aa

Czas i miejsce akcji w „Antygonie”


Czas i miejsce akcji w „Antygonie”
Akcja „Antygony” trwa jeden dzień i toczy się przed pałacem królewskim w Tebach. Zaczyna się przed świtem, tuż po odejściu wojsk z Argos, a chór wita wschodzące słońce. To, co dzieje się poza placem przed pałacem (pochówek Polinika, śmierć Antygony w grocie), widz poznaje z relacji bohaterów.


Jeden dzień i jedno miejsce
Akcja rozgrywa się w ciągu jednego dnia przed pałacem królewskim w Tebach, a rozpoczyna przed świtem. O czasi... więcej

* * *

Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa


Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa
Konflikt tragiczny w „Antygonie” to spór dwóch słusznych racji: Antygona broni praw bogów i obowiązku wobec brata, Kreon prawa państwa i autorytetu władcy. Żadna ze stron nie może ustąpić bez zdrady własnych wartości, a cenę płacą obie oraz ludzie, którzy w sporze nie zawinili.


Od mitu do sporu: czym jest konflikt tragiczny
Dzieło Sofoklesa nawiązuje do mitu o rodzie Labdakidów i jest ... więcej

* * *

Konflikt między tym, co boskie, a tym, co ludzkie


Konflikt między tym, co boskie, a tym, co ludzkie
Spór o prawo boskie i ludzkie jest osią „Antygony”. Antygona powołuje się na niepisane prawa bogów, według których każdy zmarły ma prawo do pogrzebu, a Kreon na rozkaz władcy, który zdrajcy Polinikowi odmawia grobu. Sofokles pozwala mówić obu stronom, ale karze tego, kto prawo bogów zlekceważył.


Dwa porządki prawa
Antytezę (różnicę) stanowi podwójne prawo: reguły ustanowione przez c... więcej

* * *

Konflikt między jednostką a społeczeństwem w „Antygonie”


Konflikt między jednostką a społeczeństwem w „Antygonie”
Kreon, jako głowa państwa, musi pilnować, by jego rozkazy były wykonywane, więc nie może darować łamania zakazu nawet krewnej i przyszłej synowej. Antygona stawia przeciw jego władzy sumienie, a miasto, którego głos przekazuje Hajmon, jest po jej stronie.


Kreon: władca i obrońca państwa
Kreon jako głowa państwa ma obowiązek stanowienia prawa. Na tym polu pragnie zbudować swój autorytet. Deklaruje rządzić sprawiedliwie, kierowa... więcej

* * *

Prawda rozumu a prawda uczuć w „Antygonie”


Prawda rozumu a prawda uczuć w „Antygonie”
Kreon kieruje się rozumem i konsekwencją, Antygona miłością do brata. Sofokles zestawia te dwie postawy i pokazuje, że żadna nie wystarcza sama: chłodna logika władcy kończy się rozpadem rodziny, uczucie bez kompromisu śmiercią w grocie.


Kreon: wcielenie rozumu
Każde państwo – to organizacja. By mogło właściwie funkcjonować niezbędna jest logika i zdrowy rozsądek. Człowiek oddany całkowicie idei państwa musi być intelektualistą, rzeczni... więcej

* * *

Motywy literackie w „Antygonie” Sofoklesa


Motywy literackie w „Antygonie” Sofoklesa
Najważniejsze motywy literackie „Antygony” to miłość, samobójstwo, cierpienie, przeznaczenie i władza. Do tego dochodzą rodzina, bunt wobec władcy, pycha, pogrzeb, kobieta w świecie mężczyzn i samotność.


Miłość i samobójstwo
Motyw miłości
Miłość ukazaną w „Antygonie” można rozpatrywać dwojako: jako wszechpotężne uczucie będące motorem działań bohaterów, ale jednocześnie prowadzące do ich zguby. ... więcej

* * *

Pochodzenie i rozwój dramatu antycznego


Pochodzenie i rozwój dramatu antycznego
Tragedia grecka wyrosła z kultu Dionizosa i z chóralnego dytyrambu. Nazwa pochodzi najpewniej od greckich słów oznaczających kozła i pieśń. Do chóru dołączali kolejno aktorzy: pierwszego wprowadził Tespis, drugiego Ajschylos, trzeciego Sofokles, autor „Antygony”.


