Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Syzyfowe prace

Język i styl „Syzyfowych prac”

· Wzbogacenie mowy potocznej zwrotami frazeologicznymi, na przykład przyswojonymi w języku wielu środowisk utartymi powiedzonkami i przysłowiami: „pójdziesz na grzyby”, „zapomnisz na amen”, „ocet siedmiu złodziei”, „Adiu Fruziu”.

· Występowanie w toku narracji lub w wypowiedziach osób kilku pieśni, uplastyczniających i pogłębiających zdarzenia i przeżycia: Kol Sławien nasz Gospod w Sijonie; Pamie, zachowaj imperatora i króla naszego Aleksandra; Ach, powstańcy kochający, udirajut kak zajoncy; Święty Boże, święty mocny; Pazur, Mazur, obżarł się grochu.

· Wprowadzenie do języka potocznego wyrażeń i zwrotów gwarowych, czego przykładem jest mowa karczmarki, opowiadanie strzelca Nogi o zabitym powstańcu, relacja Jędrka o kradzieży klaczy: „- A to tak było (…) Z soboty na niedzielę, będzie ze cztery tygodnie temu, poszliśmy z Wincentym spać... zwyczajnie w stajni. Spać duszno z koniami, to my otwarli drzwi, tylko my śtangę założyli. Samem śrubę zakręcił na fest, klucz-em pod żłób cisnął i układłem się. Oni ta tylko głowę przytkną do słomy, już ci po nich...”. W słowach fornala obecne są elementy gwary, mowy potocznej, żargonu.

· Dostosowanie mowy uczniowskiej do realiów życia w szkole. Słodkowski popiera to spostrzeżenie słowami: „Bogactwo żargonu uczniowskiego wyraża się w słownictwie określającym ucznia i nauczyciela, naukę szkolną, zabawy i figle młodzieży, jej wykroczenia przeciw regulaminowi szkolnemu, przeżycia itd.”. Na podstawie analizy tych określeń, można pokusić się o stworzenie mini słownika żargonu uczniowskiego: - wstępniak, pierwszak, powtarzak - określenia uczniów,
- owczarnia - klasa wstępna,
- ryfa, frajer, kapcan, mandryl - stopnie awansu ucznia w świat szkolny,
- dać sera; dać kapry; puścić w nos finty; wziąć na kawały; naciągnąć frajera; sprawić ciężkie lanie, czyli wały – próby, którym poddawano wstępniaków i pierwszaków przed zaklasyfikowaniem ich do społeczności szkolnej,
- Buła, Figa, Maniek, Wilczek, Pieprzojad, Pytia, Balfegor, Spinoza – przezwiska uczniów zaklasyfikowanych do społeczności szkolnej,
- belfer – nauczyciel,
- „pilnowacz” (Grajcarek) – pełniący nadzór nad uczniami,
- Kałmuk, Klej – przezwiska nauczycieli,
- wykpiwanka, nabieranie belfrów, ściąganie, wagary – czynności pomagające uczniom przetrwać twarde realia szkoły.


· Duża metaforyczność, prosta frazeologia, szczególne formy morfologiczne cechami żargonu uczniowskiego.

1. Metaforyczność dotyczy takich określeń, jak zamiennia, owczarnia (klasa wstępna), kapcan (niedołęga, niezdara), kaper, czyli niespodziewane uderzenie piłką, podstępny cios; szopka, czyli głupie przedstawienie, wydziwianie. Wyraz kapcan pochodzi z języka hebrajskiego, znaczenie podstawowe to żebrak. Wyraz kaper pochodzi z języka niemieckiego, znaczenie podstawowe to korsarz.

2. Do zwrotów frazeologicznych można zaliczyć określenia: „dawanie sera”, „brać na kawały”, „naciągać frajera”, „zapalać się do niej”, „dać nogę”, „został zarżnięty”.
3. Obecność w zakresie morfologii form słowotwórczych, charakterystycznych dla języka uczniowskiego. Chodzi tu o formanty: - AK, - KA, występujące we współczesnej warszawskiej gwarze środowiskowej.

Zapożyczenia z języka obcego spełniają najczęściej rolę pogłębienia charakerystyki postaci czy uwydatnienia myśli wypowiadającego, czasem jednak służą autorowi do podkreślenia głównych problemów powieści. Dukanie po rosyjsku dzieci chłopskich czy uczenie się na pamięć wielkiej ilość nazwisk i faktów z historii Rosji wskazuje na niewdzięczny trud młodzieży w przyswajaniu sobie obcej mowy” (W. Słodkowski, Syzyfowe prace Stefana Żeromskiego).

strona:    1    2    3  


Szybki test:

Język syzyfowych prac nie jest:
a) niejednolity
b) bogaty
c) schematyczny
d) zróżnicowany
Rozwiązanie

Najwięcej zapożyczeń w Syzyfowych pracach pochodzi z:
a) z języka niemieckiego i angielskiego
b) łaciny i języka rosyjskiego
c) łaciny i języka niemieckiego
d) języka rosyjskiego i niemieckiego
Rozwiązanie

Owczarnia to według gwary uczniów gimnazjum klerykowskiego:
a) stancja
b) koza
c) stołówka
d) klasa wstępna
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
Streszczenie „Syzyfowych prac”
„Syzyfowe prace” streszczenie w pigułce
„Napisać muszę książkę, gdzie wypowiem, ze historia mego czasu była przedmiotem mego badania i bólu mego serca”, czyli powstanie powieści
Geneza i autobiografizm „Syzyfowych prac”
Stefan Żeromski - biografia
Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”
Znaczenie tytułu powieści
Język i styl „Syzyfowych prac”
Kompozycja „Syzyfowych prac”
Metody rusyfikacji polskiej młodzieży na podstawie „Syzyfowych prac”
Artyzm „Syzyfowych prac” Żeromskiego
Rusyfikacja ziem polskich w XIX wieku
Szczegółowy plan wydarzeń „Syzyfowych prac”
Rusyfikacja ziem polskich w XIX wieku
„Syzyfowe prace” na wielkim i małym ekranie
Morfologia, składnia oraz stylistyka „Syzyfowych prac”
Krytycy i badacze o „Syzyfowych pracach”
Żeromski - kalendarium twórczości
Twórczość Stefana Żeromskiego
Najważniejsze cytaty „Syzyfowych prac”
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Marcina Borowicza
Charakterystyka Andrzeja Radka
Charakterystyka Bernarda Zygiera (Siegera)
Charakterystyka pozostałych bohaterów



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies