aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Mloda Polska
Choć przywołane sonety różnią się jednostkowym bohaterem, to jednak łączy je konstrukcja bohatera zbiorowego, jakim Kasprowicz uczynił ubóstwo. Pozbawieni szans pomocy ze strony powołanych do tego urzędów, skazani na los żebraków czy analfabetów, czasami próbowali zmienić swój los. Chłopak z XXXIX sonetu robił wszystko, by wyrwać się z rodzinnej wsi, której najważniejsze cechy ukazane są w otwierającym zbiór liryku. Choć był już tak blisko celu okazało się, że same chęci, ciężka praca czy talent nie wystarczą. Gdyby wyciągnięto do niego pomocną dłoń, z pewnością skończyłby prestiżowe studia, wyjechał na zagraniczną praktykę, założył rodziną i potem oddał społeczeństwu to, co od niego otrzymał. Okazało się jednak, że postulowana w pozytywizmie idea pracy organicznej, szerzenia oświaty wśród chłopstwa to tylko puste slogany, a reforma uwłaszczeniowa zamiast umożliwi pracę na własny rachunek, uzależniła los gospodarzy od łaski urzędników. Przykładem tej tezy jest historia wdowy z XV sonetu.
Analiza
Kasprowicz zastosował wszystkie wymogi formalne przy konstrukcji jedynie sonetu rozpoczynającego cykl „Z chałupy”. Jedynie on dzieli się według klasycznej zasady na część opisowo-narracyjną („Chaty rzędem na piaszczystych wzgórkach”) i refleksyjno-liryczną („Szare chaty! nędzne chłopskie chaty! / Jak się z wami zrosło moje życie”).
Inne liryki z tego tomu są wybiórczą realizacją antycznych reguł. Poeta zrezygnował z odautorskiego komentarza zdając sobie sprawę, że najlepszym podsumowanie opisywanych historii będzie właśnie brak podsumowania i oddanie tego zadania czytelnikowi. W skonstruowaniu takiego bilansu posłużą skonstruowane przez Kasprowicza, sugestywne epitety („chude krowy”, „szare chaty”, „nędzne chłopskie chaty”), ostrożne korzystanie z języka ściśle poetyckiego na rzecz słownictwa charakterystycznego bardziej opowiadaniu czy relacji, co potwierdzają słowa jednego z badaczy twórczości poety, Jana Tomkowskiego: „Poezji znajdziemy w tych tomach raczej niewiele. Sonet, najbardziej liryczny z gatunków, pod piórem Kasprowicza zamienia się w reportaż społeczny, bywa portretem postaci albo lakonicznym epitafium”.
W sonetach odnajdziemy powtarzające się rymy. Analizując pod tym kątem I, XV i XXXIX widać pewną regułę: w każdym z nich dwie pierwsze strofy łączą się rymami ABBA, ABBA. Zasady tej nie odnajdziemy w dwóch pozostałych zwrotkach: w I są rymy typu ABC, ABC, w XV - ABB, CAC, w XXXIX zaś ABB, ACC.Z chałupy - analiza i interpretacja
Choć przywołane sonety różnią się jednostkowym bohaterem, to jednak łączy je konstrukcja bohatera zbiorowego, jakim Kasprowicz uczynił ubóstwo. Pozbawieni szans pomocy ze strony powołanych do tego urzędów, skazani na los żebraków czy analfabetów, czasami próbowali zmienić swój los. Chłopak z XXXIX sonetu robił wszystko, by wyrwać się z rodzinnej wsi, której najważniejsze cechy ukazane są w otwierającym zbiór liryku. Choć był już tak blisko celu okazało się, że same chęci, ciężka praca czy talent nie wystarczą. Gdyby wyciągnięto do niego pomocną dłoń, z pewnością skończyłby prestiżowe studia, wyjechał na zagraniczną praktykę, założył rodziną i potem oddał społeczeństwu to, co od niego otrzymał. Okazało się jednak, że postulowana w pozytywizmie idea pracy organicznej, szerzenia oświaty wśród chłopstwa to tylko puste slogany, a reforma uwłaszczeniowa zamiast umożliwi pracę na własny rachunek, uzależniła los gospodarzy od łaski urzędników. Przykładem tej tezy jest historia wdowy z XV sonetu.
Analiza
Kasprowicz zastosował wszystkie wymogi formalne przy konstrukcji jedynie sonetu rozpoczynającego cykl „Z chałupy”. Jedynie on dzieli się według klasycznej zasady na część opisowo-narracyjną („Chaty rzędem na piaszczystych wzgórkach”) i refleksyjno-liryczną („Szare chaty! nędzne chłopskie chaty! / Jak się z wami zrosło moje życie”).
Inne liryki z tego tomu są wybiórczą realizacją antycznych reguł. Poeta zrezygnował z odautorskiego komentarza zdając sobie sprawę, że najlepszym podsumowanie opisywanych historii będzie właśnie brak podsumowania i oddanie tego zadania czytelnikowi. W skonstruowaniu takiego bilansu posłużą skonstruowane przez Kasprowicza, sugestywne epitety („chude krowy”, „szare chaty”, „nędzne chłopskie chaty”), ostrożne korzystanie z języka ściśle poetyckiego na rzecz słownictwa charakterystycznego bardziej opowiadaniu czy relacji, co potwierdzają słowa jednego z badaczy twórczości poety, Jana Tomkowskiego: „Poezji znajdziemy w tych tomach raczej niewiele. Sonet, najbardziej liryczny z gatunków, pod piórem Kasprowicza zamienia się w reportaż społeczny, bywa portretem postaci albo lakonicznym epitafium”.
strona: 1 2
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies