warta bardzo wiele, ale to pamiątka, więc sprzedać jej nie sprzeda. Zastaw to inna sprawa. Mam także oryginalną angielską gitarę. Tyle wystarczy, by człowiek był szczęśliwy. Poza tym zawsze jestem gotów, by zostawić wszystko i wybrać się na nowy, nieznany i niebezpieczny szlak. Takie jest moje całe życie. - Dziękuję serdecznie za szczere wypowiedzi. Do zobaczenia więc na szlaku. Powodzenia! - Kłaniam się nisko.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest Artemiza?
Szabla Papkina, o której mówi, że zna ją cała „kula ziemska”. Jest jednym z trzech przedmiotów, które ma w majątku, obok angielskiej gitary i zastawionej kolekcji motyli.
Dlaczego Papkin pisze testament?
Cześnik w żartach mówi, że Rejent otruł go winem, i Papkin w to wierzy. W testamencie zapisuje Klarze gitarę i kolekcję motyli, a Artemizę ma dostać najdzielniejszy rycerz w Europie. Gdy w ostatniej scenie okazuje się, że nic mu nie jest, drze testament.
Czemu Papkina nazywają „lwem Północy”?
Sam tak o sobie mówi. Tym przydomkiem nazywano króla Szwecji Gustawa II Adolfa, więc Papkin porównuje się do władcy. To jedno z jego kłamliwych przechwałek.
Jakie jest imię i nazwisko Papkina?
Józef Papkin. W testamencie pisze o sobie: „Ja, Józef Papkin, syn mego ojca Jana Papkina”. Nazwisko kojarzy się z „papką”, czyli potrawą.