aa
Czas i miejsce akcji w „Antygonie”
Czas i miejsce akcji w „Antygonie”
Akcja „Antygony” trwa jeden dzień i toczy się przed pałacem królewskim w Tebach. Zaczyna się przed świtem, tuż po odejściu wojsk z Argos, a chór wita wschodzące słońce. To, co dzieje się poza placem przed pałacem (pochówek Polinika, śmierć Antygony w grocie), widz poznaje z relacji bohaterów.
Jeden dzień i jedno miejsce
Akcja rozgrywa się w ciągu jednego dnia przed pałacem królewskim w Tebach, a rozpoczyna przed świtem. O czasi... więcej
Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa
Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa
Konflikt tragiczny w „Antygonie” to spór dwóch słusznych racji: Antygona broni praw bogów i obowiązku wobec brata, Kreon prawa państwa i autorytetu władcy. Żadna ze stron nie może ustąpić bez zdrady własnych wartości, a cenę płacą obie oraz ludzie, którzy w sporze nie zawinili.
Od mitu do sporu: czym jest konflikt tragiczny
Dzieło Sofoklesa nawiązuje do mitu o rodzie Labdakidów i jest ... więcej
Konflikt między tym, co boskie, a tym, co ludzkie
Konflikt między tym, co boskie, a tym, co ludzkie
Spór o prawo boskie i ludzkie jest osią „Antygony”. Antygona powołuje się na niepisane prawa bogów, według których każdy zmarły ma prawo do pogrzebu, a Kreon na rozkaz władcy, który zdrajcy Polinikowi odmawia grobu. Sofokles pozwala mówić obu stronom, ale karze tego, kto prawo bogów zlekceważył.
Dwa porządki prawa
Antytezę (różnicę) stanowi podwójne prawo: reguły ustanowione przez c... więcej
Konflikt między jednostką a społeczeństwem w „Antygonie”
Konflikt między jednostką a społeczeństwem w „Antygonie”
Kreon, jako głowa państwa, musi pilnować, by jego rozkazy były wykonywane, więc nie może darować łamania zakazu nawet krewnej i przyszłej synowej. Antygona stawia przeciw jego władzy sumienie, a miasto, którego głos przekazuje Hajmon, jest po jej stronie.
Kreon: władca i obrońca państwa
Kreon jako głowa państwa ma obowiązek stanowienia prawa. Na tym polu pragnie zbudować swój autorytet. Deklaruje rządzić sprawiedliwie, kierowa... więcej
Prawda rozumu a prawda uczuć w „Antygonie”
Prawda rozumu a prawda uczuć w „Antygonie”
Kreon kieruje się rozumem i konsekwencją, Antygona miłością do brata. Sofokles zestawia te dwie postawy i pokazuje, że żadna nie wystarcza sama: chłodna logika władcy kończy się rozpadem rodziny, uczucie bez kompromisu śmiercią w grocie.
Kreon: wcielenie rozumu
Każde państwo – to organizacja. By mogło właściwie funkcjonować niezbędna jest logika i zdrowy rozsądek. Człowiek oddany całkowicie idei państwa musi być intelektualistą, rzeczni... więcej
Motywy literackie w „Antygonie” Sofoklesa
Motywy literackie w „Antygonie” Sofoklesa
Najważniejsze motywy literackie „Antygony” to miłość, samobójstwo, cierpienie, przeznaczenie i władza. Do tego dochodzą rodzina, bunt wobec władcy, pycha, pogrzeb, kobieta w świecie mężczyzn i samotność.
Miłość i samobójstwo
Motyw miłości
Miłość ukazaną w „Antygonie” można rozpatrywać dwojako: jako wszechpotężne uczucie będące motorem działań bohaterów, ale jednocześnie prowadzące do ich zguby. ... więcej
Pochodzenie i rozwój dramatu antycznego
Pochodzenie i rozwój dramatu antycznego
Tragedia grecka wyrosła z kultu Dionizosa i z chóralnego dytyrambu. Nazwa pochodzi najpewniej od greckich słów oznaczających kozła i pieśń. Do chóru dołączali kolejno aktorzy: pierwszego wprowadził Tespis, drugiego Ajschylos, trzeciego Sofokles, autor „Antygony”.
Kult Dionizosa i dytyramb
Według „Poetyki” Arystotelesa (IV w. p.n.e.) źródeł dramatu antycznego - tragedii greckiej należy doszukiwać się w ... więcej
Cechy tragedii antycznej
Cechy tragedii antycznej
Tragedia antyczna miała wywołać u widza katharsis, czyli oczyszczenie przez litość i trwogę. Opierała się na jedności czasu, miejsca i akcji, na stosowności stylu (decorum) i na regule trzech aktorów. Fabułę czerpano z mitów, a nie z wymyślonych historii.
Katharsis: po co była tragedia
W VI rozdziale „Poetyki” Arystoteles utworzył i zdefiniował jedną z podstawowych kategorii tragedii – katharsis. Dzieło... więcej
Kompozycja i konstrukcja dramatu antycznego
Kompozycja i konstrukcja dramatu antycznego
Dramat antyczny można opisać na dwa sposoby. Kompozycja to etapy akcji: ekspozycja, węzeł dramatyczny, perypetia, punkt kulminacyjny i rozwiązanie. Konstrukcja to kolejne części przedstawienia: prologos, parodos, epejsodia przeplatane stasimonami i eksodos.
Kompozycja: etapy akcji
Kompozycja dotyczy samej akcji: kolejnych etapów od przedstawienia sytuacji do jej rozstrzygnięcia. Pasuje do dramatu każdej epoki, nie tylko antycznego.
... więcej
„Antygona” jako tragedia antyczna
„Antygona” jako tragedia antyczna
„Antygona” (ok. 442 r. p.n.e.) zachowuje klasyczny schemat tragedii: akcja trwa jeden dzień, toczy się przed pałacem w Tebach i dotyczy jednego sporu o pochówek Polinika. Kulminacją jest wizyta Tyrezjasza w piątym epejsodionie, a katastrofa przychodzi w eksodosie.
Zasady tragedii w „Antygonie”
Sofokles w swoim utworze zastosował całkowicie schemat tragedii greckiej, zarówno w kwestii kompozycji, jak i konstrukcji. Dostosował dzieło do R... więcej
Teatr grecki
Teatr grecki
Teatr grecki wyrósł z kultu Dionizosa. Teatr w Atenach, wykuty w stoku Akropolu, mógł pomieścić około piętnastu tysięcy widzów. Chór tańczył na okrągłej orchestrze, aktorzy występowali w maskach i koturnach, a w tle stał budynek skene.
Gdzie wystawiano tragedie
Teatr grecki wywodzi się z obrzędów ku czci boga Dionizosa. U południowo – wschodniego stoku ateńskiego Akropolu, w świętym okręgu Dionizosa, gromadziły się tłumy, dla których uczestnictwo w widowiskach było n... więcej
Interpretacje sceniczne „Antygony”
Interpretacje sceniczne „Antygony”
Pierwsza opera zatytułowana „Antygona” powstała w 1718 roku, a pierwszą polską inscenizację w Teatrze Miejskim w Krakowie (25 kwietnia 1903) zagrała gościnnie Helena Modrzejewska. W XX wieku tragedię Sofoklesa przerabiali Cocteau, Anouilh i Brecht, a w Polsce zapisały się w jej dziejach przedstawienie Andrzeja Wajdy z 1984 roku i „Antygona w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego.
Opery o Antygonie
Starożytna tragedia grecka wchodziła na sceny europejskie od czasów renesan... więcej
„Antygony” różne: przekłady, kontynuacje i nawiązania
„Antygony” różne: przekłady, kontynuacje i nawiązania
Pierwszy polski przekład „Antygony”, parafraza Jana Walentego Jakubowskiego, ukazał się w Krakowie już w 1574 roku, czyli trzydzieści trzy lata po pierwszym łacińskim przekładzie. Do tragedii Sofoklesa nawiązywali Akcjusz i Seneka, Garnier i Racine, a w Polsce Kochanowski, Wyspiański, Brandstaetter i Miłosz.
