„Ferdydurke”: bohaterowie
W „Ferdydurke” występuje kilkadziesiąt postaci, ale najważniejsi są trzej: Józio, Miętus i profesor Pimko. Każdy bohater reprezentuje jakąś formę, czyli rolę narzuconą przez środowisko: szkołę, nowoczesną rodzinę albo dwór ziemiański. Gombrowicz opisuje ich uproszczone, zewnętrznie widoczne zachowania.
Józio Kowalski
Trzydziestoletni pisarz cofnięty do szkoły.
Główny bohater i narrator. Zaczyna jako początkujący pisarz w swoim warszawskim mieszkaniu, a profesor Pimko zabiera go do szkoły i traktuje jak nastolatka. Potem mieszka u Młodziaków i jedzie do dworku w Bolimowie. Zdaje sobie sprawę z tego, że inni narzucają mu role, próbuje się z nich wyrwać, ale zawsze wpada w kolejną formę.
Miętus (Miętalski)
Szkolny buntownik, który marzy o parobku.
Ordynarny łobuz i przywódca grupy chłopaków w szkole. Wyzywa Syfona na pojedynek na miny, a potem ucieka z Józiem na wieś. W Bolimowie chce zbratać się z lokajczykiem Walkiem, bo marzy o naturalności, i tym samym wywołuje bunt służby przeciw dworowi.
Profesor Pimko
Belfer, który zabiera Józia do szkoły.
Nauczyciel, który w pierwszym rozdziale nachodzi Józia i wpycha go do gimnazjum. Zręcznie manipuluje uczniami i lubi zdrabniać wszystko wokół. Okazuje się dwulicowy: zaleca się do pensjonarki Zuty i pisze do niej listy. Gubi go list Józia, na który przychodzi do jej pokoju.
Bohaterowie drugoplanowi
Syfon (Pylaszczkiewicz)
Przywódca niewinnych chłopiąt.
Rozwiń
Najlepszy uczeń w klasie i pupil nauczycieli. Przyjmuje wyzwanie Miętusa na pojedynek na miny i walczy dzielnie. Po przegranej nie może się pozbierać i popełnia samobójstwo.
Bladaczka
Nauczyciel polskiego powtarzający banały.
Rozwiń
Nauczyciel w szkole Piórkowskiego, ma ziemistą cerę. Na lekcji o Słowackim powtarza utarte formułki, a uczniowie się nudzą. Boi się dyrektora i wizytatora.
Piórkowski
Dyrektor szkoły.
Rozwiń
Dobrze zbudowany dyrektor gimnazjum. Chwali profesora Pimkę za nowego ucznia i zachwala metody szkoły, w której dorosłych „zdrabnia się” do roli dzieci.
Kopyrda
Uczeń, który trzyma się z boku.
Rozwiń
Szkolny kolega Józia, który na początku wydaje się jedynym normalnym uczniem. Nie daje się wciągać w pojedynki. Okazuje się adoratorem Zuty, a Józio zazdrości mu nowoczesności.
Młodziakowie
Nowoczesna rodzina inżyniera.
Rozwiń
Mieszczańska rodzina: ojciec jest inżynierem-konstruktorem, matka działa w komitecie, a córka jest pensjonarką. Uważają się za postępowych i zachęcają córkę do łamania konwenansów, ale ich nowoczesność jest formą na pokaz.
Zuta Młodziakówna
Nowoczesna pensjonarka.
Rozwiń
Szesnastoletnia córka Młodziaków, wysportowana i pewna siebie. Dostaje listy od dojrzałych mężczyzn, w tym od profesora Pimki. Józio zakochuje się w niej i podgląda ją przez dziurkę od klucza.
Hurleccy
Ziemiańska rodzina z Bolimowa.
Rozwiń
Ciotka Hurlecka, wuj Konstanty (zwany Kociu), ich syn Zygmunt i wychowanica Zosia. Reprezentują szlachtę i tradycję. Kiedy służba się buntuje, wuj i syn biją parobka, a ciotka próbuje łagodzić atmosferę.
Walek
Lokajczyk, który zachwyca Miętusa.
Rozwiń
Lokajczyk służący w dworku od miesiąca. Nie ma nazwiska i nie potrafi nawet powiedzieć, ile ma lat. Miętus zachwyca się jego naturalnością i namawia go do uderzenia siebie w twarz na znak „pobratania”.
Filidor i Filibert
Bohaterowie wstawionych opowiadań.
Rozwiń
Filidor jest profesorem syntetologii, który toczy absurdalny spór z analitykiem Momsenem. Filibert to bohater opowiadania o meczu tenisowym, zakłóconym przez strzał pewnego pułkownika. Obaj występują w opowiadaniach, które przerywają główną fabułę.
Józio · Miętus · Pimko · Syfon · Młodziakowie · Zuta · Hurleccy · Sposób przedstawienia bohaterów
Pytania i odpowiedzi
Kto jest głównym bohaterem „Ferdydurke”?
Józio Kowalski, trzydziestoletni początkujący pisarz. Jest też narratorem większości powieści.
Kim jest Miętus?
Szkolnym kolegą Józia, który buntuje się przeciw szkole i marzy o naturalności. Razem z Józiem wyrusza na wieś.
Kim jest profesor Pimko?
Nauczycielem, który zabiera Józia do szkoły. Później okazuje się adoratorem Zuty.
Które postacie reprezentują nowoczesność, a które tradycję?
Nowoczesność reprezentują Młodziakowie i ich córka Zuta, a tradycję ziemiańską Hurleccy z Bolimowa.
Co się stało z Syfonem?
Po przegranym pojedynku na miny i poniżeniu nie mógł się pozbierać i popełnił samobójstwo.