Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Opowiadania Żeromskiego
Opowiadanie Stefana Żeromskiego, choć ubogie po względem objętości, niesie sobą ogromne pole interpretacyjne. Z kart Doktora Piotra dowiadujemy się o różnorodnych problemach moralnych, etycznych, poruszane są tam tematy społeczne, pisarz stosuje krytykę pozytywistycznych haseł.
1. Problematyka etyczno-moralna.
Jeżeli odłożymy Doktora Piotra po pierwszej lekturze, z pewnością na pytanie o problematykę poruszaną w utworze, odpowiemy: etyczno-moralna. Żeromski ukazał tam głęboki konflikt ojca i syna, którego przyczyną są różnice w życiowych planach zdeklasowanego szlachcica i miłośnika wiedzy, reprezentantów dwóch całkowicie różnych pokoleń.
OsiÄ… konfliktu sÄ… różnice w wyznawanych poglÄ…dach. Dominik Cedzyna uważa, że należy zrobić wszystko, by uÅ‚atwić synowi start w dorosÅ‚e życie, co staje siÄ™ pretekstem do oszukiwania ludzi zatrudnionych przy pracy w cegielni, a dokÅ‚adniej do zmniejszenia im dziennej pensji. To co dla Piotra, który po czterech latach poznaje prawdÄ™ o pochodzeniu funduszy na swÄ… edukacjÄ™, jest kradzieżą i napawa go odrazÄ… i oburzeniem, dla jego rodzica jest jedynie posuniÄ™ciem godnym pochwalenia, ponieważ „oszczÄ™dność” zasÅ‚uguje na sÅ‚owa uznania.
Mężczyźni nie potrafiÄ… dojść do porozumienia. W koÅ„cu syn decyduje siÄ™ wyjechać za granicÄ™ i przyjąć posadÄ™ w Hull, by jak najszybciej spÅ‚acić oszukanych chÅ‚opów. Tego postÄ™powania nie może zrozumieć Dominik, który nazywa latoroÅ›l „durniem”, a jego poglÄ…dy i przekonania odnoÅ›nie rozumienia pojÄ™cia moralnoÅ›ci – „gÅ‚upim sentymentalizmem”. Mimo, iż Piotr ponad życie kochaÅ‚ starego ojca, nie mógÅ‚ dla tego uczucia zmienić zasad, w które dotÄ…d wierzyÅ‚, co jeszcze bardziej podkreÅ›la wagÄ™ wyboru, jakiego dokonuje w kulminacyjnym punkcie opowiadania.
Tematem podjÄ™tym w utworze jest również odwieczna „samotność czÅ‚owieka w tÅ‚umie”. Dominik Cedzyna, otoczony ludźmi, zaangażowany w pracÄ™, tak naprawdÄ™ żyje w Å›wiecie marzeÅ„ o powrocie na wieÅ›, prowadzeniu wÅ‚asnego majÄ…tku, funkcji rzÄ…dcy. Staruszek czuje siÄ™ samotny i opuszczony, poprawiajÄ…c sobie nastrój lekturÄ… listów od Piotrusia – ukochanego syna (należy pamiÄ™tać, iż nigdy nie czytaÅ‚ listów w caÅ‚oÅ›ci, „smakujÄ…c” ich fragmenty w odstÄ™pach czasowych). Podobnie jego syn, choć zajÄ™ty studiami i rozwojem naukowej kariery, czuje siÄ™ opuszczony, z dala od ojczyzny, którÄ… opuÅ›ciÅ‚ wiele lat temu. PrzytÅ‚acza go również myÅ›l, że Dominik jest gdzieÅ› daleko, samotny, zdany na Å‚askÄ™ innych.
WspółczeÅ›ni czytelnicy mogÄ… roztrzÄ…sać przyczyny postÄ™powania Cedzynów, zastanawiać siÄ™ nad sÅ‚usznoÅ›ciÄ… ich wyborów. Stefanowi Å»eromskiemu chodziÅ‚o o to, by dać ludziom materiaÅ‚ do rozważaÅ„, napisać ciekawÄ… historiÄ™, która zainteresuje zarówno współczesnych, jak potomnych. A to wszystko dziÄ™ki uniwersalnoÅ›ci problematyki Doktora Piotra. Problematyka opowiadania „Doktor Piotr”
Autor: Karolina MarlêgaOpowiadanie Stefana Å»eromskiego, choć ubogie po wzglÄ™dem objÄ™toÅ›ci, niesie sobÄ… ogromne pole interpretacyjne. Z kart Doktora Piotra dowiadujemy siÄ™ o różnorodnych problemach moralnych, etycznych, poruszane sÄ… tam tematy spoÅ‚eczne, pisarz stosuje krytykÄ™ pozytywistycznych haseÅ‚.
1. Problematyka etyczno-moralna.
Jeżeli odłożymy Doktora Piotra po pierwszej lekturze, z pewnością na pytanie o problematykę poruszaną w utworze, odpowiemy: etyczno-moralna. Żeromski ukazał tam głęboki konflikt ojca i syna, którego przyczyną są różnice w życiowych planach zdeklasowanego szlachcica i miłośnika wiedzy, reprezentantów dwóch całkowicie różnych pokoleń.
