Mistrz i MałgorzataMichaił Bułhakow

„Mistrz i Małgorzata” Bułhakowa: bohaterowie

Bohaterowie „Mistrza i Małgorzaty” należą do trzech planów powieści. W Moskwie lat trzydziestych żyją Mistrz, Małgorzata i mieszkańcy miasta, w starożytnej Jerozolimie Poncjusz Piłat i Jeszua Ha-Nocri, a trzeci świat należy do Wolanda i jego świty. Pięć postaci głównych opisano poniżej w całości, a postacie drugoplanowe krótko, z możliwością rozwinięcia.

Mistrz

Pisarz bez nazwiska, autor powieści o Piłacie, złamany przez krytyków.

Mistrz pracował jako historyk, tłumacz i pisarz. Napisał powieść o Poncjuszu Piłacie, ale krytycy ją zniszczyli, a on, załamany, spalił rękopis w piecu i trafił do kliniki psychiatrycznej profesora Strawińskiego. Tam poznaje poetę Iwana Bezdomnego i opowiada mu swoją historię. Zniknął też z życia Małgorzaty, która uważa go za straconego.

Woland pokazuje, że rękopisu nie da się zniszczyć: rękopisy nie płoną. Po spotkaniu z Wolandem Mistrz wraca do Małgorzaty, a na końcu razem odchodzą do wiecznego domu.

Pełna charakterystyka: Mistrz

Małgorzata

Ukochana Mistrza, żona wybitnego specjalisty, która dla odzyskania miłości zawiera pakt z szatanem.

Małgorzata jest trzydziestoletnią, bezdzietną żoną wybitnego specjalisty. Kocha Mistrza, ale on zniknął z jej życia, a ona nie wie, co się z nim stało. Zaproszenie na szatański bal przyjmuje głównie dlatego, że dostrzega szansę, by dowiedzieć się czegoś o ukochanym.

Po wtarciu kremu od Azazella odmładza się, lata nad Moskwą i demoluje mieszkanie Łatuńskiego, jednego z krytyków Mistrza. Podczas Wielkiego Balu u szatana jest gospodynią i królową. W nagrodę prosi Wolanda o Mistrza.

Pełna charakterystyka: Małgorzata

Woland

Szatan, który w Moskwie przedstawia się jako profesor czarnej magii.

Woland przybywa do ateistycznej Moskwy ze świtą: Korowiowem-Fagotem, Behemotem, Azazellem i Hellą. W teatrze Variétés pokazuje magiczny spektakl, w którym z sufitu sypią się pieniądze, a damy zamieniają stare ubrania na nowe, a potem zostają w samej bieliźnie. Pieniądze zmieniają się w bezwartościowe papierki.

Motto powieści z „Fausta” opisuje jego naturę: Jam częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro. Woland karze małostkowość i chciwość, ale też spełnia prośbę Małgorzaty i zabiera Mistrza do miejsca, gdzie czeka go spokój.

Pełna charakterystyka: Woland

Poncjusz Piłat

Prokurator Judei, który skazał Jeszuę, choć nie widział w nim winy.

Piłat cierpi na nieznośny ból głowy i próbuje uratować Jeszuę, bo nie dopatruje się w nim żadnej winy. Ulega jednak opinii ludu i woli arcykapłana Kajfasza i wydaje wyrok śmierci. Potem ma poczucie winy i źle spełnionego obowiązku. Pyta Afraniusza, szefa tajnej służby, o śmierć skazańców i o Judę z Kiriatu, który wydał Jeszuę.

W ostatnim rozdziale Mistrz uwalnia swojego bohatera: Piłat, udręczony nieśmiertelnością, może spacerować po księżycowej poświacie i rozmawiać z Jeszuą.

Pełna charakterystyka: Poncjusz Piłat

Jeszua Ha-Nocri

Wędrowny filozof z Galilei, skazany na śmierć na podstawie donosu Judy z Kiriatu.

Jeszua jest zmaltretowanym młodym człowiekiem pochodzącym z Galilei. Oskarżono go o podżeganie do buntu i sprzeniewierzanie się cesarskiej władzy. Piłat nie dopatruje się w nim żadnej winy, ale nie potrafi go ocalić, bo uważa go za obłąkanego filozofa.

Zostaje ukrzyżowany na Nagiej Górze razem z Dismasem i Gestasem. Pod koniec powieści to on, przez Mateusza Lewitę, prosi Wolanda o zabranie Mistrza i Małgorzaty.

Pełna charakterystyka: Jeszua Ha-Nocri

Bohaterowie drugoplanowi

Świta Wolanda

Korowiow-Fagot, Behemot, Azazello i Hella.

Rozwiń

Korowiow, zwany też Fagotem, to człowieczek w kraciastej marynarce, który prowadzi dialog z Wolandem w teatrze i jest przewodnikiem Małgorzaty po mieszkaniu przy ulicy Sadowej. Behemot to wielki kot, który wspólnie z Korowiowem robi psoty, np. w sklepie na Rynku Smoleńskim. Azazello przyniósł Małgorzacie krem i zaprasza ją na bal, a potem przywraca Mistrza i Małgorzatę do życia. Na końcu świta zmienia postać: Korowiow staje się rycerzem o mrocznej twarzy, Azazello demonem, a Behemot młodzieńcem-błaznem.

Pełna charakterystyka: Świta Wolanda

Iwan Bezdomny

Poeta, który widział szatana na Patriarszych Prudach.

Rozwiń

Iwan jest poetą publikującym pod pseudonimem Bezdomny. Spotyka Wolanda na Patriarszych Prudach razem z Berliozem. Gdy opowiada o tym, uznają go za chorego i trafia do kliniki profesora Strawińskiego, gdzie poznaje Mistrza. W epilogu jest pracownikiem naukowym, nawiedzanym w noce pełni księżyca przez dziwne sny.

Berlioz

Przewodniczący Massolitu, który ginie pod tramwajem, jak zapowiedział Woland.

Rozwiń

Michał Aleksandrowicz Berlioz jest przewodniczącym Massolitu, literackiego stowarzyszenia. Na Patriarszych Prudach nie wierzy w historię o Jezusie opowiedzianą przez nieznajomego. Gdy biegnie powiadomić odpowiednie władze o szalonym obcokrajowcu, wpada pod tramwaj i ginie, tak jak zapowiedział Woland.

Stiopa Lichodiejew, Rimski, Warionucha i Nikanor Iwanowicz Bosy

Moskwianie, na których psoty świty Wolanda pokazują małostkowość.

Rozwiń

Stiopa Lichodiejew, dyrektor teatru Variétés, budzi się po libacji i znika. Dyrektor finansowy Rimski i administrator Warionucha martwią się jego nieobecnością i padają ofiarą spektaklu. Prezes spółdzielni mieszkaniowej Nikanor Iwanowicz Bosy bierze łapówki i po wizycie w mieszkaniu Berlioza zostaje przesłuchany w sprawie nielegalnych pieniędzy.

Afraniusz i Mateusz Lewita

Dwie postacie z powieści Mistrza.

Rozwiń

Afraniusz jest komendantem tajnej służby Piłata. Jego polecenie wywabia Judę z Kiriatu za miasto, gdzie ginie z rąk nieznanych sprawców, a potem nakazuje pochować skazańców. Mateusz Lewita, uczeń Jeszui, ukrywa jego ciało i uczestniczy w pogrzebie. Pod koniec powieści przychodzi do Wolanda z prośbą swojego nauczyciela.

Pytania i odpowiedzi

Kto jest głównym bohaterem „Mistrza i Małgorzaty”?

Powieść nie ma jednego bohatera. Najważniejsi są Mistrz i Małgorzata, ale równie ważni są Woland, który porusza fabułę w Moskwie, oraz Piłat i Jeszua z powieści Mistrza.

Kim są członkowie świty Wolanda?

Korowiow-Fagot, kot Behemot, Azazello i Hella. W ostatnim rozdziale zmieniają postać i okazuje się, że Korowiow jest rycerzem o mrocznej twarzy, Azazello demonem, a Behemot młodzieńcem-błaznem.

Kim jest Mistrz?

Pisarzem, byłym historykiem i tłumaczem, który napisał powieść o Piłacie, a po krytyce spalił rękopis i trafił do kliniki psychiatrycznej. Woland oddaje mu powieść, bo „rękopisy nie płoną”.

Dlaczego Piłat jest nieszczęśliwy?

Bo wydał wyrok śmierci na Jeszuę, mimo że nie dopatrzył się w nim żadnej winy. Ma poczucie winy i źle spełnionego obowiązku, a po śmierci Mistrz uwalnia go z nieśmiertelnej męki.