Kult Dionizosa i dytyramb
Według „Poetyki” Arystotelesa (IV w. p.n.e.) źródeł dramatu antycznego - tragedii greckiej należy doszukiwać się w ... więcej

* * *

Cechy tragedii antycznej


Cechy tragedii antycznej
Tragedia antyczna miała wywołać u widza katharsis, czyli oczyszczenie przez litość i trwogę. Opierała się na jedności czasu, miejsca i akcji, na stosowności stylu (decorum) i na regule trzech aktorów. Fabułę czerpano z mitów, a nie z wymyślonych historii.


Katharsis: po co była tragedia
W VI rozdziale „Poetyki” Arystoteles utworzył i zdefiniował jedną z podstawowych kategorii tragedii – katharsis. Dzieło... więcej

* * *

Kompozycja i konstrukcja dramatu antycznego


Kompozycja i konstrukcja dramatu antycznego
Dramat antyczny można opisać na dwa sposoby. Kompozycja to etapy akcji: ekspozycja, węzeł dramatyczny, perypetia, punkt kulminacyjny i rozwiązanie. Konstrukcja to kolejne części przedstawienia: prologos, parodos, epejsodia przeplatane stasimonami i eksodos.


Kompozycja: etapy akcji
Kompozycja dotyczy samej akcji: kolejnych etapów od przedstawienia sytuacji do jej rozstrzygnięcia. Pasuje do dramatu każdej epoki, nie tylko antycznego.
... więcej

* * *

„Antygona” jako tragedia antyczna


„Antygona” jako tragedia antyczna
„Antygona” (ok. 442 r. p.n.e.) zachowuje klasyczny schemat tragedii: akcja trwa jeden dzień, toczy się przed pałacem w Tebach i dotyczy jednego sporu o pochówek Polinika. Kulminacją jest wizyta Tyrezjasza w piątym epejsodionie, a katastrofa przychodzi w eksodosie.


Zasady tragedii w „Antygonie”
Sofokles w swoim utworze zastosował całkowicie schemat tragedii greckiej, zarówno w kwestii kompozycji, jak i konstrukcji. Dostosował dzieło do R... więcej

* * *

Teatr grecki


Teatr grecki
Teatr grecki wyrósł z kultu Dionizosa. Teatr w Atenach, wykuty w stoku Akropolu, mógł pomieścić około piętnastu tysięcy widzów. Chór tańczył na okrągłej orchestrze, aktorzy występowali w maskach i koturnach, a w tle stał budynek skene.


Gdzie wystawiano tragedie
Teatr grecki wywodzi się z obrzędów ku czci boga Dionizosa. U południowo – wschodniego stoku ateńskiego Akropolu, w świętym okręgu Dionizosa, gromadziły się tłumy, dla których uczestnictwo w widowiskach było n... więcej

* * *

Interpretacje sceniczne „Antygony”


Interpretacje sceniczne „Antygony”
Pierwsza opera zatytułowana „Antygona” powstała w 1718 roku, a pierwszą polską inscenizację w Teatrze Miejskim w Krakowie (25 kwietnia 1903) zagrała gościnnie Helena Modrzejewska. W XX wieku tragedię Sofoklesa przerabiali Cocteau, Anouilh i Brecht, a w Polsce zapisały się w jej dziejach przedstawienie Andrzeja Wajdy z 1984 roku i „Antygona w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego.


Opery o Antygonie
Starożytna tragedia grecka wchodziła na sceny europejskie od czasów renesan... więcej

* * *

„Antygony” różne: przekłady, kontynuacje i nawiązania


„Antygony” różne: przekłady, kontynuacje i nawiązania
Pierwszy polski przekład „Antygony”, parafraza Jana Walentego Jakubowskiego, ukazał się w Krakowie już w 1574 roku, czyli trzydzieści trzy lata po pierwszym łacińskim przekładzie. Do tragedii Sofoklesa nawiązywali Akcjusz i Seneka, Garnier i Racine, a w Polsce Kochanowski, Wyspiański, Brandstaetter i Miłosz.