OsiÄ… konfliktu sÄ… różnice w wyznawanych poglÄ…dach. Dominik Cedzyna uważa, że należy zrobić wszystko, by uÅ‚atwić synowi start w dorosÅ‚e życie, co staje siÄ™ pretekstem do oszukiwania ludzi zatrudnionych przy pracy w cegielni, a dokÅ‚adniej do zmniejszenia im dziennej pensji. To co dla Piotra, który po czterech latach poznaje prawdÄ™ o pochodzeniu funduszy na swÄ… edukacjÄ™, jest kradzieżą i napawa go odrazÄ… i oburzeniem, dla jego rodzica jest jedynie posuniÄ™ciem godnym pochwalenia, ponieważ „oszczÄ™dność” zasÅ‚uguje na sÅ‚owa uznania.
Mężczyźni nie potrafiÄ… dojść do porozumienia. W koÅ„cu syn decyduje siÄ™ wyjechać za granicÄ™ i przyjąć posadÄ™ w Hull, by jak najszybciej spÅ‚acić oszukanych chÅ‚opów. Tego postÄ™powania nie może zrozumieć Dominik, który nazywa latoroÅ›l „durniem”, a jego poglÄ…dy i przekonania odnoÅ›nie rozumienia pojÄ™cia moralnoÅ›ci – „gÅ‚upim sentymentalizmem”. Mimo, iż Piotr ponad życie kochaÅ‚ starego ojca, nie mógÅ‚ dla tego uczucia zmienić zasad, w które dotÄ…d wierzyÅ‚, co jeszcze bardziej podkreÅ›la wagÄ™ wyboru, jakiego dokonuje w kulminacyjnym punkcie opowiadania.
Tematem podjÄ™tym w utworze jest również odwieczna „samotność czÅ‚owieka w tÅ‚umie”. Dominik Cedzyna, otoczony ludźmi, zaangażowany w pracÄ™, tak naprawdÄ™ żyje w Å›wiecie marzeÅ„ o powrocie na wieÅ›, prowadzeniu wÅ‚asnego majÄ…tku, funkcji rzÄ…dcy. Staruszek czuje siÄ™ samotny i opuszczony, poprawiajÄ…c sobie nastrój lekturÄ… listów od Piotrusia – ukochanego syna (należy pamiÄ™tać, iż nigdy nie czytaÅ‚ listów w caÅ‚oÅ›ci, „smakujÄ…c” ich fragmenty w odstÄ™pach czasowych). Podobnie jego syn, choć zajÄ™ty studiami i rozwojem naukowej kariery, czuje siÄ™ opuszczony, z dala od ojczyzny, którÄ… opuÅ›ciÅ‚ wiele lat temu. PrzytÅ‚acza go również myÅ›l, że Dominik jest gdzieÅ› daleko, samotny, zdany na Å‚askÄ™ innych.
2. Problematyka społeczna
Na kartach utworu Żeromski zajął się również problematyką społeczną, tak bardzo charakterystyczną dla pisarstwa lat końca XIX wieku.
W Doktorze Piotrze daÅ‚ upust swemu rozczarowaniu ideami gÅ‚oszonymi w pozytywizmie, krytykujÄ…c pracÄ™ organicznÄ… czy pracÄ™ u podstaw. NakreÅ›liÅ‚ rysy sytuacji spoÅ‚eczno-ekonomicznej, panujÄ…cej w latach poczÄ…tków kapitalistycznej gospodarki, gdy jedni za wszelkÄ… cenÄ™ dążyli do powiÄ™kszenia majÄ…tku, inni żyli jeszcze w poprzedniej epoce (chodzi tu o szlachtÄ™ i jej olbrzymie majÄ…tki), a jeszcze inni – najbiedniejsi i niewyksztaÅ‚ceni – starali siÄ™ przeżyć i znaleźć dla siebie miejsce w epoce pouwÅ‚aszczeniowej.
TworzÄ…c postać Teodora Bijakowskiego – bezwzglÄ™dnego kapitalisty pochodzÄ…cego z nizin spoÅ‚ecznych - Å»eromski odniósÅ‚ siÄ™ do propagowanych w pozytywizmie haseÅ‚. Choć bohater osiÄ…gnÄ…Å‚ sukces i zdobyÅ‚ wyksztaÅ‚cenie tylko dziÄ™ki pomocy innych ludzi, nie powieliÅ‚ biografii Tomasza Judyma czy StanisÅ‚awy Bozowskiej, nie poÅ›wiÄ™ciÅ‚ siÄ™ dla szerzenia zasad higieny czy niesienia kaganka oÅ›wiaty, lecz bezdusznie, w imiÄ™ wÅ‚asnych korzyÅ›ci, dążyÅ‚ do bogactwa.
strona: 1 2 3
Szybki test:
W „Doktorze Piotrze” Å»eromski nie krytykuje:a) pracy organicznej
b) pracy u podstaw
c) idei pozytywistycznych
d) idei zachodnioeuropejskich
RozwiÄ…zanie
Główna problematyka „Doktora Piotra” dotyczy kwestii:
a) etyczno-moralnych
b) społeczno-politycznych
c) obyczajowo-religijnych
d) ekonomiczno-społecznych
RozwiÄ…zanie
W opowiadania „Doktor Piotr” autor opisuje powstanie nowej warstwy spoÅ‚ecznej -
a) mieszczaństwa
b) burżuazji
c) wolnych chłopów
d) kleru
RozwiÄ…zanie
Więcej pytań
Zobacz inne artykuły:

kontakt | polityka cookies