aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Syzyfowe prace
Młody pisarz czerpał inspiracje z obserwowanych zmagań z zaborcą, stykając się nieustannie – a zwłaszcza w latach szkolnych – z krzywdą swej ojczyzny.
Choć Syzyfowe prace przedstawiają czasy późniejsze, niż Wierna rzeka czy O żołnierzu tułaczu, to jednak pobrzmiewają w nich echa powstania styczniowego. Pisarz umocnił miłość do tradycji narodowowyzwoleńczej poprzez lekturę dzieł wielkich romantyków. Zaczytywał się – podobnie jak Marcin Borowicz czy Andrzej Radek – Mickiewiczem czy Słowackim, kierując swą uwagę na sprawy społeczne.
· Wpływ obserwacji ludzi i początek zrodzenia się pasji społecznej.
Na tej płaszczyźnie życiorys pisarza jest pierwowzorem dziejów Borowicza. W rodzinnych Ciekotach Żeromski obserwował biedę. Dosyć blisko żył z dworskimi oficjalistami i miejscowymi chłopami, poprzez samotne wędrówki poznawał los chłopów. Stał się wrażliwy na ludzką krzywdę, szybciej dojrzał.
Również podczas studiów pisarz doświadczył nędzy. „Gonił” za korepetycjami, by mieć na jedzenie. W końcu przerwał studia, nękany głodem i chorobami. Zaczął pracować jako nauczyciel domowy po szlacheckich dworach. Zdobył smutne doświadczenia guwernerskie. Czynił coraz ostrzejsze obserwacje, ujawniając egoizm społeczny ziemiaństwa czy uległość wobec zaborcy. W Dzienniku napisał: „Polskości i patriotyzmu nie ma w tych dworach, które znam, Patriotyzm kryje się dziś po kryjówkach, w poddaszach studenckich, w pokoikach pensjonarek. Ach, na Boga – może on zajdzie kiedy i do chałup chłopskich! Wtedy – inaczej będzie. Wtedy i ja zakrzyknę na cały głos, na straszny głos: rewolucji, rewolucji, rewolucji!”.
· Zainteresowania oświatowe pisarza.
Wpływ na charakter omawianej powieści miały osobiste doświadczenia oświatowe Żeromskiego. Pisarz w swych dziełach, takich jak Dzienniki podkreślał rolę edukacji ludu, zasadność istnienia oświatowo-kulturalnych kół studenckich. Gdy związał się z „Głosem”, nawiązał kontakty z postępowymi działaczami społecznopolitycznymi i oświatowymi (J. W. Dawid, S. Karpowicz, A. Szycówna).
Słodkowski sumując rozważania na temat genezy Syzyfowych prac stwierdza, że: „różnorodność czynników genetycznych (…) daje możność pełniejszego zbadania ideowych i artystycznych ich założeń, pozwala też na określenie miejsca tego utworu w literaturze polskiej. Powieści – o której mówił Bernard Chrzanowski, że jest ona w swej treści jedyną na świecie”.Geneza i autobiografizm „Syzyfowych prac”
Młody pisarz czerpał inspiracje z obserwowanych zmagań z zaborcą, stykając się nieustannie – a zwłaszcza w latach szkolnych – z krzywdą swej ojczyzny.
Choć Syzyfowe prace przedstawiają czasy późniejsze, niż Wierna rzeka czy O żołnierzu tułaczu, to jednak pobrzmiewają w nich echa powstania styczniowego. Pisarz umocnił miłość do tradycji narodowowyzwoleńczej poprzez lekturę dzieł wielkich romantyków. Zaczytywał się – podobnie jak Marcin Borowicz czy Andrzej Radek – Mickiewiczem czy Słowackim, kierując swą uwagę na sprawy społeczne.
· Wpływ obserwacji ludzi i początek zrodzenia się pasji społecznej.
Na tej płaszczyźnie życiorys pisarza jest pierwowzorem dziejów Borowicza. W rodzinnych Ciekotach Żeromski obserwował biedę. Dosyć blisko żył z dworskimi oficjalistami i miejscowymi chłopami, poprzez samotne wędrówki poznawał los chłopów. Stał się wrażliwy na ludzką krzywdę, szybciej dojrzał.
Również podczas studiów pisarz doświadczył nędzy. „Gonił” za korepetycjami, by mieć na jedzenie. W końcu przerwał studia, nękany głodem i chorobami. Zaczął pracować jako nauczyciel domowy po szlacheckich dworach. Zdobył smutne doświadczenia guwernerskie. Czynił coraz ostrzejsze obserwacje, ujawniając egoizm społeczny ziemiaństwa czy uległość wobec zaborcy. W Dzienniku napisał: „Polskości i patriotyzmu nie ma w tych dworach, które znam, Patriotyzm kryje się dziś po kryjówkach, w poddaszach studenckich, w pokoikach pensjonarek. Ach, na Boga – może on zajdzie kiedy i do chałup chłopskich! Wtedy – inaczej będzie. Wtedy i ja zakrzyknę na cały głos, na straszny głos: rewolucji, rewolucji, rewolucji!”.
· Zainteresowania oświatowe pisarza.
Wpływ na charakter omawianej powieści miały osobiste doświadczenia oświatowe Żeromskiego. Pisarz w swych dziełach, takich jak Dzienniki podkreślał rolę edukacji ludu, zasadność istnienia oświatowo-kulturalnych kół studenckich. Gdy związał się z „Głosem”, nawiązał kontakty z postępowymi działaczami społecznopolitycznymi i oświatowymi (J. W. Dawid, S. Karpowicz, A. Szycówna).
Choć w wielu punktach Syzyfowe prace zdają się być projekcją losów autora tej powieści, można w niej odnaleźć mnóstwo elementów autobiograficznych, „dosłownych” podobieństw, to jednak należy pamiętać, że powieść stworzona jest w oparciu o zasadę fikcji literackiej i nie jest biografią pisarza. Żeromski stworzył świat przedstawiony z różnych składników. Hutnikiewicz, autor monografii Żeromskiego, pisze: „Książka o dziejach Marcinka Borowicza i gromadki jego kolegów nie jest ukrytą autobiografią. Żeromski – uczeń nigdy wszak nie przeżywał takich załamań i dramatycznych kryzysów świadomości narodowej jak bohater jego powieści, ani też materia treściowa opowiadania nie we wszystkich szczegółach odpowiada rzeczywistym kieleckim stosunkom i sytuacjom. (...) Powieść miała być obrazem typowym, w którym każdy Polak i mieszkaniec Królestwa mógł rozpoznać sam siebie, swoje najbardziej prywatne, własne doświadczenia. Miała być świadectwem stanu świadomości zbiorowej w społeczeństwie polskim ery popowstaniowej i historią zmagań pokolenia najmłodszych z zaborczą szkołą.”.
strona: 1 2
Szybki test:
Z jakim przedmiotem Żeromski miał problemy w gimnazjum?a) z językiem rosyjskim
b) z językiem polskim
c) z łaciną
d) z algebrą
Rozwiązanie
Skąd wzięło się w powieści przezwisko "Kawka"?
a) nazywano tak korepetytora Żeromskiego
b) przezywano tak Żeromskiego
c) było to przezwisko nauczyciela Żeromskiego
d) był to konspiracyjny pseudonim jednego z powstańsów styczniowych
Rozwiązanie
Wzorem dla Gawronek stały się umiłowane przez Żeromskiego:
a) Psary
b) Udary
c) Komary
d) Ciekoty
Rozwiązanie
Więcej pytań
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies