Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Nie-Boska komedia

„Nie – Boska komedia” jako dramat romantyczny



Dzieło Krasińskiego to jednocześnie dramat społeczny ujęty w klamrę historii dziejów. W tym sensie „Nie – Boską” można określić mianem tragedii nowożytnej. Wyraźnie nakreślone są tu warstwy społeczne, które skłócone, toczą ze sobą rewolucyjną batalię. Bohaterowie wyobrażają klasowe ideały i postawy. Podana jest ich skrótowa charakterystyka, między innymi poprzez wypowiedzi samych postaci.

Autor, wzorem samego siebie, pragnął nakreślić wewnętrzny konflikt poety zdeterminowanego do życia w określonej sytuacji dziejowej. Nie sprecyzował czasu historycznego ani przestrzeni geograficznej (jedynym wiadomym miejscem są Okopy Świętej Trójcy na Podolu), co oznacza, iż nie miał zamiaru przedstawiać wizji konkretnego społeczeństwa czy określonych faktów historycznych (odwołał się do nich sugestywnie), jego celem było udramatyzowanie osobistych poglądów historiozoficznych (jednostka w społeczeństwie i w dziejach, prywatne refleksje).

Luźne powiązanie scen dramatu, wielowątkowość akcji oraz niewyjaśnione zakończenie (proroctwo końca dziejów ludzkich czy też wizja odbudowy świata?) pozwalają wnioskować o kompozycji otwartej. Elementem wiążącym jest postać hrabiego Henryka, obecnego niemal we wszystkich epizodach, ponadto jego osoba jest tu punktem wyjścia do „wielopoziomowych” rozważań.

O specyfice otwartej kompozycji dramatu mówi Maria Janion:
„Dla formy otwartej znamienna jest różnorodność, rozproszona, asymetryczna wielość akcji, przestrzeni i czasu [...]. Dramat o formie otwartej posługuje się techniką zmieniających się punktów widzenia, fragmentarycznymi, luźnymi scenami otwartymi często na zasadzie asocjacji [kojarzenia]. Może im brakować określonego związku przyczynowego. Dramat taki gardzi na ogół ekspozycją (...). Liczne wątki biegną obok siebie. Rolę integrującą odgrywa najczęściej określona postać dramatyczna – swoiście rozumiany bohater.”

Nie bez znaczenia są „wątki symboliczno – myślowe” ujawniające się w wypowiedziach różnych bohaterów, a obecne w poszczególnych częściach utworu. Część z nich naszkicowana jest w pierwszej i drugiej części, w pozostałych zaś zostaje rozwinięta. Dzieje się tak w przypadku zagadnienia poezji i tematu rewolucji. Dziewica ucieleśnia Poezję i z nią „zdradza” Pan Młody Żonę. Maria wie o złudzeniach, marzeniach Męża i by stać się godną jego miłości pragnie zostać poetką. Jako obłąkana, w Części I wypowiada pewne proroctwo: „Kto jest poetą, ten nie żyje długo.” Jej słowa znajdują potwierdzenie w Części IV: tragicznie giną dwaj niespełnieni poeci: młody Orcio i jego ojciec – hrabia Henryk. W Części II Filozof mową o spróchniałym drzewie, które musi upaść, symbolicznie nawiązuje do kwestii buntu społecznego i obalenia starego porządku. Jego teorie realizują się w częściach następnych. Pierwiastki „symboliczno – myślowe” pełnią, podobnie jak główny bohater i narrator (obecny we wstępach), funkcję scalającą – wiążą utwór. Zakończenie jest typowe dla dramatu (tragiczne): giną wszyscy główni bohaterowie.

Dante w „Boskiej Komedii” zaznaczył różnicę między tragedią a komedią. Dla niego odmienność pomiędzy tymi gatunkami polega między innymi na stopniowej zmianie nastroju oraz przeciwnym biegu wydarzeń: w tragedii początek zazwyczaj jest podniosły i spokojny, akcja zmierza ku katastrofie i nią się kończy, natomiast w komedii początek może być smutny, ale zakończenie musi być pogodne. I tak jest w przypadku dzieła Alighieri: autor wskazuje najpierw straszliwości piekła, potem prowadzi czytelnika przez czyściec, a następnie wiedzie do raju. W „Nie – Boskiej komedii” odwrotnie - rzecz zaczyna się rajską wizją ślubu, harmonii i szczęścia, które nagle zostają zaburzone i wiodą do katastrofy. W scenach ostatnich pełno już trupów i ruin, można odnieść wrażenie, że dotarło się do dna piekła. Pojęcie „komedii” zostaje zdeformowane - finał jest tragiczny i raczej nie śmieszy, ale autor wcale nie twierdzi, że jest to tragedia – zdaje się mówić: „oto komedia waszego życia i waszych dążeń. Ponura, straszna, ale tylko komedia.”

strona:    1    2    3  

Szybki test:

Konflikt poety zdeterminowanego życiem w określonej sytuacji dziejowej autor oparł:
a) na doświadczeniach przyjaciela
b) na własnych doświadczeniach
c) na literackich wzorcach
d) na biografii Mickiewicza
Rozwiązanie

„Nie – Boskiej komedii” nie cechuje:
a) połączenie realizmu i fantastyki
b) kompozycja zamknięta
c) enigmatyczne zakończenie
d) łączenie stylów
Rozwiązanie

Niesceniczność „Nie-Boskiej komedii” powoduje:
a) łatwość w odbiorze tekstu
b) rozbudowanie didaskaliów
c) trudności z interpretacją utworu
d) trudnościami adaptacyjne
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

Inne
Geneza „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
„Nie – Boska komedia” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Nie – Boskiej komedii” w pigułce
„Nie – Boska komedia” jako dramat romantyczny
Motyw poezji i poety w „Nie – Boskiej komedii”
„Nie – Boska komedia” jako dramat społeczny - „Dwa orły z nas – ale gniazdo twoje strzaskane piorunem” – polemika Pankracego i Hrabiego Henryka
Znaczenie tytułu „Nie – Boska komedia” – związki z Dantem
Biografia Zygmunta Krasińskiego - „poety ruin”
Stylistyka i artyzm „Nie – Boskiej komedii”
Kompozycja „Nie – Boskiej komedii”
Motyw rewolucji i porewolucyjnej przyszłości w „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
Prozaiczna żona czy poetycka kochanka? – motyw miłości, rodziny i małżeńskiego szczęścia w „Nie – Boskiej komedii”
Dramatyzm głównych bohaterów „Nie – Boskiej komedii” Krasińskiego
„Nie – Boska komedia” jako dramat metafizyczny
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Nie – Boskiej komedii”
„Świat rozbitych form” – tragizm i etyka w „Nie – Boskiej komedii”
Motyw szaleństwa w „Nie – Boskiej komedii”
Realizm i fantastyka w „Nie – Boskiej komedii”
Tło historyczne „Nie – Boskiej komedii”
Twórczość Zygmunta Krasińskiego
Plan wydarzeń „Nie-Boskiej komedii”
Krasiński o „Nie – Boskiej komedii”
Funkcje symboli religijnych w dziełach romantycznych twórców
Delfina Potocka – muza i kochanka Zygmunta Krasińskiego
Realizacje sceniczne „Nie – Boskiej komedii” i uwagi krytyków
Uwagi i recenzje o „Nie – Boskiej komedii” w publikacjach XX – wiecznych
Sądy współczesnych poecie o „Nie – Boskiej komedii” (XIX wiek)
Bibliografia



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies