Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Ferdydurke

Szkoła i uczniowie w „Ferdydurke”



W „Ferdydurke” szkoła została ukazana, jako miejsce pełne absurdów. Do gimnazjum dyrektora Piórkowskiego Józia zaprowadza profesor Pimko. Belfer uważa, że ma braki w edukacji.

Celem szkoły jest „wyrabianie pupy”. Szkoła to miejsce, gdzie nie liczy się kreatywność i wyobraźnia. Uczniowie nie mają prawa do samodzielnego myślenia. Są „upupiani”, dziecinność jest im narzucana. Przyprawia się im „gębę” skromnych i niewinnych. Zamiast kształcić i doskonalić uczniów, niszczy poczucie samodzielności. Utwierdza w uczniach stan niedojrzałości i niedoskonałości.

Autor w przerysowany sposób pokazuje schematyczny przebieg lekcji: „Wtedy cała klasa (oprócz Syfona i kilku jego zwolenników) jak jeden mąż objawiła nie cierpiącą zwłoki konieczność udania się do ubikacji. (…) Wtedy nie mniej niż siedmiu uczniów przedstawiło świadectwa, że z powodu takich to a takich chorób nie mogli przygotować lekcji. Prócz tego czterech zadeklarowało migrenę, jeden dostał wysypki, a jeden drgawek i konwulsji.”

Skostniały system nauczania widać na ukazanych w powieści lekcjach. Na polskim nauczyciel Bladaczka każe powtarzać formułkę: „Słowacki wielkim poetą był”. Nie dąży do przekazania argumentów. Każe uczniom przyjąć to stwierdzenie za pewnik. Uczniowie muszą jedynie bezmyślnie wkuć prezentowane treści. Sprzeciw Gałkiewicza budzi przerażenie nauczyciela.

W pokazywanej przez Gombrowicza szkole uczeń nie powinien myśleć, lecz przyjąć do wiadomości, że: „Wielka poezja, będąc wielką i będąc poezją, nie może nie zachwycać nas, a więc zachwyca”.

Innym przykładem na bezsensowny sposób nauczania jest lekcja łaciny. Według słów nauczyciela wkuwanie odmian łacińskich wyrazów: „kształci inteligencję, rozwija intelekt, wyrabia charakter, doskonali wszechstronnie i brata z myślą starożytną?”. Takie przekazywanie wiedzy budzi „powszechną niemożność” – brak zainteresowania i odrętwienie.

Specyficzna jest gwara uczniowska. Gimnazjaliści posługują się wymyślonym przez siebie językiem. Wykorzystuje ona język łaciński. Polskim wyrazom dodaje obce końcówki. Uczniów w szkole można podzielić na trzy kategorie. Pierwsza to „chłopięta” - „kujony”. Reprezentuje ich Syfon (Pylaszczkiewicz). Są oni wzorowymi uczniami i wychwalają metody edukacji. Dostosowują się do szkolnych zasad i głoszących swoją niewinność.

Druga dowodzona przez Miętusa grupa to „chłopacy”. Buntują się. Odrzucają panujące zasady. Zachowują się nagannie. Używają brzydkich słów, tęsknią za tym, co zakazane i pragną podkreślić własną dojrzałość. Pozostali biernie uczestniczą w życiu szkoły. Są znudzeni i obojętni.

Między Miętusem a Syfonem dochodzi do konfrontacji. Odbywa się między nimi „pojedynek na miny”. Mają to być wyrazy szlachetności i obrzydliwości. . Miny Syfona wynikają z jego ideałów, miny Miętusa są jedynie odpowiedziami (kontrminami). Same nie miałyby sensu – dlatego Miętus przegrywa. Walka kończy się przymusowym uświadomieniem Syfona przez Miętusa, czyli „gwałtem przez uszy”. Tradycyjny pojedynek został tu sparodiowany.

Dziwni w szkole Piórkowskiego są też nauczyciele. Nie mają własnych myśli. Uczą według sztywnego schematu. Są postaciami odpychającymi. Najbardziej boją się dyrekcji i wizytatora. Profesorowie traktowali uczniów „wciąż pedagogicznie, otoczeni fałszem, dawali koncert fałszu; są okropni w liryzmie, nieudolni w ironii, żarcie, dowcipie, obrzydliwi w swoich upadkach”.

Nauczyciele byli starzy. Przypominli raczej manekiny niż ludzi. Nauczyciel od historii miał zeza, ale był „znośny”. Profesorka od francuskiego jąkała się i „łzawiła”, lecz była sympatyczna. Piórkowski nazwał ich niedołęgami, lecz podkreślił jednocześnie, że mieli „najtęższe głowy w okolicy”. Nauczali tylko tego, co było w programie. „- Trzymam ich na diecie - szepnął Piórkowski dyrektor - gdyż tylko wtedy są dostatecznie anemiczni. Tylko na pożywce anemii zakwitają w pełni krosty "age ingrat", wieku niewdzięcznego”.



Gombrowicz negatywnie ocenia szkołę. To instytucja skostniała, szablonowa. Uczy jedynie myślenia schematami. Niszczy próby samodzielnego myślenia. To szkoła decyduje co jest najważniejsze. Z jakimi wartościami młodzi opuszczą jej mury. Trudno nie znaleźć podobieństwa do czasów współczesnych.

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Ferdydurke” – streszczenie szczegółowe
„Ferdydurke” – streszczenie w pigułce
Lekcja polskiego w „Ferdydurke”
Zawiązanie akcji w „Ferdydurke”
„Ferdydurke” – geneza powieści
Główne założenia „Ferdydurke”
Życiorys Witolda Gombrowicza w skrócie
Witold Gombrowicz - biografia
Język „Ferdydurke”
Charakterystyczne cechy języka „Ferdydurke”
Konstrukcja „Ferdydurke”
Miejsce akcji „Ferdydurke”
Narracja „Ferdydurke”
Kompozycja i struktura „Ferdydurke”
„Forma” Gombrowicza
Przynależność gatunkowa „Ferdydurke”
Znaczenie słów „pupa”, „gęba”, „łydka” w „Ferdydurke”
Czas akcji „Ferdydurke”
Słowa - klucze w „Ferdydurke”
Kwestia niedojrzałości w „Ferdydurke”
Pojęcie formy na podstawie „Ferdydurke”
Gombrowiczowska walka z formą, czyli obnażenie prawdy o człowieku
Wielostylowość „Ferdydurke”
Relacje międzyludzkie w „Ferdydurke”
Forma produktem relacji międzyludzkich, czy relacje międzyludzkie wynikiem formy?
Narracja w „Ferdydurke”
Groteska w „Ferdydurke”
Niedojrzałość w „Ferdydurke”
Bolimowo i dworek Hurleckich w „Ferdydurke”
Stancja u Młodziaków w „Ferdydurke”
Szkoła i uczniowie w „Ferdydurke”
Klucz do czytania „Ferdydurke”
Walka Józia z formą
„Ferdydurke” jako powieść nowoczesna
Parodia w „Ferdydurke”
Twórczość Witolda Gombrowicza
Absurd w „Ferdydurke”
O Gombrowiczu powiedzieli
Kalendarium życia i twórczości Witolda Gombrowicza - powieściopisarza, dramaturga i eseisty
Jaki sens ma zakończenie „Ferdydurke”?
Charakterystyka chłopiąt i chłopców w "Ferdydurke"
Najważniejsze cytaty z „Ferdydurke”
Narracja autora – Gombrowicza w „Ferdydurke”
Narracja Józia – głównego bohatera „Ferdydurke”
2004 rok rokiem Gombrowicza
Rozbijanie konwencji gatunkowych w „Ferdydurke”
Gatunki w „Ferdydurke”
Ekranizacje prozy Gombrowicza
Cytaty z Gombrowicza
Pojęcie absurdu, parodii i ironii
Pojęcie groteski
Motywy oniryczne w „Ferdydurke”
Bibliografia




Bohaterowie
Józio – charakterystyka bohatera
Profesor Pimko – charakterystyka
Miętus – charakterystyka bohatera
Walek - charakterystyka postaci
Zuta Młodziakówna - charakterystyka
Kopyrda – charakterystyka
Syfon – charakterystyka
Bladaczka – charakterystyka
Hurleccy - charakterystyka
Młodziakowie - charakterystyka



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies