Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Zemsta

„Zemsta” Aleksandra Fredry - szczegółowe streszczenie

Autor: Ewa Petniak

Scena 7

Przerażony Wacław mówi Klarze o planie swojego ojca. Ten zamierza ożenić go z Podstoliną. Klara boi się reakcji stryja. Papkin zdradza, że „wygadał się” i Cześnik wie, kim był goszczący u niego rankiem komisarz.

Papkin, Klara, Wacław

Do Papkina i Klary dołącza Wacław. Przerażony próbuje wyjaśnić ukochanej ich trudne położenie. Informuje ją o nowych postanowieniach Podstoliny i swojego ojca:

„Podstolina w naszym domu –
Bo plan ojca niewzruszony
Ją poślubić mnie przymusza.”


Klara jest przerażona, boi się reakcji stryja, gdy dowie się o zmianie decyzji wdowy, ale Wacław nie pozwala, by się lękała. Oświadcza, że Cześnik zna go jako komisarza. Wtedy wtrąca się Papkin i oznajmia, że Raptusiewicz zna prawdę, ale w obliczu śmierci nie boi się już niczyjego gniewu. Wacław nie wie, co Papkin ma na myśli, mówiąc o śmierci, ale ów dodaje, że szykowana jest na Rejentowicza zasadzka, a w pobliżu czeka już przygotowany „poczt hajduków”. Wacław ma zamiar opuścić pomieszczenie, ale niespodziewanie zjawiają się Cześnik, Dyndalski i hajduki.

Scena 8

Wacław pojawia się w części zamku Cześnika, a wtedy ten „zmusza” go do ożenku z Klarą. Młodym całkowicie odpowiada koncepcja Raptusiewicza, lecz najbardziej dziwi się wszystkiemu Papkin.

Klara, Papkin, Wacław, Cześnik, Dyndalski, hajduki

Cześnikowi wydaje się, ze przyłapał winowajcę (Wacława) na gorącym uczynku. Widzi go i Klarę. Rejentowicz obawia się o swój los w domu wrogiego sąsiada, ale odważnie prosi o szablę – w razie pojedynku:

„Jeśliś zbójca – masz mię, stoję;
Ale jeśliś człowiek prawy,
Jaką taką daj szablinę –
W Bogu wiara, ze nie zginę.”


Cześnik ma jednak inny plan. Pragnąc zemsty na Rejencie, który wykradł mu narzeczoną, nakazuje ożenić się Wacławowi z Klarą. Ten zamiar całkowicie odpowiada młodej, zakochanej w sobie parze. Ksiądz czeka już w kaplicy, gotów do udzielenia ślubu. Papkinowi nie może pomieścić się w głowie taki splot wydarzeń:
„I tucizna, i wesele –
To za wiele! To za wiele!”


Scena 9

Dyndalski zbiera fragmenty podartego przez Cześnika listu.

Dyndalski

Dyndalski zbiera podarte fragmenty listu i dziwi się, co nie podobało się Raptusiewiczowi w jego nieforemnym „B”. Wyrzeka na swój los: „Ot – krzyż Pański, a ja znoszę.”

Scena 10

Rejent nieoczekiwanie zjawia się w części zamku należącej do nieprzyjaciela. Stawił się na pojedynek, ale nikogo nie zastał. W oddali słychać wiwaty na cześć młodej pary. Milczek dowiaduje się, że to jego syn się żeni.

Dyndalski, Rejent

Rejent przestępuje próg części zamku należącej do Cześnika. Spostrzega tylko obecność sługi Dyndalskiego. Dziwi się pustkom w domu. Stwierdza, że stawił się na pojedynek w wyznaczonym miejscu, ale też nikogo nie zastał. Dyndalski dodaje, ze to chyba lepiej dla niego, bo Cześnik wybornie włada szablą. Nagle z kaplicy dochodzą okrzyki: „Wiwat! wiwat – państwo młodzi!” Rejent zastanawia się czyje to wesele, a Dyndalski pośpiesznie wyjaśnia, że to ślub Rejentowicza. Milczek nie może uwierzyć. W oddali słychać głośną prośbę Cześnika, by siodłać dla niego konia, ponieważ już minęła czwarta - upłynął czas pojedynku.

Scena 11

Cześnik i Rejent spotykają się oko w oko. Każdy początkowo myśli o pojedynku, ale Cześnik dochodzi do wniosku, że nie może tak przyjąć gościa. Wyjaśnia mu motywy swoich działań i fakt „przymusowego” ślubu.

Rejent, Cześnik

Cześnik i Rejent – znienawidzeni sąsiedzi spotykają się oko w oko. Każdy początkowo, z obawy, sięga po szablę, ale Raptusiewicz - jako gościnny polski szlachcic uświadamia sobie, że nie może w ten sposób przyjąć przybysza:

„Wszak, gdy wstąpił w moje progi,
Włos mu z głowy spaść nie może.”


Tłumaczy mu zawiłość sprawy i konieczność takiego rozwiązania – to Rejent „ukradł” mu wdowę, by ją „przysposobić” na synową, wobec tego on – zamiennie musiał zatrzymać jego syna i sprawić mu wesele: „Masz więc byka za jendyka (indyka).”

Scena 12

Młodzi błagają swoich opiekunów o błogosławieństwo należne nowożeńcom i apelują o zgodę sąsiedzką.

