Motyw przyjaźni w „Dżumie”
Najważniejsza przyjaźń w „Dżumie” to przyjaźń doktora Rieux i Jeana Tarrou, która rodzi się we wspólnej walce z zarazą. Obaj są niewierzący, stawiają życie człowieka najwyżej i nie mają czasu, by naprawdę się poznać: Tarrou umiera, gdy epidemia już gaśnie.
Przyjaźń w czasie zarazy
W „Dżumie” bardzo ważne są relacje łączące poszczególnych bohaterów. Stan zagrożenia sprawia, że tworzą się w specyficznych warunkach zagrożenia dżumą. Postaci często połączyły wspólne wyznawane zasady moralne.
Rieux i Tarrou
Najlepszym przykładem przyjacielskich relacji jest związek między Bernardem Rieux a Jeanem Tarrou. Poznają się przypadkowo, po pojawieniu się zdechłych szczurów. Ich relacje wraz z rozwojem choroby zacieśniają się. Łączy ich wspólny cel. Walka ze złem, jakim jest dżuma. Wywodzą się z różnych środowisk. Rieux reprezentuje świat biedy, zaś Tarrou to syn prokuratora. Najważniejsze jest jednak, że są gotowi do wszelkich poświęceń dla innych.
Doktor z zaangażowaniem wykonuje swój zawód. Tarrou jest inicjatorem powstania społecznych oddziałów sanitarnych. Mają one wesprzeć służby medyczne. Odtąd mężczyźni wiele czasu spędzają razem. Między innymi wspólnie odwiedzają chorych. W wyniku zamiany hotelu na stację kwarantanny Tarrou przeprowadza się do doktora. Wspólnie odbywają kąpiel w morzu. To pomaga im choć na chwilę zapomnieć o szalejącej chorobie.
Rieux przedstawiając Tarrou matce, mówi o nim jako o przyjacielu. Potwierdza to także podczas rozmowy na tarasie. Wówczas Jean zwierza się. Mówi o swym dotychczasowym życiu. Obaj mężczyźni są ateistami. Najważniejsze jest dla nich życie ludzkie.
Rozmowa na tarasie i kąpiel w morzu
Najważniejszy wieczór ich przyjaźni przypada w części IV. Na tarasie domu starego astmatyka Tarrou opowiada o swoim ojcu i o tym, że chce być świętym bez Boga. Potem proponuje kąpiel w morzu, bo jak mówi, to zbyt głupie w końcu żyć tylko dżumą
, i dodaje: człowiek powinien bić się w obronie ofiar. Ale jeśli przestanie kochać, cóż z tego, że się bije?
Śmierć przyjaciela
Ciosem dla Bernarda jest śmierć przyjaciela. Szczególnie, że przychodzi, gdy fala epidemii wygasa. Do końca czuwa przy jego łóżku. Nie okłamuje go, o stanie zdrowia. Gdy umiera, doktor zdaje sobie sprawę, że stracił najlepszego przyjaciela. Później wielokrotnie rozmyśla o Tarrou. Przypomina sobie słowa przyjaciela. Na łożu śmierci powiedział, że odnalazł spokój.
Po śmierci Tarrou Rieux zastanawia się, co wygrał. Odpowiada sobie, że tylko tyle, że poznał przyjaźń i pamiętał o niej
. Narrator dodaje: Wszystko, co człowiek może wygrać w grze dżumy i życia, to wiedza i pamięć
.
Rieux i Grand
Sympatią darzy również Rieux urzędnika merostwa Josepha Granda. Uznaje za jednego z najbardziej wartościowych ludzi, jakich zna. Szanuje jego skromność. Z zainteresowaniem odnosi się do specyficznego hobby polegającego na ciągłym poprawianiu pierwszego zdania książki. Uważa, że jest on symbolem walki z chorobą. Towarzyszy mu w chorobie. Na jego prośbę pali rękopis książki.
Pytania i odpowiedzi
Kiedy rodzi się przyjaźń Rieux i Tarrou?
W czasie wspólnej pracy w formacjach sanitarnych. Ich przyjaźń przypieczętowuje nocna rozmowa na tarasie i wspólna kąpiel w morzu.
Co Rieux zyskał dzięki przyjaźni z Tarrou?
Wiedzę i pamięć. Po śmierci przyjaciela mówi sobie, że poznał przyjaźń i będzie o niej pamiętał.
Czy w „Dżumie” są inne przyjaźnie?
Rieux przyjaźni się też z Grandem, któremu kibicuje w pisaniu książki. Dobrze rozumie się z Tarrou matka doktora, która czuwa przy nim w chorobie.