Od Rzymu do klasycyzmu: przekłady i przeróbki
Rzymscy tragicy
Do dzieła Sofoklesa nawiązywali równie... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty z „Antygony”


Najważniejsze cytaty z „Antygony”
Cytaty w tym zestawieniu pochodzą z „Antygony” Sofoklesa w przekładzie Kazimierza Morawskiego. Są ułożone według scen i bohaterów, od rozmowy sióstr w prologosie, przez spór Antygony z Kreonem w drugim epejsodionie, po lament Kreona w eksodosie. Przy każdym podano, kto mówi i w której części tragedii.


Jak korzystać z cytatów
Do większości wypowiedzi na maturze wystarczą trzy cytaty. Najbardziej uniwersalne to: „Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić” (Antygo... więcej

* * *

Plan wydarzeń „Antygony”


Plan wydarzeń „Antygony”
Fabułę „Antygony” da się opisać w siedmiu krokach: od rozmowy Antygony z Ismeną po rozpacz Kreona. Plan podano w trzech wersjach: siedmiopunktowej, według trzynastu części tragedii i w sześciu zdaniach do zapamiętania. Dochodzi do nich opis wydarzeń sprzed akcji oraz kolejność ostatnich scen.


Co wydarzyło się przed akcją
Tragedia zaczyna się po wojnie. Edyp, który nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę, odszedł z Teb. Jego synowie Eteokles i Polin... więcej

* * *

Bibliografia


Bibliografia


Bibliografia

Literatura przedmiotowa:
1. Sofokles, Antygona, przeł. Kazimierz Morawski, oprac. S. Srebrny i J. Łanowski, wydawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1984.
Literatura podmiotowa:
1. Adamczyk M., Chrząstowska B., Pokrzywniak J. T., Starożytność – Oświecenie. Podręcznik literatury dla klasy I szkoły średniej, Warszawa 1998.
2. Cytowska M., Szelest H., Literatura grecka i rzymska w zarysie, Warsza... więcej

* * *

Tragizm bohaterów „Antygony” Sofoklesa: Antygona, Kreon, Hajmon, Ismena


Tragizm bohaterów „Antygony” Sofoklesa: Antygona, Kreon, Hajmon, Ismena
Tragizm w „Antygonie” dotyczy czworga bohaterów: Antygona wybiera między bogami a Kreonem, Kreon między autorytetem a rodziną, Hajmon między ojcem a narzeczoną, Ismena między życiem a lojalnością wobec siostry. Każde z nich ponosi stratę, której nie dało się uniknąć żadną z możliwych decyzji.


Czym jest tragizm
Tragizm to jedna z cech charakterystycznych staroż... więcej

* * *

Na czym polega uniwersalność „Antygony”?


Na czym polega uniwersalność „Antygony”?
Uniwersalność „Antygony” polega na tym, że jej spór da się przenieść w każdą epokę: jednostka staje przeciw prawu, władca broni autorytetu, a rodzina chce godnie pożegnać zmarłego. Dlatego tragedia z V wieku p.n.e. do dziś służy jako punkt odniesienia w wypracowaniach i na maturze ustnej.


Dlaczego Antygona się nie starzeje
Sofokles uchodzi za autora ponadczasowego, a miano to zyskuje między innymi za sprawą dramatu „Antygona”. Utwór ... więcej

* * *

Antygona: problematyka tragedii Sofoklesa


Antygona: problematyka tragedii Sofoklesa
Problematyka „Antygony” wyrasta z jednego sporu, o pogrzeb Polinika, a obejmuje cztery duże zagadnienia: walkę sacrum i profanum, fatum ciążące na rodzie Labdakidów, więzi rodzinne oraz sytuację władcy, który musi pogodzić prawo, rodzinę i opinię poddanych.


Jeden spór, kilka problemów
„Antygona” Sofoklesa należy do grona tych wybitnych dzieł literatury światowej, które poruszają problemy nigdy nie tracące na swej aktualności. Tematem przewodnim jest ko... więcej

* * *

Czy Antygona jest bohaterką tragiczną?


