Pozostali bohaterowie „Faraona”: charakterystyka
Pozostali bohaterowie „Faraona” to dwór królewski, kapłani, kochanki Ramzesa i cudzoziemcy z Fenicji, Asyrii i Chaldei. Na dworze stoi stary faraon Ramzes XII z królową Nikotris oraz wierny Tutmozis, a władzę dzierżą arcykapłani Herhor, Mefres i Mentezufis. Wokół księcia kręcą się też Sara i Kama, Grek Lykon oraz bankierzy fenickich miast.
Ramzes XII i dwór królewski
Ramzes XII
Faraon, ojciec Ramzesa, mąż królowej Nikotris. Był to: „człowiek blisko sześćdziesięcioletni, z twarzą zwiędłą. Miał na sobie białą togę, na głowie czerwono – biały kołpak ze złotym wężem, w ręku długą laskę.” Rządził Egiptem przez trzydzieści cztery lata. Z małżeństwa z pierwszą żoną, królewną chetyjską, miał trzech synów, ale żaden nie był w stanie objąć tronu (najstarszy popełnił samobójstwo, dwóch zachorowało). Dopiero najmłodszy syn, Ramzes, spełnił oczekiwania władcy. Jako faraon zaczął rządy od samowoli, lecz szybko skończyły mu się pieniądze i wówczas zwrócił się ku bogom i mądrości kapłanów. Z czasem stał się bardzo pobożny i przyjął święcenia arcykapłańskie. Państwem rządził zgodnie z wolą kapłanów, pod których wpływem pozostawał do końca swych dni. Pod koniec życia stał się człowiekiem schorowanym, zmęczonym, niekiedy niedołężnym i coraz częściej myślał o śmierci. Poddani dostrzegali jego pobożność i uległość wobec kapłanów.
Królowa Nikotris
Druga żona Ramzesa XII, matka Ramzesa XIII, późniejsza żona Herhora. Była córką arcykapłana Amenhotepa i największą panią w Egipcie: „Bogowie nie omylili się, powołując ją na rodzicielkę króla. Była to osoba wysoka, dość pełna i pomimo czterdziestu lat, jeszcze piękna. Nade wszystko w oczach, twarzy i całej postaci jej był taki majestat, że nawet gdy szła samotna w skromnej szacie kapłanki, ludzie schylali przed nią głowy.”
Nikotris była pobożną kobietą, szanowała męża i syna, którego miłowała z całego serca. Nie ingerowała w rządy męża, później z podziwem patrzyła na miłość, jaką żołnierze otaczali jej syna. Za wszelką cenę chciała uchronić Ramzesa przed błędami, często modliła do bogów, aby chronili jej zapalczywe dziecko.
Tutmozis
Krewny, przyjaciel i najbardziej zaufany człowiek Ramzesa XIII. Był to: „młody człowiek dziwnej powierzchowności. Miał na sobie muślinową koszulkę, bogato haftowany fartuszek i złotą szarfę przez ramię. Nade wszystko jednak odznaczała się jego ogromna peruka, składająca się z mnóstwa warkoczyków, i sztuczna bródka, podobna do kociego ogona. […] pierwszy elegant w Memfis, który nawet podczas marszu stroił się i oblewał perfumami.”
Tutmozis był wierny Ramzesowi, choć często ubolewał nad jego brakiem szacunku do panującej mody. Stał się jego powiernikiem i załatwiał poufne sprawy. Zawsze gotowy, aby spełniać rozkazy pana. Chętnie bawił się i ucztował, otaczał pięknymi kobietami. Wolał życie dworskie niż żołnierskie koszary. Z czasem zaczął odważniej występować przeciwko kapłanom, wiedząc, że podobnie myśli faraon i cała arystokracja. Ożenił się z córką monarchy tebańskiego, Hebron, choć dziewczyna powiedziała mu, że nie będzie spełniała obowiązków żony. Małżeństwo zagwarantowało mu posag i odziedziczenie majątku. Zawsze wspierał i służył radą Ramzesowi. Zginął z ręki Eunany, kiedy chciał aresztować Herhora.
Hebron
Córka nomarchy tebańskiego, żona Tutmozisa i kochanka Ramzesa XIII. Dwudziestoletnia piękność o niezależnym charakterze. Nie zwracała uwagi na męża, którego poślubiła z woli faraona i ojca. Od początku zakochana w Ramzesie, ceniła jego inteligencję.
Kapłani i ludzie kapłanów
Herhora i Pentuera opisują także osobne artykuły: Herhor oraz Pentuer i Menes.
Herhor
Arcykapłan i minister wojny, osoba najważniejsza w Egipcie – w rzeczywistości to on umiejętnie kierował starym faraonem i podejmował najważniejsze decyzje. Swoje stanowisko zawdzięczał ojcu królowej. Był to człowiek: „czterdziestokilkuletni, silnie zbudowany, zamknięty w sobie. Rzadko odzywał się i równie rzadko spoglądał na ludzi spod zapuszczonych powiek. Jak każdy Egipcjanin, miał obnażone ręce i nogi, odkrytą pierś, sandały na stopach, krótką spódniczkę dokoła bioder, a z przodu fartuszek w pasy niebieskie i białe. Jako kapłan, golił zarost i włosy i nosił skórę pantery zawieszoną przez lewe ramię. Nareszcie, jako żołnierz, nakrywał głowę małym gwardyjskim hełmem, spod którego na kark spadała chusteczka, również w białe i niebieskie pasy”.
Herhor posiadał ogromną wiedzę i godną podziwu przebiegłość. Potrafił wykorzystać wszystkie środki, aby ukrócić władzę Ramzesa. W młodym księciu, a później faraonie, widział prawdziwe zagrożenie dla swojej władzy i stanu kapłańskiego. Pragnął za wszelką cenę utrzymać znaczenie i potęgę swojego stanu. Wielokrotnie przewidział działania Ramzesa i mógł umiejętnie pokierować zdarzeniami, aby w końcu doprowadzić do jego klęski. Umiejętnie wpływał na królową Nikotris, której był powiernikiem. Kierował się rozsądkiem, był spokojny i opanowany. Aby osiągnąć swoje cele nie cofnął się nawet przed zbrodnią. Początkowo chciał uzyskać wpływ nad młodym księciem, lecz, kiedy okazało się, że młodzieniec jest niezależny, dąży do samodzielnej władzy i upadku stanu kapłańskiego, stał się jego wrogiem i podjął walkę. Po śmierci Ramzesa XIII jako najwyższy kapłan w Egipcie, objął rządy i wprowadził w życie wszystkie zamierzenia byłego faraona jako swoje. Kolejnym posunięciem był ślub z królową Nikotris. Ostatecznie został wybrany faraonem i zapoczątkował nową dynastię.
Pentuer
Odznaczał się niesamowitą pamięcią. Był to: „kapłan i pisarz ministra, chudy asceta, który w największy upał nie nakrywał ogolonej głowy. Pochodził z ludu, lecz pomimo niskiego urodzenia zajmował ważne stanowisko w państwie dzięki wyjątkowym zdolnościom”.
Pochodzenie Pentuera uwrażliwiło go na niedolę i biedę ludu egipskiego. Jako pomocnik Herhora doskonale orientował się w sprawach państwowych oraz możliwościach kapłanów. W młodym Ramzesie widział władcę, który jest w stanie pomóc biednym poddanym i ulżyć ich losowi. Wiele razy, jako tajemniczy głos, radził księciu, co ma robić. To właśnie on obronił Sarę przez atakiem wzburzonego tłumu. Ramzes docenił jego mądrość i uczynił swoim doradcą. To Pentuer podpowiadał mu, jakie zmiany powinien wprowadzić w państwie, by doprowadzić do dobrobytu poddanych. Po śmierci faraona postanowił opuścić dwór i zamieszkał z Menesem. Długo opłakiwał Ramzesa XIII, wiedząc, że był on młodzieńcem szlachetnym i miał dobre zamiary.
Mefres
Arcykapłan i bliski współpracownik Herhora. Uczestniczył w tajnych zgromadzeniach i podejmowaniu najważniejszych decyzji w państwie. Osoba pełna nienawiści i zawiści, zdziecinniała. Po tym, jak ujrzał lewitującego w powietrzu Beroesa, zapragnął również unieść się nad ziemią. Zaczął modlić się do bogów, a jego służba zapewniała go, że rzeczywiście mu się to udaje. Praktyki te uczyniły go pośmiewiskiem dworu. Człowiek przebiegły, bezwzględny, sprytny i mściwy, bardzo często działał w sposób przemyślany i okrutny. Ośmieszony przez Ramzesa, znienawidził go i zapragnął zemsty. Wykorzystywał Lykona, aby przekonać wszystkich, że młody faraon oszalał. Kierował się żądzą odwetu i urażoną dumą. Chciał zostać głównym dozorcą Labiryntu i wprowadzić Greka na tron, wykorzystując jego podobieństwo do władcy. Zginął na mocy wyroku dozorców Labiryntu.
Mentezufis
Współpracownik Herhora, kapłan. Przebywanie w pobliżu Ramzesa umożliwiało mu dyskretnie i sprytnie działać na szkodę księcia (wbrew jego rozkazom kazał zabić jeńców libijskich). Był wtajemniczany we wszystkie sprawy państwa i kapłanów. Wielokrotnie wykazywał się przebiegłością, stojąc na uboczu, lecz obserwując i wykorzystując swoją wiedzę do udaremnienia działań następcy.
Samentu
Arcykapłan boga Seta, znał wiele tajemnic kapłanów, ponieważ wcześniej służył Ozirisowi. Dzięki mądrości i nienawiści do arcykapłanów egipskich zyskał sympatię Ramzesa i stał się jego doradcą. Był to człowiek, który: „nie golił on rudej brody i kudłatych włosów, jak przystało na czciciela Seta; twarz miał surową, ale oczy pełne mądrości.”
Samentu chciał pomóc Ramzesowi obalić stan kapłański. Kierował się niechęcią do Herhora i Mefresa, którzy traktowali go z wyższością jako kapłana złego boga. Marzył o tym, że po śmierci ministra wojny zajmie jego miejsce, a z czasem będzie rządził państwem zamiast Ramzesa. pragnął, aby jego syn zapoczątkował nową dynastię. Poznał drogę do skarbca Labiryntu, lecz odkryty przez Lykona, popełnił samobójstwo.
Eunana
Żołnierz kapłański, zdrajca i morderca Tutmozisa. Podczas manewrów pod Pi-Bailos w oddali dostrzegł skarabeusze. Został ukarany przez Herhora za to, że nie zauważył odejścia Ramzesa. Podstępnie dostał się do gwardii faraona, aby donosić kapłanom o jego poczynaniach.
Sara, Kama i Lykon
Sarę i Kamę opisują dokładniej artykuły Sara i Kama.
Sara
Żydówka, córka Gedeona, kochanka Ramzesa i matka jego pierworodnego syna, Seti – Izaaka. Było to: „piękne dziewczę z greckimi rysami twarzy i cerą słoniowej kości. Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł. Miała na sobie białą szatę powłóczystą, którą z jednej strony unosiła ręką; pod przejrzystą zasłoną widać było dziewicze piersi z kształtu podobne do jabłek.”
Sara zachwyciła swoją urodą Ramzesa, który wykupił ją od ojca. Sama również była oczarowana pięknym młodzieńcem i zdecydowała się zamieszkać w jego folwarku, choć było to niezgodne z religijnymi i obyczajowymi nakazami jej ludu. Początkowo bała się ludzi i wstydziła swojej pozycji. Spokojna i cicha, dobra dla służby, zyskała powszechną sympatię. Ramzes także doceniał jej cierpliwość i delikatność. Bardzo kochała swojego synka i samodzielnie się nim zajmowała. Z pokorą zniosła wypędzenie przez Ramzesa z pałacu i poniżające służenie Kamie. Z czasem książę przywrócił ją do łask jako matkę swojego syna. Przestrzegała Ramzesa przed wpływem Fenicjanki, która według przepowiedni miała zgubić ją i dziecko. Ogrom miłości Sary do następcy uwidacznia się w chwili, kiedy myśli, że zamordował ich dziecko. Wtedy wzięła winę na siebie. Zmarła w chwili, gdy dowiedziała się, że Ramzes jest niewinny, a ona pozwoliła obcemu człowiekowi zabić chłopca.
Kama
Bardzo młoda kapłanka fenicka w świątyni Astoreth. Wyróżniała się urodą i zawsze otaczał ją tłum wielbicieli. Zakochał się w niej Grek Lykon, śpiewak świątyni, któremu obiecała, że ucieknie z nim do Grecji. Z czasem została wykorzystana przez Fenicjan do wpłynięcia na Ramzesa. Przed księciem udawała osobę miłą, łagodną i zakochaną. Ramzes dostrzegał jej wyrachowanie i obłudę.
W rzeczywistości była osobą próżną, bezwzględną, pragnęła pochlebstw i drogich prezentów. Z łatwością manipulowała mężczyznami. Przyczyniła się do wygnania Sary, wyjawiając, że jej syn jest również Żydem. Kiedy zajęła jej miejsce, stała się agresywna, wrzaskliwa i zawsze miała pretensje do księcia. Tęskniła za dawnym życiem, kiedy mężczyźni składali jej hołdy. Szybko została znienawidzona przez służbę, którą upokarzała. To ona podsunęła Lykonowi pomysł zamordowania syna Ramzesa, a następnie uciekła z kochankiem. Zachorowała na trąd (zaraziła się zakładając podrzucony welon). Została wywieziona na pustynię do miasteczka trędowatych.
Lykon
Grek, zakochany w Kamie, śpiewak przy świątyni Astoreth. Był uderzająco podobny do Ramzesa: „W smudze światła, o parę kroków stał prześliczny człowiek, zupełnie podobny do niego. Ta sama twarz, oczy, młodzieńczy zarost, ta sama postawa, ruchy i odzienie.”
Właśnie przez podobieństwo do księcia był wykorzystywany najpierw przez Fenicjan do przekonywania ludzi, że następca tronu zmienił wiarę. Później stał się więźniem Mefresa i udawał szaleństwo, aby poddani myśleli, że faraon zachorował na obłęd jak jego bracia.
Lykon był osobą gwałtowną, porywczą i bezwzględną, darzył szaleńczą miłością Kamę. Kiedy Ramzes zainteresował się kapłanką, Grek zapałał do niego ogromną nienawiścią i chciał nawet go zabić. W ostateczności zamordował dziecko Sary. Posiadał również dar jasnowidzenia, który wykorzystywał Mefres – to dzięki tej zdolności Lykon odnalazł Samentu w Labiryncie. Zginął, uduszony przez faraona, lecz udało mu się go śmiertelnie zranić.
Cudzoziemcy: Fenicjanie, Chaldejczyk i Asyryjczyk
Hiram
Członek najwyższej rady tyryjskiej, książę, który chętnie rozdawał jałmużnę biednym. Był to „niewysoki człowiek z siwą brodą, ubrany w złocistą togę i złotą obręcz na głowie”. Według słów Sary wzbogacił się, sprzedając porywane dziewczęta. Dzięki szpiegom, wiedział o planach kapłanów i przekazywał je Ramzesowi. Umiejętnie kierował księciem i wykorzystywał go do swoich celów.
Dagon
Bankier fenicki i pożyczkodawca Ramzesa. Był to człowiek: „w sile wieku, żółty, suchy, ale dobrze zbudowany. Miał niebieską tunikę, na niej biały płaszcz z cienkiej tkaniny, ogromne włosy własne, ściśnięte złotą obrączką, i dużą czarną brodę, również własną. Bujny ten zarost imponująco wyglądał obok peruk i przyprawnych bródek egipskich elegantów.”
Dzięki przebiegłości zyskał zaufanie Ramzesa. Był osobą zakłamaną i fałszywą – chciał zyskać przychylność Sary, aby wstawiła się za nim u księcia. W dzierżawionych majątkach bezwzględnie traktował chłopów, nakładając na nich większe podatki.
Beroes
Arcykapłan chaldejski, mędrzec i prorok. Miał: „około czterdziestu lat, bujne włosy i brodę kruczej barwy, zadumane oczy i dziwnie szlachetne rysy, których, zdawało się, nigdy gniew nie zmarszczył ani wykrzywiła trwoga.”
Do Egiptu przybył jako posłaniec rady babilońskiej, która ostrzegała kapłanów przed niebezpieczeństwem, wiszącym nad państwem. Był zwolennikiem traktatu między Asyrią a Egiptem. Człowiek opanowany o wyjątkowej mądrości. Posiadał dar lewitowania w powietrzu.
Sargon
Poseł asyryjski, oczarowany urodą Kamy, zapragnął pojąć ją za żonę. Był mężczyzną: „o wspaniałej postawie i nieco szpakowatych włosach”. Miał brodę i włosy zaplecione w warkoczyki. Wyczuwał niechęć Ramzesa do siebie, lecz tłumaczył to zazdrością o Kamę. W Ramzesie widział dobrodusznego pana i doskonałego wodza. Wcześniej niż kapłani domyślił się, że młodzieniec wie o traktacie z Asyrią.
Pytania i odpowiedzi
Kto zabija Tutmozisa?
Żołnierz Eunana, który wcześniej wszedł do gwardii faraona, żeby donosić kapłanom. Tutmozis jedzie wtedy aresztować Herhora i Mefresa.
Dlaczego Mefres nienawidzi Ramzesa XIII?
Młody faraon otwarcie zakpił z jego praktyk religijnych. Mefres chciał unieść się w powietrze po tym, jak zobaczył lewitującego Beroesa, i stał się pośmiewiskiem dworu. Odtąd pragnie zemsty na Ramzesie.
Dlaczego Samentu pomaga Ramzesowi?
Nienawidzi egipskich arcykapłanów, którzy traktują go z góry jako czciciela boga Seta. Liczy też, że po śmierci Herhora zajmie jego miejsce, a z czasem jego syn zapoczątkuje nową dynastię.
Kim jest Hebron?
To córka nomarchy tebańskiego, którą Ramzes i jej ojciec wydają za Tutmozisa. Od początku jest zakochana w Ramzesie i zostaje jego kochanką, choć męża ignoruje.