Balladyna: charakterystyka tytułowej bohaterki

Wygląd i charakter przed zbrodnią

Starsza córka Wdowy o ciemnych włosach, alabastrowej cerze i czarnych oczach:

„Starsza jak śniegi (...) Niby listkami brzoza przyodziana; Ta z alabastrów - a ta zaś różana Ta ma pod rzęsą węgle – ta fijołki (...)”

Bywa, że matka i Alina zwracają się do niej Bladyno, co dowodzi jasnej karnacji dziewczyny.

„Zakończony dzień pracy. Moja Balladyno, Twoje rączki od słońca całe się rozpłyną Jak lodu krysztaliki. Już my jutro rano Z Alinką na poletku dożniemy ostatka; A ty, moje dzieciątko, siedź sobie za ścianą...”

Gdy pojawia się „bajkowy” książę, obydwie – Alina i Balladyna stają do zawodów w zbieraniu malin. Matka, naturalnie wolałaby, żeby wygrała starsza córka, choć to Alina wykazuje więcej sprytu podczas pracy.

„(...) a tobie jutro trzeba wziąć się ostro Do tych malinek, bo wiesz, że ja zawsze Uprzedzam ciebie i mam pełny dzbanek. Nie wiem, czy na mnie jagody łaskawsze Same się tłoczą (...)”

Zbrodnia na malinobraniu

Podczas zbioru owoców sytuacja jest dokładnie taka, jak przewidywała młodsza siostra. To ona pierwsza ma pełny dzban malin. Balladyna spostrzegając, że przegrywa, nie tylko w „konkursie”, ale traci również marzenia o wspaniałej przyszłości, dobywa noża i brutalnie zabija rywalkę. Zbrodnia „plami” jej czoło. Po chwili opamiętuje się jednak. Przerażona mówi: „Co moje | Ręce zrobiły?... O!...” Odchodzi do lasu, ale powraca na miejsce zabójstwa, bo jak się okazuje, zgubiła narzędzie przestępstwa. Wtedy głosem umarłej przemawia do niej Goplana, sugerując, że to, co się wydarzyło jest tylko złym snem, nie ma niczyjej śmierci, nie ma „złotego” rycerza. W ostatni argument Balladyna nie chce wierzyć. Woli już świadomość zgonu Aliny. Mówi:

„(...) rozum już przywyknął Do twojej śmierci.”

Kłamstwa i strach: ukrywanie tajemnicy

Od tego momentu dziewczyna godzi się już ze śmiercią siostry i zaczyna działać konsekwentnie – ze świadomością mordu, którego sprawcy nikt nie może wykryć. Czasem tylko zwodzi ją później wyobraźnia, a sumienie przypomina o sobie. Idąc dalej drogą przestępcy, okłamuje matkę, donosząc o ucieczce Aliny. Wychodzi za Kirkora, a szkarłatne znamię przewiązuje czarną wstęgą. Wkrótce ze staruszką przenosi się do zamku. Tu próbuje zatuszować swoje chłopskie pochodzenie. Wymyśla fikcyjną historię książęcego rodu. Matkę nazywa mamką, a następnie w burzową noc wyrzuca ją z twierdzy. W międzyczasie odwiedza leśnego Pustelnika, a ten odkrywa jej tajemnicę. Sekret zdradza bicie „czarnego serca” Balladyny. Dziewczyna żałuje pochopnej decyzji odwiedzin mędrca. Obawia się, że ów ją wyda, a ponadto wizyta ponownie „rozbudziła” w niej wyrzuty sumienia i poczucie winy:

„(...) bo wszakże wiele by się strachu Przez jeden dzień zatarło tajemniczą ciszą. Teraz wszystko na nowo odradza się z twarzą Okropniejszą. – Zazdroszczę tej, co dzisiaj rano Mną była.”

Czasem ogarnia ją tak wielki strach, że omdlewa. Widzi białe widmo „zarżniętej”, słyszy tajemnicze głosy i śpiew duchów. Jest to paniczny lęk zbrodniarza – człowieka przerażonego własnymi myślami, skrępowanego mroczną tajemnicą, obawiającego się zdemaskowania.

Eliminowanie świadków

Zdemaskować mógł ją obecny na uczcie, a „przebrany” za króla Grabiec – ów wiedział o pochodzeniu pani Kirkorowej. Wiedział też o zbrodni dokonanej pod „żałobną wierzbą”. Tajemnicę leśnej „masakry” znał również Fon Kostryn – sługa, kochanek i ojciec nienarodzonego dziecka Balladyny. W nim zdradliwa kobieta odnalazła bratnią duszę. Sekret był zbyt „ciężki” do udźwignięcia przez jedną osobę. Później Kostryn stał się również wspólnikiem w zbrodniach, a na końcu przeciwnikiem w walce o królewską koronę. Zapobiegliwa Balladyna musiała go wyeliminować. Został przez nią otruty. Z jej rozkazu zginął Pustelnik – prawdziwy władca kraju. Zabiła także Gralona, bo ten znał miejsce zabójstwa Aliny. Ostatecznie tylko zbrodniarka była „panią tajemnicy”.

Wszystkie zbrodnie opisuje artykuł Kogo, dlaczego i jak zabiła Balladyna?

Sąd nad samą sobą i śmierć

Owa wewnętrzna etyka zwyciężyła. Balladyna uświadomiła sobie okropność i niemoralność dokonanych zbrodni. Uznała swoją winę. Kara też została wymierzona. Balladyna zginęła od rażenia piorunem w momencie trzeciego potwierdzenia: „Winna śmierci!”, stając się jednocześnie ofiarą samej siebie.

Ocena postaci: tragizm i ucieczka od pochodzenia

Balladyna to postać tragiczna uwikłana w konflikt własnej osobowości i nie odkrytej tożsamości – konflikt między namiętnościami, żądzą władzy a wewnętrzną moralnością i sumieniem. Poruszając się po drodze pragnień, zapomina o rozsądku. Nierozważnie szuka granic osobistej wolności. Udowadnia, jak niewiele potrzeba, by stanąć w kolizji z prawem i samym sobą. Wystarczy mała iskra – chwilowe rozbudzenie uśpionej fantazji, szaleńczej ambicji, by zapłonęło ognisko zła i spopielały wszelkie zasady. Jakże czujnym trzeba być strażnikiem świętej „etycznej” korony, by nie zapomnieć o „królewskich” – odgórnych prawach i nie uśmiercić się rażeniem „pioruńskich” (niszczących) pragnień.

Dzieło Słowackiego obrazuje ponadto dramatyczną próbę uwolnienia się od swojego pochodzenia, przełamania społecznych barier. Pokazuje, ile trudnych wyborów trzeba dokonać, ile poświęcić i po jak wielu „schodach” się wspinać, by osiągnąć to, o czym się marzy. W dodatku trzeba być ostrożnym, żeby ze ścieżki kariery nie wkroczyć na drogę „usłaną” trupami.

Z siostrą porównuje ją artykuł Alina i Balladyna, a pozostałych bohaterów zbiera artykuł o wszystkich postaciach dramatu.