Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Nie-Boska komedia

Sądy współczesnych poecie o „Nie – Boskiej komedii” (XIX wiek)

Dramat ten jest więc w istocie poświęcony zwycięstwu Galilejczyka. Z dwóch stron oskarżano autora: jedni widzieli w jego utworze tylko wyraz gwałtownej nienawiści ku ideom postępu, przedrzeźnił bowiem karykaturalnie język nowoczesnych reformatorów, wywyższył zaś charakter ich przeciwników; inni ganili to, co zdaje się tam być bezbożne w widoku zła tryumfującego. Ale naprawdę poemat ten jest tylko jękiem rozpaczy człowieka genialnego, który widzi całą wielkość i trudność zagadnień społecznych, a niestety nie wzniósł się jeszcze na wyżyny, skąd mógłby dojrzeć ich rozwiązanie. [...]

[...] dramat ten jest na wskroś narodowy. [...[ W dramat wprowadził lud izraelski, lud słowiański, to jest chłopów, szlachtę, duchowieństwo, ale zarazem ujął fałszywe cechy wszystkich tych typów narodowych. Dopuścił się, można powiedzieć, występku narodowego, zniesławiając charakter Izraelitów: przedstawia lud izraelski jako czyhający jeno na sposobną chwilę, by zniszczyć szlachtę i chłopów, by dokończyć zagłady chrześcijaństwa. W usta przedstawicieli chrześcijaństwa. W usta przedstawicieli Izraela włożył słowa najbardziej nienawistne i okrutne. Są niewątpliwie wśród tego ludu sekty posuwające nienawiść chrześcijaństwa aż do krańcowości, podobnie jak wśród gminu znajdą się jednostki mogące przemawiać językiem owych klubów lokai i rzeźników wprowadzonych do poematu. ; nie można w ten sposób osądzić ogółu ludu. Nie należy tak lekkomyślnie tłumaczyć wyroków Opatrzności, bo nie jest to bez przyczyny opatrznościowej, że Izraelici od tylu wieków żyją wśród Polaków i że ich los jest ściśle związany z losem narodu polskiego. [...]

[...] Dzieło, któreśmy ostatnio rozbierali i wzięli niejako za literacki punkt obserwacyjny dla ocenienia poetyckiego ruchu w Słowiańszczyźnie, dzieło to noszące tytuł „Nie – Boska komedia” dało nam poznać na pojedynczym przykładzie, co to jest dramat; pozostaje nam jeszcze powiedzieć kilka słów o dramacie pod względem ogólnym. Dramat jest najsilniejszą realizacją artystyczną poezji. Dramat zapowiada niemal zawsze kres jednej, a początek innej epoki. Należy w nim rozróżnić dwie warstwy odrębne: napisanie a wystawienie. Dramat wymaga osadzenia na ziemi: potrzeba gmachu teatralnego, aktorów, potrzeba pomocy wszystkich rodzajów sztuki. W dramacie poezja przechodzi w działanie wobec widzów.


[...] Ale nie dość jest napisać dramat; z kolei chodzi o jego wystawienie. Nie spodziewajmy się widzieć w bliskiej przyszłości realizacji dramatu słowiańskiego, żaden bowiem teatr nie wystarczyłby nawet do wystawienia „Nie – Boskiej komedii”. Można by jednak wystawić ją częściowo, gdyby odstąpić od obecnych zwyczajów teatralnych; należałoby wprowadzić na scenę samego poetę. Opowiadanie, stanowiące nader istotną część tego dramatu, musiałoby być wygłaszane przed publicznością przez poetę i ilustrowane obrazami panoramicznymi. Wreszcie niebo i piekło można by przejąć z dzisiejszych przedstawień operowych. W ogól obecne budownictwo teatralne pozostało znacznie w tyle za ruchem dramatycznym. We Francji jedynie Cyrk Olimpijski nadaje się do przestawień poważniejszej sztuki. Można by tam wystawiać sceny z burzliwego życia bohaterów i wprowadzać masy, które wiele znaczą w życiu społecznym.”

(A. Mickiewicz, Literatura słowiańska. Kurs trzeci i czwarty, fragmenty wykładów wygłaszanych w 1843 roku [w:] A. Mickiewicz „Dzieła”, t. IX, Warszawa 1955)

3. „Ogólne odkreślenie poezji stosując do dramatu, a w szczególności do polskiego, dzisiejszego, żądamy, aby był głównie i przede wszystkim obrazem walki zdań i stronnictw. Walka taka wyświeca przyszłość, bo zadaniem tej jest wyłonić, zrzeczywiścić myśl, którą obecna doba dźwiga w sobie, a w walce stronnictw zasad postępu występuje jako hasło przyszłości; wyrabia się zarazem, ukazując się w pełni swej, bo ze wszystkich stron będąc na pociski wystawioną. [...]

strona:    1    2    3    4  


Zobacz inne artykuły:

Inne
Czas i miejsce akcji „Nie – Boskiej komedii”
Geneza „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
„Nie – Boska komedia” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Nie – Boskiej komedii” w pigułce
„Nie – Boska komedia” jako dramat romantyczny
Charakterystyka Hrabiego Henryka
Kompozycja „Nie – Boskiej komedii”
Motyw rewolucji i porewolucyjnej przyszłości w „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
Motyw poezji i poety w „Nie – Boskiej komedii”
„Nie – Boska komedia” jako dramat społeczny - „Dwa orły z nas – ale gniazdo twoje strzaskane piorunem” – polemika Pankracego i Hrabiego Henryka
Znaczenie tytułu „Nie – Boska komedia” – związki z Dantem
Biografia Zygmunta Krasińskiego - „poety ruin”
Interpretacja motta „Nie – Boskiej komedii”
Stylistyka i artyzm „Nie – Boskiej komedii”
Charakterystyka Pankracego
„Świat rozbitych form” – tragizm i etyka w „Nie – Boskiej komedii”
Motyw szaleństwa w „Nie – Boskiej komedii”
Motywy literackie w „Nie – Boskiej komedii”
Realizm i fantastyka w „Nie – Boskiej komedii”
Tło historyczne „Nie – Boskiej komedii”
Prozaiczna żona czy poetycka kochanka? – motyw miłości, rodziny i małżeńskiego szczęścia w „Nie – Boskiej komedii”
Dramatyzm głównych bohaterów „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
„Nie – Boska komedia” jako dramat metafizyczny
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Nie – Boskiej komedii”
Plan wydarzeń „Nie-Boskiej komedii”
Charakterystyka rewolucjonistów w „Nie – Boskiej komedii”
Charakterystyka arystokratów w „Nie – Boskiej komedia”
Twórczość Zygmunta Krasińskiego
Funkcje symboli religijnych w dziełach romantycznych twórców
Krasiński o „Nie – Boskiej komedii”
Realizacje sceniczne „Nie – Boskiej komedii” i uwagi krytyków
Delfina Potocka – muza i kochanka Zygmunta Krasińskiego
Uwagi i recenzje o „Nie – Boskiej komedii” w publikacjach XX – wiecznych
Sądy współczesnych poecie o „Nie – Boskiej komedii” (XIX wiek)
Najważniejsze cytaty z „Nie – Boskiej komedii”
Bibliografia



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies