aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Nowele Prusa
Na wprost okien pana Tomasza od strony podwórza znajdowały się lokale dla mniej zamożnych ludzi. Kiedyś mieszkali tam urzędnik sądowy, krawiec, emerytka, zaś obecnie dwie panie z dziewczynką. Ponieważ wszystkie okna byłą akurat otwarte, bohater obserwował z nich nowe lokatorki. Od razu był widać, że kobiety były ubogie. Wprowadziły się niedawno. Młodsza z nich była mamą ośmioletniej dziewczynki, która na starszą mówiła „pani”. Każdego ranka same zamiatały swe mieszkanie, a około południa „najemnica” przynosiła im skromny obiad. Kobiety pracowały całymi dniami, szyjąc przy swych maszynach. Wszędzie leżały rozłożone tkaniny, kłębki bawełny do robienia pończoch czy kaftaników. Dziewczynka była ładna, ciemnowłosa, blada i powolna. Stale siedziała przy oknie, bawiła się lalką i stale nadsłuchiwała. Pan Tomasz nigdy nie widział, jak biegała po pokoju czy śpiewała. Na twarzy ośmiolatki nie było uśmiechu, dlatego tak bardzo zaintrygowała bohatera. Usłyszał, jak pewnej niedzieli powiedziała: „Prawda mamo, że jest tu smutno…”. Te słowa zdziwiły mecenasa, ponieważ zawsze miał dobry humor.
Pewnego dnia około szesnastej, bohater jak zwykle siedział w swym gabinecie, słońce świeciło w okna sąsiadek z naprzeciwka. Wówczas ujrzał niezwykły widok. Ze zdziwienia założył binokle. Dziewczynka z naprzeciwka, stojąc w oknie – patrzyła w słońce. Bohater zrozumiał wówczas, że mała była niewidoma.
Dziewczynka straciła wzrok dwa lata wcześniej, po tym, jak dostała silnej gorączki i przez kilka tygodni leżała nieprzytomna. Choć matka starała się jak mogła, a jej stan na krótko się poprawił – okazało się, że dziewczynka straciła wzrok na zawsze. Pytała, czemu jest wciąż ciemno. Z czasem nauczyła poruszać się po omacku po pokoju, samodzielnie ubierać i rozbierać, rozpoznawać przedmioty po dotyku.
Matka kupiła jej porcelanową lalkę za rubla, której nie wypuszczała z rąk. Bawiła się nią, wstawała do niej nocą myśląc, że jest dzień. Nie odczuwała zmian pór dnia: „Stopniowo pamięć wzrokowych wrażeń poczęła zacierać się w dziewczynce. Czerwona wiśnia stała się dla niej wiśnią gładką, okrągłą i miękką, błyszczący pieniądz był twardym i dźwięcznym krążkiem, na którym znajdowały się jakieś znaki w płaskorzeźbie. Wiedziała, że pokój jest większy od niej, dom większy od pokoju, ulica od domu. Ale wszystko to jakoś - skróciło się w jej wyobraźni. Uwaga jej skierowała się na zmysł dotyku, powonienia i słuchu. Jej twarz i ręce nabrały takiej wrażliwości, że zbliżywszy się do ściany czuła o kilka cali lekki chłód. Zjawiska odległe oddziaływały na nią tylko przez słuch. Przysłuchiwała się więc po całych dniach”. Odróżniała chód stróża, stukot chłopskiego wózka z drewnem, wozu do wywożenia śmieci. Mogła chodzić po całym domu, znała każdy kamień na starym podwórzu, wszystkie rynny, beczki. Miejscami, które interpretowała jako noc i dzień, były piwnica (panował w niej chłód i wilgoć) i strych z małym okienkiem (słyszała tam śpiew ptaków, szczekanie psów, turkot wozów, czuła ciepło wiatru). Jej matka porozumiała się ze swą dawną przyjaciółką i razem wynajęły mieszkanie w domu, naprzeciwko tego, w którym mieszkał pan Tomasz.
Dla małej przeprowadzka do nowego miejsca stała się nieszczęściem. Musiała siedzieć w domu, nie wolno jej było chodzić do piwnicy lub na strych, przestała słyszeć śpiew ptaków. Na podwórzu panowała przerażająca cisza. Dziewczynka tęskniła za starym mieszkaniem. Zrobiła się smutna, schudła. Gdy pan Tomasz przyglądał się jej, myślał: „Gdybym mógł dla niej coś zrobić?”.„Katarynka” - streszczenie
Na wprost okien pana Tomasza od strony podwórza znajdowały się lokale dla mniej zamożnych ludzi. Kiedyś mieszkali tam urzędnik sądowy, krawiec, emerytka, zaś obecnie dwie panie z dziewczynką. Ponieważ wszystkie okna byłą akurat otwarte, bohater obserwował z nich nowe lokatorki. Od razu był widać, że kobiety były ubogie. Wprowadziły się niedawno. Młodsza z nich była mamą ośmioletniej dziewczynki, która na starszą mówiła „pani”. Każdego ranka same zamiatały swe mieszkanie, a około południa „najemnica” przynosiła im skromny obiad. Kobiety pracowały całymi dniami, szyjąc przy swych maszynach. Wszędzie leżały rozłożone tkaniny, kłębki bawełny do robienia pończoch czy kaftaników. Dziewczynka była ładna, ciemnowłosa, blada i powolna. Stale siedziała przy oknie, bawiła się lalką i stale nadsłuchiwała. Pan Tomasz nigdy nie widział, jak biegała po pokoju czy śpiewała. Na twarzy ośmiolatki nie było uśmiechu, dlatego tak bardzo zaintrygowała bohatera. Usłyszał, jak pewnej niedzieli powiedziała: „Prawda mamo, że jest tu smutno…”. Te słowa zdziwiły mecenasa, ponieważ zawsze miał dobry humor.
