AntygonaSofokles

Czas i miejsce akcji w „Antygonie”

Akcja „Antygony” trwa jeden dzień i toczy się przed pałacem królewskim w Tebach. Zaczyna się przed świtem, tuż po odejściu wojsk z Argos, a chór wita wschodzące słońce. To, co dzieje się poza placem przed pałacem (pochówek Polinika, śmierć Antygony w grocie), widz poznaje z relacji bohaterów.

Jeden dzień i jedno miejsce

Akcja rozgrywa się w ciągu jednego dnia przed pałacem królewskim w Tebach, a rozpoczyna przed świtem. O czasie tragedii wnioskować można na podstawie pieśni parodosowej Chóru, który wykonuje hymn pochwalny na cześć wschodzącego słońca:

„O słońca grocie, coś jasno znów Tebom Błysnął po trudach i znoju, Złote dnia oko, przyświecasz ty niebom (...) Witaj! (...)”

Miejsce akcji podaje już wstęp do tekstu: „Rzecz dzieje się przed dworem królewskim w Tebach”. Na ten plac wchodzą kolejno wszystkie postacie, a o wydarzeniach z innych miejsc widz dowiaduje się z ich słów.

Po czym poznajemy porę dnia

Noc przed świtem

Uprzednio, w Prologosie, ukazana jest Antygona namawiająca siostrę do pochówku zwłok brata - Polinejkesa, który poległ podczas starcia z Eteoklesem. Wiadomo również, że walka niedawno się skończyła, o czym wspomina Ismena:

„Od dnia, gdy braci straciłyśmy obu, W bratnim zabitych razem pojedynku Odkąd tej nocy odeszły Argiwów Hufce, niczego więcej nie zaznałam (...)”

Rozkaz wydany przez Kreona zabraniał grzebania Polinika, dlatego logiczne jest, że Antygona decyduje się na „złamanie” zakazu pod osłoną nocy, aby łatwiej ujść czujności straży. Jej dialog z młodszą siostrą również musi toczyć się w półmroku. Dopiero potem następuje powitalna pieśń słońca. (parodos)

Pory dnia w tekście

CzęśćCo mówi o czasie
Prologosrozmowa sióstr toczy się przed świtem, po nocy, w którą odeszły wojska z Argos
Parodoschór wita wschodzące słońce hymnem
Epejsodia i eksodosreszta wydarzeń mieści się w tym samym dniu; tekst nie podaje dokładnych godzin

Reszta dnia

W dalszych częściach są tylko pojedyncze wskazówki. Strażnik opowiada, że gdy straż siedziała na wzgórzu przy odkrytym ciele, „zabłysnął w środku ognisty krąg słońca”, a potem zerwał się wicher i powietrze wypełniła kurzawa. W eksodosie Kreon, szukając śmierci, woła: „Niechbym nie ujrzał jutrzejszej ja zorzy!”. O jutrze mówi więc jak o dniu, którego nie chce doczekać, a tragedia kończy się jeszcze tego samego dnia.

Co wydarzyło się przed akcją

Akcja zaczyna się zaraz po wojnie, w której zginęli obaj synowie Edypa. Jej początki wyjaśnia legenda o przekleństwie rzuconym na braci.

Pojedynek braci jest tłem całej tragedii. Ismena mówi o nim w pierwszej scenie, a chór w parodosie opisuje miejsce, „gdzie brat na brata podniósł ramię”.

Co dzieje się poza sceną

WydarzenieGdzie się dziejeSkąd o nim wiemy
pochówek Polinikapole poza murami miastarelacja Strażnika
śmierć Antygony i Hajmonaskalna grota, grobowiecrelacja Posłańca w eksodosie
śmierć Eurydykiwnętrze pałacu, u ołtarzarelacja drugiego posłańca
pojedynek braci i wojnapod murami Tebwspomnienia bohaterów, wiedza z mitu

Po co jedność czasu i miejsca

Skupienie akcji w jednym dniu i jednym miejscu zwiększa napięcie, bo bohaterowie nie mają czasu na zmianę decyzji. Kreon cofa rozkaz, ale o chwilę za późno. Scena przed pałacem jest miejscem, gdzie zapadają wyroki i przychodzą wieści.

Pytania i odpowiedzi

Gdzie rozgrywa się akcja „Antygony”?

W Tebach, przed pałacem królewskim. Wydarzenia dziejące się poza sceną, jak śmierć Antygony w grocie, są relacjonowane przez posłańców.

Ile trwa akcja tragedii?

Jeden dzień. Zaczyna się przed świtem rozmową sióstr, a kończy rozpaczą Kreona po śmierci syna i żony.

Skąd wiemy, że akcja zaczyna się o świcie?

Z parodosu: chór śpiewa pieśń na cześć wschodzącego słońca. Wcześniej Ismena wspomina, że minionej nocy odeszły wojska z Argos.

Kiedy Antygona pochowała Polinika?

Poza sceną, po rozmowie z Ismeną w prologosie i przed przybyciem Strażnika w pierwszym epejsodionie. Widz tego nie widzi, bo Strażnik relacjonuje Kreonowi tylko skutek: ktoś przysypał ciało ziemią. Antygona wraca do zwłok w ciągu dnia i wtedy straż ją przyłapuje.

Co dzieje się przed akcją „Antygony”?

Wojna Siedmiu przeciw Tebom, w której bracia Eteokles i Polinik zabili się nawzajem. Po jej zakończeniu rządy obejmuje Kreon.

Szybki test

Akcja „Antygony” rozgrywa się:

Akcja „Antygony” rozgrywa się:

Akcja „Antygony” rozpoczyna się: