Charakterystyka postaci fantastycznych: Goplana, Skierka i Chochlik
Goplana, Skierka i Chochlik to osoby fantastyczne w „Balladynie”. Goplana jest nimfą i królową jeziora Gopło, zakochaną w człowieku Grabcu, a Skierka i Chochlik to jej dwaj diablicy na usługach. Ich działania nieświadomie napędzają tragedię ludzi i prowadzą do tego, że Goplana opuszcza jezioro.
Goplana: królowa fali
Goplana Wodna nimfa z jeziora Gopło – Królowa fali. Ze snu zimowego budzi się wiosną. Wtedy cała przyroda przystraja się we wszystkie barwy. Jej głowę spowija jaskółczy wianek. Uosabia piękno, młodość, zwinność, powab. Skierka opisuje ja następująco:
„(...)Wytryska z wody Goplana; Jak powiewny liść ajeru, Lekko wiatrem kołysana; Jak łabędź, kiedy rozwinie Uśnieżony żagiel steru, Kołysze się – waha – płynie. I patrz! Patrz! lekka i gibka, Skoczyła z wody jak rybka, Na nezabudek warkoczu Wiesza się za białe rączki A stopą po fal przezroczu Brylantowe iskry skrzesza. Ach, czarowna! Któż odgadnie, Czy się trzyma z fal obrączki? Czy się na powietrzu kładnie? Czy dłonią na kwiatach się wiesza?”
Pustelnik określa ją mianem „wiedźmy goplańskiej”, zapewne przez skłonność do ingerowania w sprawy ludzi, „plątania” im życiowych ścieżek.
Miłość do Grabca i kara
Nieszczęściem Goplany okazuje się miłość do człowieka – hulaki i lekkoducha – Grabca. Pewnej zimy ratuje go od utonięcia, wyrzucając ledwo żywego nieszczęśnika na taflę jeziora. Grabiec, zakochany w Balladynie, nie chce wiązać się z tworem „z mgły i galarety”. Owa namiętność gubi wodną boginkę, gubi też innych bohaterów. Patronka przyrody krzyżuje ludzkie plany i za wszelką cenę postanawia zdobyć kochanka:
„Niech słońce zagaśnie, Jeśli mi ciebie kto wydrze, kochanku. Ty jesteś moim, moim! moim wiecznie! (...)”
Goplana usiłuje nie dopuścić do spotkania Grabka z Balladyną, a gdy się dowiaduje się, że takie miało miejsce, karze zdrajcę, który wcześniej, w dowód wierności, ośmielił się ją pocałować. Zamienia go w wierzbę płaczącą, by nauczył się doceniać uczucia. Przerażona, późniejszym biegiem wypadków, bo to za jej sprawką Kirkor trafia do domu Wdowy i wszystkim „przytrafiają się” same nieszczęścia (ginie Alina i następuje seria nieplanowanych morderstw), wyrusza z kluczem żurawi na północ. Razem z nią odlatują „diabelscy” poddani: Skierka i Chochlik.
Taniec śmierci, który zaczyna Goplana
Goplana nieświadomie rozpoczyna swoisty „dance macabre” – taniec śmierci, do którego „zaprasza” główne postaci dramatu. Większość bohaterów ginie. Przypomina to o odwiecznej zależności człowieka od „sił wyższych”, roli przeznaczenia, fatum, które musi się wypełnić. Śmierć wpisuje się również w cykl przyrody, w jej równowagę, tak jak nieszczęścia i cierpienia człowieka są koniecznością egzystencji – drogą do zdobywania wiedzy o życiu.
Skierka i Chochlik: dwaj słudzy królowej
Skierka i Chochlik Dwóch diablików na usługach Królowej fali. Wykonują zlecone przez nią zadania, „ożywiają” wiosnę. Skierka chętny do prac, Chochlik trochę leniwy. Pierwszy zawsze skrupulatnie wywiązuje się z zadanej „lekcji” – sprawia, że Kirkor łamie koło w powozie, za jego podszeptem książę zakochuje się w obydwu pannach: Alinie i Balladynie, a Wdowie przychodzi pomysł z „turniejem malinobrania”. Drugi, nie do końca wypełnia rozkazy swej pani, ignoruje obowiązki – nie zdołał zapobiec spotkaniu Grabca z Balladyną. Chochlik grywa na flecie. Melodia wydobywająca się z instrumentu „ożywia” ducha Aliny. Cień zmarłej pojawia się na uczcie. Duszki, choć nie mają złych intencji, przyczyniają się do niepowodzeń innych. Tłumaczy je tylko pokora wobec „królowej przyrody”.
Obie postacie omawiają dokładniej osobne artykuły: o Goplanie i o Skierce i Chochliku. Całą fantastykę dramatu opisuje Fantastyka w „Balladynie”.
Pytania i odpowiedzi
Kim jest Goplana?
Wodną nimfą, królową jeziora Gopło. Budzi się ze snu zimowego wiosną, a na głowie nosi wianek z uśpionych jaskółek. W spisie osób dramatu jest jedną z trzech „osób fantastycznych”.
Za co Goplana zamienia Grabca w wierzbę?
Za niewierność. Grabiec całuje ją, a potem idzie na schadzkę do Balladyny, więc Goplana każe mu wrosnąć w ziemię i zamienia go w wierzbę płaczącą. Z czasem go odczarowuje i ubiera w koronę.
Czym różnią się Skierka i Chochlik?
Skierka jest chętny do pracy i dokładnie spełnia polecenia, a Chochlik jest leniwy i nie zawsze wykonuje rozkazy. Skierka doprowadził Kirkora do chaty Wdowy, a Chochlik nie zdołał zapobiec spotkaniu Grabca z Balladyną.
Dlaczego Goplana odlatuje z dramatu?
Boi się skutków własnych poczynań: zginęła Alina i zaczęła się seria morderstw. Odlatuje z kluczem żurawi na północ, a za nią lecą Skierka i Chochlik. Wcześniej mówi, że poplątała ludzkie czyny tak, że Bogu trzeba „wziąć grom i upuścić”.