Dlaczego Raskolnikow zabił: motywy zbrodni
Raskolnikow zabija lichwiarkę Alonę Iwanownę, bo jest w nędzy, chce pomóc rodzinie i sprawdzić własną teorię. Sam podaje Soni kilka powodów, a potem mówi, że żaden nie jest prawdziwy. Sądowi tłumaczy wszystko nędzą i chęcią zrobienia kariery.
Nędza i rodzina
Raskolnikow nie ma pieniędzy na studia, nie płaci czynszu i głoduje. Matka sprzedaje rzeczy, żeby go wspierać, a Dunia ma wyjść za Łużyna, żeby poprawić los rodziny. Raskolnikow opowiada Soni, że postanowił użyć pieniędzy lichwiarki na pierwsze lata studiów i na początek nowej kariery.
Teoria i Napoleon
Przed Sonią mówi: chciałem zrobić się Napoleonem, dlatego zabiłem
. Zastanawiał się, czy Napoleon, mając zabić tylko staruszkę, żeby zdobyć pieniądze na karierę, cofnąłby się. Doszedł do wniosku, że nie. Więcej: Teoria Raskolnikowa.
Rozmowa w traktierni
Pomysł zabicia lichwiarki umacnia rozmowa, którą Raskolnikow słyszy w traktierni. Student mówi o staruszce, że tysiąc dobrych czynów dałoby się zrealizować za jej pieniądze. Raskolnikow wraca do domu i od tej pory myśli o zbrodni jako o „tym”.
To nie to
Po wyznaniu powodów Raskolnikow przyznaje Soni: Wszystko to nie to
. Dodaje, że chciał sprawdzić, czy jest wszą, czy człowiekiem. W epilogu przed sądem mówi tylko o nędzy i o chęci zrobienia kariery za trzy tysiące rubli, które liczył znaleźć u lichwiarki.
Pytania i odpowiedzi
Czy Raskolnikow zabił dla pieniędzy?
Pieniądze są jednym z powodów, ale ukrywa łup pod kamieniem i nie korzysta z niego. Według sądu zbrodnia miała pozór grabieży, ale przyczyna była głębsza.
Dlaczego zabił też Lizawietę?
Nie planował tego. Lizawieta weszła do mieszkania, gdy Raskolnikow miał jeszcze siekierę w ręku, i zabił ją na miejscu.
Co sąd uznaje za przyczynę zbrodni?
Chwilowe zaćmienie umysłu i chorobliwą monomanię. Sam Raskolnikow zeznaje, że przyczyną była nędza i niedola.