Plan wydarzeń „Antygony”
Fabułę „Antygony” da się opisać w siedmiu krokach: od rozmowy Antygony z Ismeną po rozpacz Kreona. Plan podano w trzech wersjach: siedmiopunktowej, według trzynastu części tragedii i w sześciu zdaniach do zapamiętania. Dochodzi do nich opis wydarzeń sprzed akcji oraz kolejność ostatnich scen.
Co wydarzyło się przed akcją
Tragedia zaczyna się po wojnie. Edyp, który nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę, odszedł z Teb. Jego synowie Eteokles i Polinik mieli panować na przemian, ale Eteokles nie oddał władzy. Polinik sprowadził wojska z Argos (wyprawa Siedmiu przeciw Tebom), a bracia zginęli w pojedynku. Władzę objął Kreon, brat Jokasty. To wszystko jest tylko tłem, które widz zna z mitu i z opowieści bohaterów.
Plan wydarzeń w siedmiu punktach
1. Antygona rozmawia z Ismeną, która decyduje się nie pomagać siostrze w pochowaniu Polinejkesa.
2. Antygona chowa ciało zmarłego brata.
3. Strażnik oznajmia Kreonowi, że ktoś pochował ciało, Kreon wpada we wściekłość i grozi strażnikowi śmiercią.
4. Strażnik przyłapuje Antygonę na gorącym uczynku i przyprowadza ją do Kreona. Dziewczyna przyznaje się do winy. Ismena próbuje wziąć część winy na siebie, lecz Antygona nie zgadza się na to.
5. Z Kreonem rozmawia Hajmon, próbując przekonać go do rezygnacji z wprowadzonego zakazu. Kreon nie zgadza się i postanawia zamurować Antygonę w grocie.
6. Tyrezjaszowi udaje się namówić Kreona do zmiany decyzji, lecz już jest za późno – Antygona powiesiła się, samobójstwo popełnił także Hajmon oraz żona Kreona, Eurydyka.
7. Rozpacz i pragnienie śmierci Kreona po stracie najbliższych.
Ten plan pomija pierwszą mowę Kreona do starców, w której ogłasza on ukaz, oraz lament Antygony przed wyprowadzeniem do groty. Obie sceny uwzględnia plan według trzynastu części.
Plan według 13 części tragedii
- Prologos: rozmowa Antygony z Ismeną o zakazie Kreona; Ismena odmawia pomocy.
- Parodos: pieśń chóru o zwycięstwie Teb i o wschodzącym słońcu.
- Epejsodion I: Kreon ogłasza rozkaz (Eteokles z honorami, Polinik bez pogrzebu); Strażnik donosi, że ktoś przysypał ciało.
- Stasimon I: pieśń o człowieku, który zwycięża wszystko oprócz śmierci.
- Epejsodion II: Antygona przyznaje się do czynu; Kreon przesłuchuje Ismenę; siostry zostają zamknięte w pałacu.
- Stasimon II: pieśń o nieszczęściach rodu Labdakidów i o pysze.
- Epejsodion III: spór Kreona z Hajmonem; wyrok: Antygona ma być zamknięta w grocie.
- Stasimon III: hymn o miłości (Erosie).
- Epejsodion IV: lament Antygony (kommos), Kreon każe ją zaprowadzić do groty.
- Stasimon IV: chór przywołuje mityczne postacie skazane na zamknięcie (Danae, Likurg, Kleopatra).
- Epejsodion V: Tyrezjasz przepowiada nieszczęścia; Kreon zmienia decyzję.
- Stasimon V: modlitwa chóru do Dionizosa.
- Eksodos: Posłaniec opowiada o śmierci Antygony i Hajmona, Eurydyka się zabija, Kreon rozpacza.
Kolejność wydarzeń po zmianie decyzji Kreona
Po przepowiedni Tyrezjasza Kreon najpierw każe pochować Polinika, a dopiero potem idzie uwolnić Antygonę. Posłaniec mówi, że razem z Kreonem obmyli i spalili szczątki, usypali grób, a dopiero wtedy ruszyli do groty. To opóźnienie decyduje o tragedii: Antygona zdążyła się powiesić, a Hajmon zabił się obok niej.
Plan do zapamiętania w 6 zdaniach
- Antygona chce pochować brata, ale Ismena się boi.
- Ktoś przysypuje ciało; Strażnik donosi o tym Kreonowi.
- Antygona przyznaje się do czynu i zostaje skazana.
- Hajmon próbuje przekonać ojca, lecz Kreon nie ustępuje.
- Tyrezjasz ostrzega Kreona, a ten za późno zmienia zdanie.
- Giną Antygona, Hajmon i Eurydyka, a Kreon zostaje sam.
Pytania i odpowiedzi
Jakie są najważniejsze wydarzenia w „Antygonie”?
Rozmowa Antygony z Ismeną, pochowanie Polinika, wiadomość Strażnika, schwytanie Antygony, rozmowa Kreona z Hajmonem, wyrok i przepowiednia Tyrezjasza oraz śmierć Antygony, Hajmona i Eurydyki.
Kto pierwszy donosi Kreonowi, że ciało zostało pochowane?
Strażnik. Boi się reakcji króla i od razu zastrzega, że sam nie widział sprawcy.
Kto namawia Kreona do zmiany decyzji?
Tyrezjasz, a potem chór. Przepowiednia wróżbity o śmierci w rodzinie Kreona jest punktem zwrotnym akcji, a chór radzi, by wyprowadzić Antygonę z groty i przygotować grób dla Polinika.
W jakiej kolejności Kreon próbuje naprawić błąd?
Najpierw każe pochować Polinika, dopiero potem idzie uwolnić Antygonę. To opóźnienie sprawia, że zastaje ją już martwą.