Od Rzymu do klasycyzmu: przekłady i przeróbki
Rzymscy tragicy
Do dzieła Sofoklesa nawiązywali równie... więcej
Najważniejsze cytaty z „Antygony”
Najważniejsze cytaty z „Antygony”
Cytaty w tym zestawieniu pochodzą z „Antygony” Sofoklesa w przekładzie Kazimierza Morawskiego. Są ułożone według scen i bohaterów, od rozmowy sióstr w prologosie, przez spór Antygony z Kreonem w drugim epejsodionie, po lament Kreona w eksodosie. Przy każdym podano, kto mówi i w której części tragedii.
Jak korzystać z cytatów
Do większości wypowiedzi na maturze wystarczą trzy cytaty. Najbardziej uniwersalne to: „Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić” (Antygo... więcej
Plan wydarzeń „Antygony”
Plan wydarzeń „Antygony”
Fabułę „Antygony” da się opisać w siedmiu krokach: od rozmowy Antygony z Ismeną po rozpacz Kreona. Plan podano w trzech wersjach: siedmiopunktowej, według trzynastu części tragedii i w sześciu zdaniach do zapamiętania. Dochodzi do nich opis wydarzeń sprzed akcji oraz kolejność ostatnich scen.
Co wydarzyło się przed akcją
Tragedia zaczyna się po wojnie. Edyp, który nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę, odszedł z Teb. Jego synowie Eteokles i Polin... więcej
Bibliografia
Bibliografia
Bibliografia
Literatura przedmiotowa:
1. Sofokles, Antygona, przeł. Kazimierz Morawski, oprac. S. Srebrny i J. Łanowski, wydawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1984.
Literatura podmiotowa:
1. Adamczyk M., Chrząstowska B., Pokrzywniak J. T., Starożytność – Oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy I szkoły średniej, Warszawa 1998.
2. Cytowska M., Szelest H., Literatura grecka i rzymska w zarysie, Warsza... więcej
Tragizm bohaterów „Antygony” Sofoklesa: Antygona, Kreon, Hajmon, Ismena
Tragizm bohaterów „Antygony” Sofoklesa: Antygona, Kreon, Hajmon, Ismena
Tragizm w „Antygonie” dotyczy czworga bohaterów: Antygona wybiera między bogami a Kreonem, Kreon między autorytetem a rodziną, Hajmon między ojcem a narzeczoną, Ismena między życiem a lojalnością wobec siostry. Każde z nich ponosi stratę, której nie dało się uniknąć żadną z możliwych decyzji.
Czym jest tragizm
Tragizm to jedna z cech charakterystycznych staroż... więcej
Na czym polega uniwersalność „Antygony”?
Na czym polega uniwersalność „Antygony”?
Uniwersalność „Antygony” polega na tym, że jej spór da się przenieść w każdą epokę: jednostka staje przeciw prawu, władca broni autorytetu, a rodzina chce godnie pożegnać zmarłego. Dlatego tragedia z V wieku p.n.e. do dziś służy jako punkt odniesienia w wypracowaniach i na maturze ustnej.
Dlaczego Antygona się nie starzeje
Sofokles uchodzi za autora ponadczasowego, a miano to zyskuje między innymi za sprawą dramatu „Antygona”. Utwór ... więcej
Antygona: problematyka tragedii Sofoklesa
Antygona: problematyka tragedii Sofoklesa
Problematyka „Antygony” wyrasta z jednego sporu, o pogrzeb Polinika, a obejmuje cztery duże zagadnienia: walkę sacrum i profanum, fatum ciążące na rodzie Labdakidów, więzi rodzinne oraz sytuację władcy, który musi pogodzić prawo, rodzinę i opinię poddanych.
Jeden spór, kilka problemów
„Antygona” Sofoklesa należy do grona tych wybitnych dzieł literatury światowej, które poruszają problemy nigdy nie tracące na swej aktualności. Tematem przewodnim jest ko... więcej
Czy Antygona jest bohaterką tragiczną?
Czy Antygona jest bohaterką tragiczną?
Antygona jest bohaterką tragiczną z trzech powodów: pochodzi z rodu obciążonego klątwą, staje przed wyborem bez dobrego wyjścia i ponosi śmierć za decyzję, którą sama uważa za słuszną. Wypracowanie rozwija te argumenty na przykładach z tekstu.
Kogo nazywamy bohaterem tragicznym
Pierwsze skojarzenie, gdy pada słowo „tragedia”, przywodzi nam na myśl dramatyczną sytuację. Utratę bliskiej osoby, wypadek, a najczęściej kojarzy się nam ze śmiercią.
... więcej
Obrona Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Obrona Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Antygona złamała zakaz Kreona i pochowała brata Polinika, więc na maturze często trzeba ją obronić albo oskarżyć. Ten artykuł zbiera argumenty obrony (boskie nakazy, obowiązek wobec zmarłego, miłość do brata, odwaga), dwie gotowe przemowy i odpowiedzi na zarzuty oskarżyciela.
Czytelnik w roli sędziego
Lektura „Antygony” mimochodem stawia czytelników na pozycji sędziego w przedstawionym sporze. Oceniamy bohaterkę przez pryzmat wypowiedzi jej i pozosta... więcej
Oskarżenie Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Oskarżenie Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Antygona złamała zakaz króla i pochowała zdrajcę, więc można ją oskarżyć: złamała prawo państwa, zlekceważyła autorytet władcy i dała zły przykład obywatelom. Ten artykuł zbiera argumenty oskarżenia, dwie gotowe przemowy i odpowiedzi na zarzuty obrońcy.
Argumenty oskarżenia
Wersja pierwsza
Przeciw Antygonie można przedstawić następujące argumenty: złamała prawo państwowe;lekceważyła autorytet władcy... więcej
Mit tebański: streszczenie
Mit tebański: streszczenie
Mity tebańskie opowiadają dzieje Teb od założenia miasta przez Kadmosa do jego zburzenia po ponownej wyprawie wrogów. Należą do nich opowieści o Europie, Kadmosie, Dirke, Niobe i o Labdakidach, czyli rodzie Edypa i Antygony. „Antygona” Sofoklesa pokazuje ostatni etap tej historii: spór synów Edypa i jego skutki.
Czym są mity tebańskie
Mity tebańskie to zbiór historii, które przybliżają nam dzieje miasta Teby oraz osób nim rządzących. Często mylnie są spr... więcej
Rola chóru w „Antygonie” Sofoklesa
Rola chóru w „Antygonie” Sofoklesa
Chór tebańskich starców towarzyszy akcji od parodosu do eksodosu i jest zbiorowym bohaterem tragedii. Komentuje wydarzenia, wyraża opinię obywateli, doradza Kreonowi i prowadzi widza do katharsis.
Kim jest chór
Chór składa się z tebańskich starców, których Kreon wezwał na naradę. Na jego czele stoi przodownik, czyli koryfeusz, który w epejsodionach rozmawia z bohaterami. W ... więcej
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Antygonie” król Kreon zabrania pochować Polinika, a jego siostra Antygona łamie zakaz, bo uważa, że ważniejszy jest nakaz bogów. Odpowiedź pokazuje, jak Sofokles ustawia obie racje naprzeciw siebie i komu pod koniec przyznaje słuszność. Kontekst to Ateny V wieku p.n.e., w których powstała tragedia.
Teza
Sofokles pokazuje spór prawa boskiego z prawe... więcej
Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Nad rodem Labdakidów ciąży klątwa: Edyp zabił ojca i poślubił matkę, jego synowie zginęli z rąk jeden drugiego, a córka Antygona zostaje zamurowana w grocie. Odpowiedź pokazuje, ile w losach bohaterów jest przeznaczenia, a ile ich własnych wyborów. Kontekst to grecka moira i późniejszy spór o wolną wolę.
Teza
W „Antygonie” przezna... więcej
kontakt | polityka cookies