Pewnego dnia około szesnastej, bohater jak zwykle siedział w swym gabinecie, słońce świeciło w okna sąsiadek z naprzeciwka. Wówczas ujrzał niezwykły widok. Ze zdziwienia założył binokle. Dziewczynka z naprzeciwka, stojąc w oknie – patrzyła w słońce. Bohater zrozumiał wówczas, że mała była niewidoma.
Dziewczynka straciła wzrok dwa lata wcześniej, po tym, jak dostała silnej gorączki i przez kilka tygodni leżała nieprzytomna. Choć matka starała się jak mogła, a jej stan na krótko się poprawił – okazało się, że dziewczynka straciła wzrok na zawsze. Pytała, czemu jest wciąż ciemno. Z czasem nauczyła poruszać się po omacku po pokoju, samodzielnie ubierać i rozbierać, rozpoznawać przedmioty po dotyku.
Matka kupiła jej porcelanową lalkę za rubla, której nie wypuszczała z rąk. Bawiła się nią, wstawała do niej nocą myśląc, że jest dzień. Nie odczuwała zmian pór dnia: „Stopniowo pamięć wzrokowych wrażeń poczęła zacierać się w dziewczynce. Czerwona wiśnia stała się dla niej wiśnią gładką, okrągłą i miękką, błyszczący pieniądz był twardym i dźwięcznym krążkiem, na którym znajdowały się jakieś znaki w płaskorzeźbie. Wiedziała, że pokój jest większy od niej, dom większy od pokoju, ulica od domu. Ale wszystko to jakoś - skróciło się w jej wyobraźni. Uwaga jej skierowała się na zmysł dotyku, powonienia i słuchu. Jej twarz i ręce nabrały takiej wrażliwości, że zbliżywszy się do ściany czuła o kilka cali lekki chłód. Zjawiska odległe oddziaływały na nią tylko przez słuch. Przysłuchiwała się więc po całych dniach”. Odróżniała chód stróża, stukot chłopskiego wózka z drewnem, wozu do wywożenia śmieci. Mogła chodzić po całym domu, znała każdy kamień na starym podwórzu, wszystkie rynny, beczki. Miejscami, które interpretowała jako noc i dzień, były piwnica (panował w niej chłód i wilgoć) i strych z małym okienkiem (słyszała tam śpiew ptaków, szczekanie psów, turkot wozów, czuła ciepło wiatru). Jej matka porozumiała się ze swą dawną przyjaciółką i razem wynajęły mieszkanie w domu, naprzeciwko tego, w którym mieszkał pan Tomasz.
W tym czasie jeden z przyjaciół bohatera czekał na proces w sprawie podważenia przepisania folwarku. Gdy poprosił Tomasza o przejrzenie papierów, spowodował, że emerytowany mecenas ożył. Wymyślał kombinacje, jakich użyje do wygrania procesu. Ciągle czytał dokumenty, analizował, rozważał, prawie nie wychodził z mieszkania. Praca pochłonęła go zupełnie. Jego lokaj co wieczór zdawał relacje o wydarzeniach w kamienicy. Powiedział, że od tygodnia jest nowy stróż, lecz Tomasz, zajęty wyzwaniem, nie zwrócił na wiadomość uwagi. Następnego dnia ponownie zajął się przeglądaniem papierów. Przerwał mu dopiero dźwięk katarynki, którą usłyszał po południu pod oknami. Bohater zesztywniał i zbudziły się w nim dzikie instynkty. Poderwał się do okna, by zwymyślać kataryniarza, lecz oniemiał. W oknie naprzeciwko niewidoma dziewczynka tańczyła w pokoju w takt melodii. Jej twarz była zarumieniona, usta się śmiały, a z oczu płynęły łzy radości. Mała klaskała w ręce ze szczęścia. Widząc to, kataryniarz zaczął przytupywać obcasem i gwizdać.
strona: 1 2 3
Szybki test:
Jeden z przyjaciół bohatera z noweli „Katarynka” czekał na proces w sprawie:a) podważenia przepisania folwarku
b) rozwodu
c) podziału spadku
d) podziału majątku
Rozwiązanie
Gdy niewidoma dziewczynka z noweli „Katarynka” usłyszała dźwięki katarynki:
a) śmiała się
b) tańczyła
c) klaskała w ręce
d) wszystkie odpowiedzi są poprawne
Rozwiązanie
Kolegę, który wysłał dwóch kataryniarzy pod okna pana Tomasza, bohater noweli „Katarynka”:
a) wyzwał na pojedynek
b) zwyzywał
c) pozwał do sądu
d) zaprosił do restauracji
Rozwiązanie
Więcej pytań
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies