Kirkor: charakterystyka postaci
Kirkor to młody pan zamku, rycerz, który w akcie I przychodzi do Pustelnika po radę w sprawie małżeństwa i przysięga mu pomoc w odzyskaniu tronu. Zakochany naraz w Alinie i Balladynie, wybiera żonę dzięki malinobraniu. Ginie w akcie V pod Gnieznem, gdy część jego żołnierzy przechodzi na stronę przeciwnika.
Rycerz, który szuka rady
Kirkor pojawia się w pierwszej scenie dramatu „w karaceńskiej zbroi, bogato ubrany, z orlimi skrzydłami”, jak mówią didaskalia. O sobie mówi: „pan czterowieżowy”. Przychodzi do Pustelnika, bo, jak mówi: „Przemyślam dzisiaj, jak by się ożenić”. Gdy dowiaduje się, że rozmówca to wygnany król Popiel III, klęka i przysięga: „Uzbrajam chamy i lecę do Gnezna Mścić się za ciebie”. Opisuje też rządy Popiela IV: „Król żywi karpie ciałem niewolników”.
Wybór żony: dwie siostry i dzban malin
Za radą Pustelnika Kirkor szuka ubogiej dziewczyny. Skierka wywraca jego powóz przy chacie Wdowy i nakłada Alinie i Balladynie niewidzialne wieńce, więc Kirkor zakochuje się w obu: „Dwoma sercami o dwie córki proszę; Ale Bóg jedną tylko wziąć pozwala”. Wybór rozstrzyga pomysł Wdowy: żoną zostanie ta, która pierwsza przyniesie dzban malin. Kirkor odbiera dzban od Balladyny i wkłada jej pierścionek, nie wiedząc, że zabiła siostrę.
Mąż i uczciwość wobec żony
Po ślubie Kirkor wyjeżdża następnego dnia, bo przysiągł sobie dokończyć sprawę Popiela III. Prosi Balladynę o zdjęcie czarnej wstążki z czoła: „Czoło należy do mnie, czoło całe, Rozwiąż tę wstążkę…”. Na radę Pustelnika wysyła jej zapieczętowaną skrzynię, żeby sprawdzić, czy mu zaufa. Ufa jej do końca i mówi o niej: „Ona taka szczera!”.
Zwycięstwo w Gnieźnie i odmowa korony
W Gnieźnie Kirkor zabija Popiela IV i pokazuje ludowi jego ciało. Tłum woła: „Niech żyje ludu mściciel! Kirkor król niech żyje!”, ale on odmawia: jest „stworzony do ciszy wiejskiej i prostoty” i ogłasza bezkrólewie, w którym królem ma zostać właściciel prawdziwej korony Popielów. W rozmowie z Pustelnikiem marzy o spokoju w zamku: „niechbym małe chłopię, Dzieciątko moje, na rękach kołysał”.
Śmierć pod murami Gniezna
Kiedy Kirkor dowiaduje się o kradzieży korony, wraca do Gniezna i wiedzie wojsko przeciw „samozwańcowi”, nie wiedząc, że kryje się za nim jego żona. Dwustu żołnierzy, przekupionych przez Balladynę, przechodzi na drugą stronę. Żołnierz opowiada, że Kirkor, otoczony wałem zabitych, „trzyma się i siecze jasną siekierą”. Potem Kostryn oznajmia Balladynie: „Zginął”. Balladyna każe przynieść jego ciało na marach i płakać nad tym, który „poległ mym wrogiem… a był moim mężem”.
Kirkora opisuje w skrócie artykuł o pozostałych bohaterach, a jego los ma związek z problematyką władzy.
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego Kirkor ma orle skrzydła?
Didaskalia opisują go w zbroi „z orlimi skrzydłami”, a w akcie V wchodzi na czele wojska „ze skrzydłami orlimi na barkach”. Sam Kirkor tłumaczy Pustelnikowi, że rycerz w zbroi ze skrzydłami orlicy może być ludziom użyteczny jak ptak.
Dlaczego Kirkor nie przyjmuje korony po zabiciu Popiela IV?
Uważa, że zrobił to dla szczęścia ludu, a nie dla siebie, i że jest „stworzony do ciszy wiejskiej”. Chce, żeby królem został właściciel prawdziwej korony Popielów, bo wierzy, że ją ma Popiel III.
Po co Kirkor wysyła Balladynie zapieczętowaną skrzynię?
Pustelnik radzi mu: „Doświadcz ją”. Skrzynia z pieczęcią Kirkora ma sprawdzić, czy żona nie złamie zakazu otwierania. Gralon, który ją przywozi, powtarza polecenie, że nie wolno jej ruszać do powrotu Kirkora.
Kto zabił Kirkora?
Dramat tego nie mówi wprost. Wiadomo tylko, że Kirkor walczył, a żołnierze, których przekupiła Balladyna, przeszli na stronę wroga. Wiadomość o jego śmierci przynosi Kostryn.