Wszyscy bohaterowie, dworzanie i kobiety

Wszyscy wychodzą z kaplicy. Wacław błaga ojca o przebaczenie i błogosławieństwo, a Klara stryja o zakończenie sporu.

Scena 13

Podstolina tłumaczy wszystkim, dlaczego zgodziła się na propozycję Rejenta. Okazało się, że powodowała nią chęć materialnego zabezpieczenia się na starość, bo wbrew pozorom nie jest wcale posażna. Klara zobowiązuje się wypłacić należną jej kwotę. Rejent błogosławi młodą parę, a Papkin pojmuje, że nie został otruty, rwie testament i wznosi toast. Następuje powszechna zgoda.

Wszyscy bohaterowie, Podstolina

Podstolina nie może uwierzyć, że przeznaczony jej Wacław ożenił się z Klarą. Objaśnia wszystkim, dlaczego zgodziła się na propozycję Rejenta. Zrobiła to z obawy, by na starość nie zostać w nędzy, bo zapisanym jej majątkiem mogła rozporządzać tylko przez określony czas – dopóki Klara nie wyjdzie za mąż, ale teraz, gdy tak się stało, musi go jej zwrócić. Na szczęście zabezpiecza ją sporządzona przez Milczka intercyza. Klara zobowiązuje się zapłacić sumę umówionych stu tysięcy ze swojego posagu i błaga Rejenta o wyzbycie się resztek gniewu i błogosławieństwo. Rejent powtarza swoją formułkę:

„Niech się dzieje wola Nieba
Z nią się zawsze zgadzać trzeba.”


I błogosławi klęcząca parę. Papkin pojmuje, że nie został otruty i drze swój testament, każe podać wielki puchar biesiadny, by uczcić ślub, pojednanie i szczęśliwe zakończenie dramatu.

Cześnik w geście pojednania podaje rękę Rejentowi, a ten z szacunkiem ją przyjmuje: „Mocium panie, z nami zgoda.” Wszyscy wiwatują i wołają: „Zgoda! zgoda!” A Wacław konkluduje:

„Tak jest – zgoda,
a Bóg wtedy rękę poda.”


strona:    1    2    3    4    5    6    7  

Szybki test:

Papkin do zamku Cześnika przybywa ubrany według mody:
a) francuskiej
b) włoskiej
c) rosyjskiej
d) angielskiej
Rozwiązanie

Szabla Papkina to słynna:
a) Ajatella
b) Artemiza
c) Akerbuza
d) Arsteda
Rozwiązanie

Klara zgodnie z intercyzą zobowiązuje się zapłacić Podstolinie sumę umówionych:
a) stu tysięcy
b) pięciuset tysięcy
c) dwustu tysięcy
d) pięćdziesięciu tysięcy
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Zemsta” Aleksandra Fredry - szczegółowe streszczenie
Kto jest kim w „Zemście”
Plan wydarzeń „Zemsty”
Geneza „Zemsty”
Biografia Aleksandra Fredry
„Zemsta” – sterszczenie w pigułce
Czas i miejsce akcji w „Zemście”
„Zemsta” Fredry bawi czy skłania do refleksji?
Rejent Milczek – charakterystyka szczegółowa
Cześnik charakterystyka szczegółowa
Komizm „Zemsty”
Podaj przykłady manipulacji w „Zemście” Fredry
Humor w „Zemście”
Kompozycja i styl „Zemsty”
Józef Papkin – charakterystyka postaci
Znaczenie tytułu komedii Aleksandra Fredry „Zemsta”
Język „Zemsty”
Jaki morał płynie z „Zemsty” Aleksandra Fredry?
Dlaczego „Zemsta” Fredry to komedia intrygi
Najważniejsze problemy w „Zemście”
Cechy gatunkowe komedii
Historia zemsty w „Zemście”
Charakterystyka pozostałych bohaterów
Wywiad z Papkinem, postacią z „Zemsty" Aleksandra Fredry
Gatunek „Zemsty” Aleksandra Fredry i jego cechy
Jaki jest sens motta utworu „Zemsta” Fredry?
Jak powstała książka Aleksandra Fredry „Zemsta”?
Kto się na kim i za co mści w „Zemście” Aleksandra Fredry?
Charakterystyka Papkina z „Zemsty” Aleksandra Fredry, jako bohatera, który najbardziej śmieszy
Motywy w „Zemście” Fredry
Która z postaci w „Zemście” Fredry wzbudza niechęć i dlaczego?
Kalendarium twórczości Fredry
Symbolika muru i jego rola w „Zemście”
Twórczość Aleksandra Fredry
Przyczyny konfliktu w „Zemście” Aleksandra Fredry
Najważniejsze cytaty z „Zemsty”
Inscenizacje i ekranizacje „Zemsty”
Słynne powiedzonka w „Zemście” Aleksandra Fredry
Bibliografia
Co oznacza skrót JW w „Zemście” Aleksandra Fredry
Czym była Artemiza?
Wyjaśnij cytat: „Jeśli nie chcesz mojej zguby, krokodyla daj mi luby”
Słynne mury w historii i kulturze
Zinterpretuj słowa Papkina „Jestem Papkin, lew Północy...”
Cytaty z Aleksandra Fredry
Fredro - kalendarium życia



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies