Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Ferdydurke

„Forma” Gombrowicza



Forma jest naturalnym sposobem istnienia człowieka w świecie, między innymi ludźmi. To idea poprzez którą człowiek styka się z ludźmi, poznaje świat, nadaje mu sens, tworzy kulturę. Forma może jednak ograniczać człowieka. Sprawić, że staje się sztuczny.

Autor przez formę rozumie „wszelkie […] sposoby uzewnętrzniania się: słowa, idee, gesty, postanowienia, czyny”. Potrzebujemy formy, aby istnieć. Człowiek może wyrazić się tylko poprzez formę.

Forma narzuca określony sposób postępowania. Ustalonych normy i zasady krępują. Powodują, że człowiek czuje się nieprawdziwy. Nie jest do końca sobą. Przypomina ubranego w kostium aktora , który ukrywa swe wnętrze przed innymi.

W swoim życiu każdy uwikłany jest w relacje z innymi. Zmuszony jest przybierać odpowiednie miny i pozy. Zachowywać się w określony sposób. Często źle się z tym czuje. Nie chce być zniewolony przez innych i schematy. Pragnie wyzwolić się. Gombrowicz pokazuje, że nie jest to możliwe. Człowiek wciąż jest „upupiany" i „gwałcony”.

Forma jest fundamentem życia w społeczeństwie. Porządkuje świat. Decyduje o społecznej roli człowieka. Kształtuje świat. Tworzy język, jakim każdy się posługuje. Jest wszechobecna. Nie sposób z nią walczyć i wygrać. Towarzyszy jednostce od urodzenia do śmierci.

Forma sprawia, że naturalność nie jest możliwa. To powoduje, że człowiek odczuwa konflikt między formą, a sobą. Między światem zewnętrznym, a własnym wnętrzem. Walczy między potrzebą identyfikacji z ideami, z innymi, a potrzebą dystansu i indywidualizmu. Dotyczy to zarówno jednostek, jak i całych społeczności.

Jednostka chcąc być akceptowana musi ulec formie, przystosować się do otoczenia. Musi zrozumieć, że jest postrzegana przez innych w konkretny sposób. Dlatego właśnie udaje kogoś, kim nie jest. W ten sposób zyskuje przychylność otoczenia i szacunek. Sama sobie przyprawia „gębę”. Jedni ulegają narzuconej formie, drudzy potrafią nią manipulować. Zmieniać się w stosunku do okoliczności.Człowiek, który zdaje sobie sprawę z narzucanych jej zachowań, cierpi. Nie może się od tego uwolnić, bo: „nie ma ucieczki przed gębą, jak tylko w inną gębę, a przed człowiekiem schronić się można jedynie w objęcia innego człowieka. Przed pupą zaś w ogóle nie ma ucieczki”.

Jednak forma nie jest dana raz na zawsze. W ciągu życia człowiek się zmienia. Nakłada różne maski, zmienia „gębę”. Zależy to głównie od osób z jakimi się przebywa. To inni narzucają formę. Człowiek pragnie uwolnienia. Gombrowicz wyraża pragnienie: „Niech kształt mój rodzi się ze mnie, niech nie będzie zrobiony mi!”. To zdanie jest podstawą do zrozumienia filozofii powieści.

Życie każdemu przypisuje określoną rolę społeczną. Czyni to w każdej chwili. Z tego powodu człowiek wciąż prowadzi grę z tymi, którzy go otaczają i z sobą samym. Osoba jednym razem przyjmuje „gębę”, innym razem ją narzuca. W ten sposób buduje własną osobowość. Wpływa też na charakter innych.

Forma przejawia się najwyraźniejjęzyku. Jest on w pełni określony. Opiera się na ustalonych zasadach. Pisarze także są nim ograniczeni. Nigdy do końca nie mogą stworzyć czegoś własnego. Poddają się formie, jaką wymuszają na nich język i czytelnicy.

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Ferdydurke” – streszczenie szczegółowe
„Ferdydurke” – streszczenie w pigułce
Lekcja polskiego w „Ferdydurke”
Zawiązanie akcji w „Ferdydurke”
„Ferdydurke” – geneza powieści
Główne założenia „Ferdydurke”
Życiorys Witolda Gombrowicza w skrócie
Witold Gombrowicz - biografia
Język „Ferdydurke”
Charakterystyczne cechy języka „Ferdydurke”
Konstrukcja „Ferdydurke”
Miejsce akcji „Ferdydurke”
Narracja „Ferdydurke”
Kompozycja i struktura „Ferdydurke”
„Forma” Gombrowicza
Przynależność gatunkowa „Ferdydurke”
Znaczenie słów „pupa”, „gęba”, „łydka” w „Ferdydurke”
Czas akcji „Ferdydurke”
Słowa - klucze w „Ferdydurke”
Kwestia niedojrzałości w „Ferdydurke”
Pojęcie formy na podstawie „Ferdydurke”
Gombrowiczowska walka z formą, czyli obnażenie prawdy o człowieku
Wielostylowość „Ferdydurke”
Relacje międzyludzkie w „Ferdydurke”
Forma produktem relacji międzyludzkich, czy relacje międzyludzkie wynikiem formy?
Narracja w „Ferdydurke”
Groteska w „Ferdydurke”
Niedojrzałość w „Ferdydurke”
Bolimowo i dworek Hurleckich w „Ferdydurke”
Stancja u Młodziaków w „Ferdydurke”
Szkoła i uczniowie w „Ferdydurke”
Klucz do czytania „Ferdydurke”
Walka Józia z formą
„Ferdydurke” jako powieść nowoczesna
Parodia w „Ferdydurke”
Twórczość Witolda Gombrowicza
Absurd w „Ferdydurke”
O Gombrowiczu powiedzieli
Kalendarium życia i twórczości Witolda Gombrowicza - powieściopisarza, dramaturga i eseisty
Jaki sens ma zakończenie „Ferdydurke”?
Charakterystyka chłopiąt i chłopców w "Ferdydurke"
Najważniejsze cytaty z „Ferdydurke”
Narracja autora – Gombrowicza w „Ferdydurke”
Narracja Józia – głównego bohatera „Ferdydurke”
2004 rok rokiem Gombrowicza
Rozbijanie konwencji gatunkowych w „Ferdydurke”
Gatunki w „Ferdydurke”
Ekranizacje prozy Gombrowicza
Cytaty z Gombrowicza
Pojęcie absurdu, parodii i ironii
Pojęcie groteski
Motywy oniryczne w „Ferdydurke”
Bibliografia




Bohaterowie
Józio – charakterystyka bohatera
Profesor Pimko – charakterystyka
Miętus – charakterystyka bohatera
Walek - charakterystyka postaci
Zuta Młodziakówna - charakterystyka
Kopyrda – charakterystyka
Syfon – charakterystyka
Bladaczka – charakterystyka
Hurleccy - charakterystyka
Młodziakowie - charakterystyka



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies