aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Mloda Polska
Zachwyt pięknem odkrywanych miejsc w pewnym miejscu ustąpił przenikającej do wiersza atmosferze grozy. Im bardziej statek zapuszczał się na głęboką wodę, im dalej od lądu płynął „w Ocean”, tym częściej nawiedzały go niezrozumiałe i przerażające wizje:
„Widziałem wrące bagnisk olbrzymich fermenty,
Sieci, gdzie wśród trzcin gniją całe Lewiatany,
Zapadania wód nagła śród ciszy zaklętej,
Katarakty oddalań ku bezdni nieznanej.
Lodowce, słońca srebrne, opal fal nieb żary,
Przeokropne mielizny w zatok ciemnych toni,
Gdzie żarte przez robactwo olbrzymie węgary
Pieszczą drzewa skręcone jadem czarnych woni”.
W pewnym momencie podmiot, zrezygnowany i przesiąknięty wszechogarniającym cierpieniem, nieoczekiwanie zdradza, iż chciałby umrzeć: „O, niechaj dno me pęknie ! Niech pójdę pod morze!”. Początkowe wielkie aspiracje odkrywcy i eksploratora zniknęły, zastąpione przez poczucie uwięzienia i osamotnienia. Snując refleksje nad przeszłością, podmiot wyraża pragnienie zrezygnowania z wielkich porywów ducha na rzecz powrotu do krainy dzieciństwa. Tęsknota za cywilizacją i stałym lądem okazują się być silniejsze, niż uroda nowych miejsc, a wspomnienie błotnistych kałuż Europy, nad którymi bawią się dzieci, puszczając małe stateczki, jest obezwładniające.
„Ja tęsknię do wybrzeży odwiecznych Europy.
(...)
Jeżeli jakiej wody tam w Europie pragnę,
To błotnistej kałuży, gdzie w zmrokowej chwili
Dziecina pełna smutku, kucnąwszy nad bagnem,
Puszcza statki wątlejsze od pierwszych motyli”
Utwór „Statek pijany” z pozoru wydaje się być tekstem wychwalającym podróże, oderwanie się od codziennych obowiązków, odkrywanie nowych miejsc. W rzeczywistości jednak jest to wiersz głęboko filozoficzny, pełen refleksji na temat ludzkiego życia, bogaty we fragmenty melancholijne, o smutnym, przygnębiającym i zapadającym w pamięć nastroju. Choć przez większą część poematu podmiot-statek rozpływa się na urokami nowo odkrywanych terenów, nad pięknem przyrody, tak naprawdę okazuje się jednostką, dla której najważniejsza jest rodzina i kraj lat dzieciństwa.
Podróż tytułowego statku przez wody „Oceanu” można interpretować z jednej strony jako symbol nieograniczoności, wolności i przekraczania wszelkich granic, a z drugiej – jako poetycką metaforę problemów towarzyszących uświadomieniu sobie przynależności narodowej. Ukazaną przez Rimbaud przemianę kilka lat później Friedrich Nietzsche przedstawił obrazowo słowami: Statek pijany - interpretacja
Zachwyt pięknem odkrywanych miejsc w pewnym miejscu ustąpił przenikającej do wiersza atmosferze grozy. Im bardziej statek zapuszczał się na głęboką wodę, im dalej od lądu płynął „w Ocean”, tym częściej nawiedzały go niezrozumiałe i przerażające wizje:
„Widziałem wrące bagnisk olbrzymich fermenty,
Sieci, gdzie wśród trzcin gniją całe Lewiatany,
Zapadania wód nagła śród ciszy zaklętej,
Katarakty oddalań ku bezdni nieznanej.
Lodowce, słońca srebrne, opal fal nieb żary,
Przeokropne mielizny w zatok ciemnych toni,
Gdzie żarte przez robactwo olbrzymie węgary
Pieszczą drzewa skręcone jadem czarnych woni”.
W pewnym momencie podmiot, zrezygnowany i przesiąknięty wszechogarniającym cierpieniem, nieoczekiwanie zdradza, iż chciałby umrzeć: „O, niechaj dno me pęknie ! Niech pójdę pod morze!”. Początkowe wielkie aspiracje odkrywcy i eksploratora zniknęły, zastąpione przez poczucie uwięzienia i osamotnienia. Snując refleksje nad przeszłością, podmiot wyraża pragnienie zrezygnowania z wielkich porywów ducha na rzecz powrotu do krainy dzieciństwa. Tęsknota za cywilizacją i stałym lądem okazują się być silniejsze, niż uroda nowych miejsc, a wspomnienie błotnistych kałuż Europy, nad którymi bawią się dzieci, puszczając małe stateczki, jest obezwładniające.
„Ja tęsknię do wybrzeży odwiecznych Europy.
(...)
Jeżeli jakiej wody tam w Europie pragnę,
To błotnistej kałuży, gdzie w zmrokowej chwili
Dziecina pełna smutku, kucnąwszy nad bagnem,
Puszcza statki wątlejsze od pierwszych motyli”
Utwór „Statek pijany” z pozoru wydaje się być tekstem wychwalającym podróże, oderwanie się od codziennych obowiązków, odkrywanie nowych miejsc. W rzeczywistości jednak jest to wiersz głęboko filozoficzny, pełen refleksji na temat ludzkiego życia, bogaty we fragmenty melancholijne, o smutnym, przygnębiającym i zapadającym w pamięć nastroju. Choć przez większą część poematu podmiot-statek rozpływa się na urokami nowo odkrywanych terenów, nad pięknem przyrody, tak naprawdę okazuje się jednostką, dla której najważniejsza jest rodzina i kraj lat dzieciństwa.
„Jak duch stał się wielbłądem, wielbłąd lwem, a wreszcie lew dzieckiem” (Friedrich Nietzsche, Sława Lisiecka i Zdzisław Jaskóła (tłum.): „To rzekł Zaratustra”, „Gazeta Wyborcza”, Wrocław 2005, s. 22).
Modernistyczny liryk Rimbaud zestawiany jest często z romantycznym sonetem Adama Mickiewicza, pt. „Pielgrzym”. W nim także pod pozorem podroży (po Krymie) autor poruszył problem miłości do ojczystej ziemi, tęsknoty za rodzinnym domem silniejszej, niż piękno otaczającej go nieznanej przyrody. Podobnie jak w dziele naszego rodzimego wieszcza, tak i w najdłuższym utworze wierszowanym „poety przeklętego” pada pytanie o wpływ przeszłości na teraźniejszość i przyszłość. Płynące z niego przesłanie jest jasne. Każdy człowiek pragnie wrócić do swoich korzeni, do znanego dobrze środowiska, do bliskich, ponieważ tylko tam może być sobą, tylko tam jest bezpieczny i naprawdę wolny Nie zmienią tego żadne piękne krajobrazy, miłość do ojczyzny jest silniejsza niż nieskończoność Oceanu, niż najwspanialsza podróż.
strona: 1 2
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies