„Balladyna” Słowackiego: bohaterowie
Bohaterowie „Balladyny” należą do dwóch światów: ludzkiego (Balladyna, Alina, Kirkor, Wdowa, Pustelnik, Fon Kostryn, Filon, Grabiec) i fantastycznego (Goplana, Skierka i Chochlik). Czworo jest najważniejszych: Balladyna, Alina, Kirkor i Goplana. Wszystkie postacie mają w dramacie wyraźną funkcję, bo każda uosabia jakąś postawę: wierność, zazdrość, rycerską ofiarność, ludową beztroskę czy poetycką wyobraźnię. Pozostałe opisano krótko, z możliwością rozwinięcia.
Balladyna
Starsza córka Wdowy, która zabija siostrę i zostaje królową.
Balladyna ma ciemne włosy i czarne oczy. Jest leniwa, lekkomyślna i marzy o zerwaniu z chłopskim pochodzeniem. Gdy młodsza siostra Alina pierwsza napełnia dzban malin, zabija ją nożem i zabiera jej dzban, żeby zostać żoną Kirkora. Na czole zostaje jej krwawa plama, którą ukrywa pod czarną wstążką. Potem okłamuje matkę i męża, wypędza Wdowę z zamku, zabija Gralona, Grabca i Fon Kostryna, a w końcu zostaje królową w Gnieźnie. Jako sędzia sama orzeka dla siebie karę śmierci i ginie rażona piorunem.
Alina
Młodsza, jasnowłosa siostra Balladyny, dobra i pracowita.
Alina ma jasne włosy i oczy jak fiołki. Pracuje, troszczy się o matkę i obiecuje Kirkorowi, że zabierze ją do zamku. O Kirkorze mówi: „Ja kocham Kirkora. Ach nie dlatego, że Kirkor bogaty”. Wygrywa konkurs, bo pierwsza napełnia dzban malin, i właśnie dlatego Balladyna ją zabija. Na uczcie w zamku widzi ją jako białe widmo z dzbanem malin na głowie tylko Balladyna.
Kirkor
Pan zamku i rycerz, który chce przywrócić tron Popielowi III.
Kirkor przychodzi do Pustelnika po radę w sprawie małżeństwa i przysięga pomóc mu odzyskać tron. Zakochuje się w obu córkach Wdowy, więc wybór żony rozstrzyga malinobranie. Po ślubie wyjeżdża z zamku, w Gnieźnie zabija Popiela IV i odmawia korony. Ginie w bitwie pod Gnieznem, nie wiedząc, że „samozwańcem” jest jego żona.
Goplana
Nimfa, królowa jeziora Gopło, zakochana w człowieku.
Goplana budzi się wiosną i mówi Skierce: „Ach! ja się kocham, kocham się w człowieku!”. Kocha Grabca, który nie odwzajemnia jej uczucia. Żeby go zatrzymać, wysyła Skierkę i Chochlika, a po jego niewierności zamienia go w wierzbę. Jej plan prowadzi do tragedii ludzi, więc w akcie V odlatuje z kluczem żurawi na północ.
Bohaterowie drugoplanowi
Wdowa
Uboga matka Balladyny i Aliny, która umiera z miłości do córki.
Rozwiń
Wdowa marzy, żeby Bóg dał matce „złotego zięcia”, a Kirkorowi podsuwa pomysł konkursu z malinami. Gdy Balladyna zostaje panią zamku, wstydzi się matki, nazywa ją mamką i w burzliwą noc każe wypędzić. Wdowa próbuje się powiesić, a piorun wypala jej oczy. Przed sądem królowej odmawia wyjawienia imienia córki i umiera na torturach.
Pustelnik
Wygnany król Popiel III, który ukrywa koronę Lecha.
Rozwiń
Pustelnik mieszka w lesie nad Gopłem od ponad dwudziestu lat. Kirkorowi mówi, że jest królem Popielem III, i radzi mu poślubić ubogą pannę. Odkrywa zbrodnię Balladyny, gdy przychodzi do niego po lek na plamę. Ginie powieszony przed chatą, zanim Kirkor przywróci go na tron.
Fon Kostryn
Dowódca straży, kochanek i wspólnik Balladyny.
Rozwiń
Fon Kostryn podaje się za syna niemieckich książąt. Podsłuchuje spowiedź Balladyny u Pustelnika i staje się jej wspólnikiem: pomaga zabić Gralona, zdobywa dla niej koronę, a pod Gnieznem dowodzi wojskiem. Balladyna truje go chlebem przy posłach z Gniezna. Umierając, woła: „Precz! jędzo trująca!”.
Filon
Pasterz i poeta, który zakochuje się w martwej Alinie.
Rozwiń
Filon szuka kobiecego ideału. Znajduje ciało Aliny, całuje je w martwe usta i uznaje za swoją ukochaną. Pustelnik drwi z niego jako z szaleńca. W akcie V Filon przychodzi z dzbanem malin i nożem na sąd Balladyny i oskarża nieznanego zabójcę.
Grabiec
Wiejski hulaka, syn zakrystiana, który zostaje wierzbą i królem dzwonkowym.
Rozwiń
Grabiec lubi jeść, pić i kochać się w Balladynie. Goplana zamienia go w wierzbę, a potem w króla dzwonkowego z koroną Popielów. Jako król nakłada podatki na kwiaty i ptaki, a Chochlika mianuje ministrem. Balladyna zabija go nocą, żeby zdobyć koronę.
Skierka i Chochlik
Dwaj diablicy na usługach Goplany.
Rozwiń
Skierka jest pracowity i pomysłowy: wywraca powóz Kirkora i podsuwa Wdowie pomysł z malinami. Chochlik jest leniwy i błąka Grabca po błotach. Na uczcie u Kirkora Chochlik zostaje ministrem Grabca, a Skierka jego błaznem. Po odlocie Goplany lecą za nią.
Gralon
Rycerz Kirkora, który przywozi zapieczętowaną skrzynię.
Rozwiń
Gralon przywozi do zamku skrzynię z pieczęcią Kirkora i opowiada, że graf zatrzymał się u Pustelnika, a w lesie znalazł padlinę tura pod wierzbą. Kostryn rozpoznaje w opowieści miejsce zbrodni i wyzywa Gralona na pojedynek. Balladyna zachodzi go od tyłu i zabija mieczem.
Kanclerz i Wawel
Urzędnicy państwa w Gnieźnie: sędzia i kronikarz.
Rozwiń
Kanclerz prowadzi sąd w Gnieźnie i przy każdym wyroku mówi Balladynie: „Radź się sumnienia i sądź”. Dziejopis Wawel opisuje w kronice cud z żurawiami, a w Epilogu chwali królową, za co publiczność wyrzuca go ze sceny.
Balladyna · Alina i Balladyna · Kirkor · Goplana · Pozostali bohaterowie · Grabiec · Pustelnik · Fon Kostryn · Skierka i Chochlik
Pytania i odpowiedzi
Kim jest Balladyna w dramacie Słowackiego?
Starszą córką Wdowy, która zabija siostrę Alinę, żeby zostać żoną Kirkora, a potem zdobywa tron kolejnymi zbrodniami. Ginie rażona piorunem po tym, jak sama wydaje na siebie wyrok śmierci.
Które postacie w „Balladynie” są fantastyczne?
Goplana, nimfa i królowa jeziora Gopło, oraz jej dwaj diablicy: Skierka i Chochlik. W spisie osób dramatu stoją w osobnej grupie „Osoby fantastyczne”.
Kto jest prawowitym królem w dramacie?
Popiel III, który po obaleniu przez brata, Popiela IV, żyje jako Pustelnik. Kirkor chce mu oddać tron, ale Pustelnik ginie powieszony przed chatą.
Kto z bohaterów przeżywa koniec dramatu?
Z głównych bohaterów-ludzi tylko Filon. Giną Alina, Gralon, Grabiec, Pustelnik, Kirkor, Fon Kostryn, Wdowa i Balladyna. Goplana odlatuje na północ.