Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Syzyfowe prace

Geneza i autobiografizm „Syzyfowych prac”

Autor: Karolina Marlga

Młody pisarz czerpał inspiracje z obserwowanych zmagań z zaborcą, stykając się nieustannie – a zwłaszcza w latach szkolnych – z krzywdą swej ojczyzny.
Choć Syzyfowe prace przedstawiają czasy późniejsze, niż Wierna rzeka czy O żołnierzu tułaczu, to jednak pobrzmiewają w nich echa powstania styczniowego. Pisarz umocnił miłość do tradycji narodowowyzwoleńczej poprzez lekturę dzieł wielkich romantyków. Zaczytywał się – podobnie jak Marcin Borowicz czy Andrzej Radek – Mickiewiczem czy Słowackim, kierując swą uwagę na sprawy społeczne.

· Wpływ obserwacji ludzi i początek zrodzenia się pasji społecznej.
Na tej płaszczyźnie życiorys pisarza jest pierwowzorem dziejów Borowicza. W rodzinnych Ciekotach Żeromski obserwował biedę. Dosyć blisko żył z dworskimi oficjalistami i miejscowymi chłopami, poprzez samotne wędrówki poznawał los chłopów. Stał się wrażliwy na ludzką krzywdę, szybciej dojrzał.

Również podczas studiów pisarz doświadczył nędzy. „Gonił” za korepetycjami, by mieć na jedzenie. W końcu przerwał studia, nękany głodem i chorobami. Zaczął pracować jako nauczyciel domowy po szlacheckich dworach. Zdobył smutne doświadczenia guwernerskie. Czynił coraz ostrzejsze obserwacje, ujawniając egoizm społeczny ziemiaństwa czy uległość wobec zaborcy. W Dzienniku napisał: „Polskości i patriotyzmu nie ma w tych dworach, które znam, Patriotyzm kryje się dziś po kryjówkach, w poddaszach studenckich, w pokoikach pensjonarek. Ach, na Boga – może on zajdzie kiedy i do chałup chłopskich! Wtedy – inaczej będzie. Wtedy i ja zakrzyknę na cały głos, na straszny głos: rewolucji, rewolucji, rewolucji!”.

· Zainteresowania oświatowe pisarza.
Wpływ na charakter omawianej powieści miały osobiste doświadczenia oświatowe Żeromskiego. Pisarz w swych dziełach, takich jak Dzienniki podkreślał rolę edukacji ludu, zasadność istnienia oświatowo-kulturalnych kół studenckich. Gdy związał się z „Głosem”, nawiązał kontakty z postępowymi działaczami społecznopolitycznymi i oświatowymi (J. W. Dawid, S. Karpowicz, A. Szycówna).
Słodkowski sumując rozważania na temat genezy Syzyfowych prac stwierdza, że: „różnorodność czynników genetycznych (…) daje możność pełniejszego zbadania ideowych i artystycznych ich założeń, pozwala też na określenie miejsca tego utworu w literaturze polskiej. Powieści – o której mówił Bernard Chrzanowski, że jest ona w swej treści jedyną na świecie”.

Choć w wielu punktach Syzyfowe prace zdają się być projekcją losów autora tej powieści, można w niej odnaleźć mnóstwo elementów autobiograficznych, „dosłownych” podobieństw, to jednak należy pamiętać, że powieść stworzona jest w oparciu o zasadę fikcji literackiej i nie jest biografią pisarza. Żeromski stworzył świat przedstawiony z różnych składników. Hutnikiewicz, autor monografii Żeromskiego, pisze: „Książka o dziejach Marcinka Borowicza i gromadki jego kolegów nie jest ukrytą autobiografią. Żeromski – uczeń nigdy wszak nie przeżywał takich załamań i dramatycznych kryzysów świadomości narodowej jak bohater jego powieści, ani też materia treściowa opowiadania nie we wszystkich szczegółach odpowiada rzeczywistym kieleckim stosunkom i sytuacjom. (...) Powieść miała być obrazem typowym, w którym każdy Polak i mieszkaniec Królestwa mógł rozpoznać sam siebie, swoje najbardziej prywatne, własne doświadczenia. Miała być świadectwem stanu świadomości zbiorowej w społeczeństwie polskim ery popowstaniowej i historią zmagań pokolenia najmłodszych z zaborczą szkołą.”.

strona:    1    2  

Szybki test:

Wzorem dla Gawronek stały się umiłowane przez Żeromskiego:
a) Ciekoty
b) Udary
c) Psary
d) Komary
Rozwiązanie

Skąd wzięło się w powieści przezwisko "Kawka"?
a) był to konspiracyjny pseudonim jednego z powstańsów styczniowych
b) było to przezwisko nauczyciela Żeromskiego
c) nazywano tak korepetytora Żeromskiego
d) przezywano tak Żeromskiego
Rozwiązanie

Z jakim przedmiotem Żeromski miał problemy w gimnazjum?
a) z algebrą
b) z językiem rosyjskim
c) z łaciną
d) z językiem polskim
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
Streszczenie „Syzyfowych prac”
„Syzyfowe prace” streszczenie w pigułce
Stefan Żeromski - biografia
„Napisać muszę książkę, gdzie wypowiem, ze historia mego czasu była przedmiotem mego badania i bólu mego serca”, czyli powstanie powieści
Geneza i autobiografizm „Syzyfowych prac”
Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”
Język i styl „Syzyfowych prac”
Kompozycja „Syzyfowych prac”
Znaczenie tytułu powieści
Metody rusyfikacji polskiej młodzieży na podstawie „Syzyfowych prac”
Artyzm „Syzyfowych prac” Żeromskiego
Rusyfikacja ziem polskich w XIX wieku
Szczegółowy plan wydarzeń „Syzyfowych prac”
Rusyfikacja ziem polskich w XIX wieku
„Syzyfowe prace” na wielkim i małym ekranie
Morfologia, składnia oraz stylistyka „Syzyfowych prac”
Krytycy i badacze o „Syzyfowych pracach”
Żeromski - kalendarium twórczości
Twórczość Stefana Żeromskiego
Najważniejsze cytaty „Syzyfowych prac”
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Marcina Borowicza
Charakterystyka Andrzeja Radka
Charakterystyka Bernarda Zygiera (Siegera)
Charakterystyka pozostałych bohaterów



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies