aa

Czas, miejsce, plan i kompozycja „Rozdziobią nas kruki, wrony…”


Czas, miejsce, plan i kompozycja „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Akcja noweli rozgrywa się jesienią 1864 roku, w ostatnich dniach powstania styczniowego, na drodze między Mławą a Nasielskiem. Plan wydarzeń ma sześć punktów, a utwór składa się z trzech scen, z których każda mogłaby być osobną nowelką.


Czas akcji i tło historyczne
Akcja utworu rozgrywa się w końcowych dniach (lub ostatnich tygodniach) powstania styczniowego, czyli ... więcej

* * *

Czas, miejsce, plan, kompozycja i gatunek „Doktora Piotra”


Czas, miejsce, plan, kompozycja i gatunek „Doktora Piotra”
Akcja „Doktora Piotra” dzieje się w latach osiemdziesiątych XIX wieku we wsi Zapłocie i w okolicy budowy kolei, po powstaniu styczniowym i uwłaszczeniu chłopów. Plan wydarzeń ma dziesięć punktów, utwór dzieli się na cztery części, a jego gatunek bywa sporny: jest to nowela czy opowiadanie.


Czas akcji
Akcja opowiadania rozgrywa się w latach 80. XIX wieku. Tłem historycznym są czasy po ... więcej

* * *

Czas, miejsce, plan, kompozycja i narracja „Siłaczki”


Czas, miejsce, plan, kompozycja i narracja „Siłaczki”
Akcja „Siłaczki” dzieje się pod koniec XIX wieku w prowincjonalnym Obrzydłówku w zaborze rosyjskim i we wsi, w której uczyła nauczycielka. Plan wydarzeń ma jedenaście punktów, nowela składa się z czterech części, a narrator często komentuje bohaterów.


Czas i miejsce akcji
Akcja opowiadania rozgrywa się pod koniec XIX wieku w zaborze rosyjskim, a dokładniej w prowincjonalnym miasteczku Obrzydłówek.
W części poświęconej Bozowsk... więcej

* * *

Geneza opowiadania „Siłaczka”


Geneza opowiadania „Siłaczka”
„Siłaczka” po raz pierwszy ukazała się w czasopiśmie „Głos” w 1891 roku. Zaraz po wydaniu wzbudziła gorące dyskusje, a Żeromski pisał ją, jak sam przyznawał, w bólu i ucisku. Czytano ją także w Rosji.


Pierwsza publikacja
Opowiadanie Siłaczka, autorstwa Stefana Żeromskiego, pierwszy raz zostało opublikowane na łamach Głosu w 1891 roku (były to numery od 24 do 26).


Przyjęcie noweli
Natychmiast po ukaz... więcej

* * *

Impresjonizm, naturalizm, ekspresjonizm i symbolizm w noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”


Impresjonizm, naturalizm, ekspresjonizm i symbolizm w noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Nowela łączy kilka prądów artystycznych. Opisy przyrody są impresjonistyczne, sceny cierpienia i śmierci naturalistyczne i ekspresjonistyczne, a atak wron ma znaczenie symboliczne.


Impresjonizm
Impresjonizm to kierunek artystyczny, zapoczątkowany przez francuskich malarzy (Monet, Renoir, Degas, Manet), skąd p... więcej

* * *

Problematyka noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”


Problematyka noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Nowela opisuje beznadziejną walkę z ostatnich dni powstania styczniowego i jest zarazem oskarżeniem. Żeromski krytykuje ugodowców i tych, którzy zostawili chłopa w ciemnocie, bez świadomości narodowej.


Problematyka narodowa
Nowela Żeromskiego, będąca symbolem beznadziejnej walki, opisuje epizod z ostatnich dni upadającego zrywu niepodległościowego. Opowiada o wędrówce zmęczonego, zziębn... więcej

* * *

Motywy literackie w noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”


Motywy literackie w noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
W noweli wyróżnia się pięć motywów: ciemnotę chłopa, człowieka zachowującego się jak zwierzę, klęskę powstania, poświęcenie i patriotyzm oraz samotność i śmierć.


Ciemnota i zacofanie chłopa
Żeromski przedstawił w noweli ciemnego, niewykształconego chłopa, któremu nieznane były takie uczucia, jak przynależność narodowa czy patriotyzm. Przypominał raczej maszynÄ... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty z noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”


Najważniejsze cytaty z noweli „Rozdziobią nas kruki, wrony…”
Cytaty z noweli pokazują, jak Winrych widzi klęskę powstania, jak walczy do końca, jak ginie i jak Żeromski komentuje postępowanie chłopa. Zebrano je w czterech grupach.


Winrych o powstaniu
„Wszystko przełajdaczone (…) przegrane nie tylko do ostatniej nitki, ale do ostatniego westchnienia wolnego. Teraz dopiero wyleci na świat strach o wielkich ślepiach, ze stojącymi na łbie włosami i wypędzi z mysich nor wszystkich metafiz... więcej

* * *

Problematyka opowiadania „Doktor Piotr”


Problematyka opowiadania „Doktor Piotr”
Choć „Doktor Piotr” jest krótki, porusza wiele problemów: etyczno-moralnych, społecznych i związanych z krytyką pozytywizmu. Żeromski pokazuje konflikt ojca i syna, początki kapitalizmu i wyzysk chłopów.


Problematyka etyczno-moralna
Opowiadanie Stefana Żeromskiego, choć ubogie po względem objętości, niesie sobą ogromne pole interpretacyjne. Z kart Doktora Piotra dowiadujemy się o różnorodnych problemach moralnych, etycznych, porusza... więcej

* * *

Dominik Cedzyna i konflikt ojca z synem w „Doktorze Piotrze”


Dominik Cedzyna i konflikt ojca z synem w „Doktorze Piotrze”
Dominik Cedzyna jest zdeklasowanym szlachcicem, który nie odnalazł się w czasach kapitalizmu. Jego konflikt z synem Piotrem ma podłoże etyczne i pokoleniowe, a oboje bohaterów łączy jednak głęboka miłość.


Dominik Cedzyna jako przykład losów zrujnowanej szlachty
Dominik Cedzyna jest zdeklasowanym i zubożałym szlachcicem, który w wyniku reformy ... więcej

* * *

Motywy literackie w opowiadaniu „Doktor Piotr”


Motywy literackie w opowiadaniu „Doktor Piotr”
W opowiadaniu wyróżnia się osiem motywów: konflikt pokoleń, konflikt etyczny, miłość rodzicielską i synowską, początki kapitalizmu, poświęcenie, samotność i zdeklasowaną szlachtę.


Konflikt pokoleń i konflikt etyczny
W noweli skonfliktowanymi postaciami są ojciec i syn – jej główni bohaterowie. Dominik Cedzyna nie akceptuje drogi życiowej, jaką zamierza iść jego jedynak, czyli k... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty z opowiadania „Doktor Piotr”


Najważniejsze cytaty z opowiadania „Doktor Piotr”
Zebrane cytaty to obraz wsi przy cegielni, ekspresjonistyczny opis odwilży zapowiadającej katastrofę i słowa Dominika o dziedzictwie, które ojciec zostawia synowi.


Cytaty
„Gdy nadeszła wiosna, u podnóża góry, noszącej w mowie gminu nazwę „Świńskiej krzywdy”, buchały wielkie kłęby dymu. Przyparty do zbocza góry olbrzymi cylinder szachtowego wapiennika wyrzucał w mokre mgły snopy iskier” – przejawy nadchodzącej ery kap... więcej

* * *

Altruizm czy konformizm i problematyka „Siłaczki”


Altruizm czy konformizm i problematyka „Siłaczki”
„Siłaczka” stawia pytanie, czy inteligent powinien poświęcić życie prywatne idei społecznej, czy dostosować się do środowiska. Bozowska reprezentuje altruizm, Obarecki konformizm. Żeromski krytykuje przy tym pozytywistyczne hasła pracy organicznej i pracy u podstaw.


Altruizm czy konformizm
Siłaczka stawia wiele pytań, wśród których na uwagę zasługuje to dotyczące rozterek inteligenta końca XIX wieku: czy należy być wiernym szlache... więcej

* * *

Motywy literackie w „Siłaczce”


Motywy literackie w „Siłaczce”
W „Siłaczce” wyróżnia się dziewięć motywów, między innymi heroizm i altruizm, konformizm, lekarza, nauczycielkę, niezrealizowane ideały, prowincjonalne miasteczko i różnicę między teorią a praktyką.


Heroizm, altruizm i poświęcenie
Altruizm to potrzeba pomagania innym, bez nastawienia na nagrody i korzyści materialne.... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty w „Siłaczce”


Najważniejsze cytaty w „Siłaczce”
Zebrane cytaty pokazują, jak doktor Obarecki patrzy na swoje dawne ideały, jak ocenia swoje życie i jak narrator ironicznie opisuje jego przemianę. Jest wśród nich też opis zamieci zapowiadający katastrofę.


Cytaty
„Na rozbrzmiewające po artykułach szukanie «prawdy jasnego promienia i nowych, nieodkrytych dróg» zapatrywał się w początkach umierania z goryczą, żalem, zawiścią, następnie – z ostrożnością człowieka mające... więcej

* * *

Krytyczne opinie o „Opowiadaniach” Stefana Żeromskiego


Krytyczne opinie o „Opowiadaniach” Stefana Żeromskiego
O „Opowiadaniach” Żeromskiego pisali krytycy tuż po ich wydaniu w 1895 roku i pisarze w XX wieku. Wypowiedzi zebrano w dwóch grupach: recenzje z lat 1895 do 1896 oraz opinie z późniejszych dziesięcioleci, aż po wypowiedzi z lat siedemdziesiątych XX wieku.


Recenzje z lat 1895 do 1896
Antoni Potocki „Tydzień” 1895, nr 28:
„Wkrótce po ukazaniu się Siłaczki w tym samym «Głosie» wszczę... więcej

* * *

Bibliografia „Opowiadań” Żeromskiego


Bibliografia „Opowiadań” Żeromskiego
Literatura o Żeromskim i jego opowiadaniach: dziesięć pozycji z lat 1956 do 2003, wśród nich trzy prace Artura Hutnikiewicza.


Literatura
1. Hutnikiewicz A., Problematyka form kompozycyjnych w sztuce pisarskiej Żeromskiego, „Pamiętnik Literacki” 1965, z. 1.
2. Hutnikiewicz A., Stefan Żeromski, Warszawa 1991.
3. Hutnikiewicz A., Żeromski i naturalizm, Toruń ... więcej

* * *



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies