Zbrodnia i karaFiodor Dostojewski

Motywy literackie w „Zbrodni i karze”

W „Zbrodni i karze” ważne są motywy zbrodni i kary, sumienia, nędzy, miasta, ofiary, wiary, miłości i przemiany. Wszystkie łączą się w historii Raskolnikowa, który po zabójstwie traci spokój i dopiero w epilogu zaczyna odnowę.

Zbrodnia i wina

Raskolnikow zabija lichwiarkę Alonę Iwanownę i jej siostrę Lizawietę. Sam mówi Soni: nie człowieka zabiłem, zabiłem zasadę. Więcej: Dlaczego Raskolnikow zabił.

Kara i cierpienie

Pierwszą karą jest gorączka, lęk i samotność po zbrodni. Drugą wyrok: osiem lat ciężkich robót na Syberii. Najważniejsze jest jednak cierpienie, które prowadzi do odrodzenia. Więcej: Kara i odrodzenie.

Sumienie

Raskolnikow nie żałuje przez większość powieści, ale sumienie dręczy go gorączką, omdleniami i strachem przed każdym spojrzeniem. Porfiry mówi mu, że natura, jak zwierciadło, zdradza kłamcę.

Człowiek niezwykły i teoria

Raskolnikow dzieli ludzi na zwykłych i niezwykłych. Wzorem jest dla niego Napoleon. Więcej: Teoria Raskolnikowa.

Nędza i ubóstwo

Raskolnikow mieszka w klitce podobnej do trumny, rodzina Marmieładowów w pokoju przechodnim, a Sonia sprzedaje swoje ciało. Więcej: Petersburg w powieści.

Miasto

Petersburg w lipcowym upale jest miejscem zaduchu, szynków i brudnych podwórzy. Swidrygajłow nazywa go miastem półwariatów.

Ofiara i poświęcenie

Sonia poświęca się dla rodziny, Dunia chce wyjść za Łużyna dla brata, a Raskolnikow oddaje wdowie dwadzieścia rubli. Mikołaj bierze na siebie cudzą winę, bo chce przyjąć cierpienie.

Wiara i Bóg

Sonia czyta o wskrzeszeniu Łazarza, Marmieładow wierzy w Sąd Ostateczny, Raskolnikow w epilogu sięga po Ewangelię. Więcej: Religia w powieści.

Miłość

Miłość Soni i Raskolnikowa, miłość matki do syna i Razumichina do Duni. W epilogu to miłość budzi bohatera do nowego życia.

Sen i choroba

Sen o koniu poprzedza zbrodnię, gorączka następuje po niej, a sen o zarazie zamyka powieść. Więcej: Sny w powieści.

Samobójstwo

Swidrygajłow strzela sobie w głowę na Małej Newie. Raskolnikow w epilogu zastanawia się, dlaczego sam się nie zabił, gdy stał nad rzeką.

Sobowtór

Swidrygajłow jest ciemnym odbiciem Raskolnikowa: obaj nie wierzą w życie pozagrobowe i przekroczyli granicę. Obaj są też związani z Dunią.

Alkoholizm

Marmieładow pije, kradnie żonie pieniądze i mówi, że pije nie po to, żeby zapomnieć, ale żeby bardziej cierpieć.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najważniejsze motywy „Zbrodni i kary”?

Zbrodnia i kara, sumienie, nędza, miasto, ofiara, wiara, miłość i przemiana. Wszystkie łączą się w historii Raskolnikowa.

Który motyw jest centralny?

Zbrodnia i kara. Powieść pokazuje, że prawdziwą karą jest wewnętrzne cierpienie, a nie tylko wyrok sądu.

Jak motyw snu wiąże się z motywem winy?

Sen o koniu ostrzega przed zbrodnią, a sen o zarazie pokazuje, do czego prowadzi przekonanie, że tylko ja mam rację.