Czy Antygona jest bohaterką tragiczną?
Antygona jest bohaterką tragiczną z trzech powodów: pochodzi z rodu obciążonego klątwą, staje przed wyborem bez dobrego wyjścia i ponosi śmierć za decyzję, którą sama uważa za słuszną. Wypracowanie rozwija te argumenty na przykładach z tekstu.


Kogo nazywamy bohaterem tragicznym
Pierwsze skojarzenie, gdy pada słowo „tragedia”, przywodzi nam na myśl dramatyczną sytuację. Utratę bliskiej osoby, wypadek, a najczęściej kojarzy się nam ze śmiercią.
... więcej

* * *

Obrona Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy


Obrona Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Antygona złamała zakaz Kreona i pochowała brata Polinika, więc na maturze często trzeba ją obronić albo oskarżyć. Ten artykuł zbiera argumenty obrony (boskie nakazy, obowiązek wobec zmarłego, miłość do brata, odwaga), dwie gotowe przemowy i odpowiedzi na zarzuty oskarżyciela.


Czytelnik w roli sędziego
Lektura „Antygony” mimochodem stawia czytelników na pozycji sędziego w przedstawionym sporze. Oceniamy bohaterkę przez pryzmat wypowiedzi jej i pozosta... więcej

* * *

Oskarżenie Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy


Oskarżenie Antygony: argumenty i dwie gotowe przemowy
Antygona złamała zakaz króla i pochowała zdrajcę, więc można ją oskarżyć: złamała prawo państwa, zlekceważyła autorytet władcy i dała zły przykład obywatelom. Ten artykuł zbiera argumenty oskarżenia, dwie gotowe przemowy i odpowiedzi na zarzuty obrońcy.


Argumenty oskarżenia
Wersja pierwsza
Przeciw Antygonie można przedstawić następujące argumenty: złamała prawo państwowe;lekceważyła autorytet władcy... więcej

* * *

Mit tebański: streszczenie


Mit tebański: streszczenie
Mity tebańskie opowiadają dzieje Teb od założenia miasta przez Kadmosa do jego zburzenia po ponownej wyprawie wrogów. Należą do nich opowieści o Europie, Kadmosie, Dirke, Niobe i o Labdakidach, czyli rodzie Edypa i Antygony. „Antygona” Sofoklesa pokazuje ostatni etap tej historii: spór synów Edypa i jego skutki.


Czym są mity tebańskie
Mity tebańskie to zbiór historii, które przybliżają nam dzieje miasta Teby oraz osób nim rządzących. Często mylnie są spr... więcej

* * *

Rola chóru w „Antygonie” Sofoklesa


Rola chóru w „Antygonie” Sofoklesa
Chór tebańskich starców towarzyszy akcji od parodosu do eksodosu i jest zbiorowym bohaterem tragedii. Komentuje wydarzenia, wyraża opinię obywateli, doradza Kreonowi i prowadzi widza do katharsis.


Kim jest chór
Chór składa się z tebańskich starców, których Kreon wezwał na naradę. Na jego czele stoi przodownik, czyli koryfeusz, który w epejsodionach rozmawia z bohaterami. W ... więcej

* * *

Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.


Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
W „Antygonie” król Kreon zabrania pochować Polinika, a jego siostra Antygona łamie zakaz, bo uważa, że ważniejszy jest nakaz bogów. Odpowiedź pokazuje, jak Sofokles ustawia obie racje naprzeciw siebie i komu pod koniec przyznaje słuszność. Kontekst to Ateny V wieku p.n.e., w których powstała tragedia.


Teza
Sofokles pokazuje spór prawa boskiego z prawe... więcej

* * *

Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.


Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie „Antygony” Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Nad rodem Labdakidów ciąży klątwa: Edyp zabił ojca i poślubił matkę, jego synowie zginęli z rąk jeden drugiego, a córka Antygona zostaje zamurowana w grocie. Odpowiedź pokazuje, ile w losach bohaterów jest przeznaczenia, a ile ich własnych wyborów. Kontekst to grecka moira i późniejszy spór o wolną wolę.


Teza
W „Antygonie” przezna... więcej

* * *



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies