AntygonaSofokles

Plan wydarzeń „Antygony”

Fabułę „Antygony” da się opisać w siedmiu krokach: od rozmowy Antygony z Ismeną po rozpacz Kreona. Plan podano w trzech wersjach: siedmiopunktowej, według trzynastu części tragedii i w sześciu zdaniach do zapamiętania. Dochodzi do nich opis wydarzeń sprzed akcji oraz kolejność ostatnich scen.

Co wydarzyło się przed akcją

Tragedia zaczyna się po wojnie. Edyp, który nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę, odszedł z Teb. Jego synowie Eteokles i Polinik mieli panować na przemian, ale Eteokles nie oddał władzy. Polinik sprowadził wojska z Argos (wyprawa Siedmiu przeciw Tebom), a bracia zginęli w pojedynku. Władzę objął Kreon, brat Jokasty. To wszystko jest tylko tłem, które widz zna z mitu i z opowieści bohaterów.

Plan wydarzeń w siedmiu punktach

1. Antygona rozmawia z Ismeną, która decyduje się nie pomagać siostrze w pochowaniu Polinejkesa.

2. Antygona chowa ciało zmarłego brata.

3. Strażnik oznajmia Kreonowi, że ktoś pochował ciało, Kreon wpada we wściekłość i grozi strażnikowi śmiercią.

4. Strażnik przyłapuje Antygonę na gorącym uczynku i przyprowadza ją do Kreona. Dziewczyna przyznaje się do winy. Ismena próbuje wziąć część winy na siebie, lecz Antygona nie zgadza się na to.

5. Z Kreonem rozmawia Hajmon, próbując przekonać go do rezygnacji z wprowadzonego zakazu. Kreon nie zgadza się i postanawia zamurować Antygonę w grocie.

6. Tyrezjaszowi udaje się namówić Kreona do zmiany decyzji, lecz już jest za późno – Antygona powiesiła się, samobójstwo popełnił także Hajmon oraz żona Kreona, Eurydyka.

7. Rozpacz i pragnienie śmierci Kreona po stracie najbliższych.

Ten plan pomija pierwszą mowę Kreona do starców, w której ogłasza on ukaz, oraz lament Antygony przed wyprowadzeniem do groty. Obie sceny uwzględnia plan według trzynastu części.

Plan według 13 części tragedii

  1. Prologos: rozmowa Antygony z Ismeną o zakazie Kreona; Ismena odmawia pomocy.
  2. Parodos: pieśń chóru o zwycięstwie Teb i o wschodzącym słońcu.
  3. Epejsodion I: Kreon ogłasza rozkaz (Eteokles z honorami, Polinik bez pogrzebu); Strażnik donosi, że ktoś przysypał ciało.
  4. Stasimon I: pieśń o człowieku, który zwycięża wszystko oprócz śmierci.
  5. Epejsodion II: Antygona przyznaje się do czynu; Kreon przesłuchuje Ismenę; siostry zostają zamknięte w pałacu.
  6. Stasimon II: pieśń o nieszczęściach rodu Labdakidów i o pysze.
  7. Epejsodion III: spór Kreona z Hajmonem; wyrok: Antygona ma być zamknięta w grocie.
  8. Stasimon III: hymn o miłości (Erosie).
  9. Epejsodion IV: lament Antygony (kommos), Kreon każe ją zaprowadzić do groty.
  10. Stasimon IV: chór przywołuje mityczne postacie skazane na zamknięcie (Danae, Likurg, Kleopatra).
  11. Epejsodion V: Tyrezjasz przepowiada nieszczęścia; Kreon zmienia decyzję.
  12. Stasimon V: modlitwa chóru do Dionizosa.
  13. Eksodos: Posłaniec opowiada o śmierci Antygony i Hajmona, Eurydyka się zabija, Kreon rozpacza.

Kolejność wydarzeń po zmianie decyzji Kreona

Po przepowiedni Tyrezjasza Kreon najpierw każe pochować Polinika, a dopiero potem idzie uwolnić Antygonę. Posłaniec mówi, że razem z Kreonem obmyli i spalili szczątki, usypali grób, a dopiero wtedy ruszyli do groty. To opóźnienie decyduje o tragedii: Antygona zdążyła się powiesić, a Hajmon zabił się obok niej.

Plan do zapamiętania w 6 zdaniach

  1. Antygona chce pochować brata, ale Ismena się boi.
  2. Ktoś przysypuje ciało; Strażnik donosi o tym Kreonowi.
  3. Antygona przyznaje się do czynu i zostaje skazana.
  4. Hajmon próbuje przekonać ojca, lecz Kreon nie ustępuje.
  5. Tyrezjasz ostrzega Kreona, a ten za późno zmienia zdanie.
  6. Giną Antygona, Hajmon i Eurydyka, a Kreon zostaje sam.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najważniejsze wydarzenia w „Antygonie”?

Rozmowa Antygony z Ismeną, pochowanie Polinika, wiadomość Strażnika, schwytanie Antygony, rozmowa Kreona z Hajmonem, wyrok i przepowiednia Tyrezjasza oraz śmierć Antygony, Hajmona i Eurydyki.

Kto pierwszy donosi Kreonowi, że ciało zostało pochowane?

Strażnik. Boi się reakcji króla i od razu zastrzega, że sam nie widział sprawcy.

Kto namawia Kreona do zmiany decyzji?

Tyrezjasz, a potem chór. Przepowiednia wróżbity o śmierci w rodzinie Kreona jest punktem zwrotnym akcji, a chór radzi, by wyprowadzić Antygonę z groty i przygotować grób dla Polinika.

W jakiej kolejności Kreon próbuje naprawić błąd?

Najpierw każe pochować Polinika, dopiero potem idzie uwolnić Antygonę. To opóźnienie sprawia, że zastaje ją już martwą.